Η βίλα Καζούλλη στην Κηφισιά

Παρουσίαση- σχολιασμός: Κώστας Τσαλαχούρης Στην «ατζέντα» του υπουργείου Περιβάλλοντος για την αξιοποίηση της περιουσίας του, περιλαμβάνεται η βίλα Καζούλλη, που δεσπόζει της εισόδου της Κηφισιάς. Μάλιστα, η εν λόγω βίλα, βρίσκεται μεταξύ των πρώτων… «ασημικών» που θα πωληθούν μαζί με το Κτηματολόγιο. Του εκπληκτικού αυτού κτιρίου ιδιοκτήτης ήταν ο Νικόλαος Καζούλλης, γιος του Ιωάννη που γεννήθηκε στη Ρόδο το 1836 και πέθανε στην Αλεξάνδρεια το 1902. Μαζί με τον αδελφό του Παύλο δημιούργησαν τις επιχειρήσεις βαμβακιού και βαμβακοκαλλιέργειας. Ο Νικόλαος παντρεύτηκε την Αγλαΐα Χρηστάκη και απέκτησαν τρία παιδιά, τον Ιωάννη, την Αναστασία και την Ιωάννα. Η Αναστασία παντρεύτηκε το δισεγγονό του Υδραίου ναυάρχου Ιάκωβου Τομπάζη, Δημήτριο Αν. Θεοδωράκη (Αθήνα 1868-Αλεξάνδρεια 1953), ο οποίος υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό μέχρι το 1898, οπότε παραιτήθηκε με το βαθμό του αντιπλοιάρχου. Παντρεύεται την Αναστασία και το 1900 εγκαθίσταται στην Αίγυπτο όπου αναλαμβάνει τη διεύθυνση του βαμβακεμπορικού Οίκου του πεθερού του μέχρι το 1912. Ο πατέρας της, της δίδει γαμήλιο δώρο τη βίλα στην Κηφισιά Ο Θεοδωράκης διετέλεσε αντιπρόεδρος και επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας, προϊστάμενος της Εφορείας των Σχολείων, πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλελευθέρων, της Ελληνικής Λέσχης, ιδρυτής του Ναυτικού Ομίλου και από τους ιδρυτές του Ελληνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, του οποίου διετέλεσε αντιπρόεδρος και πρόεδρος (1903-1921). Μετά την απελευθέρωση της Χίου διορίζεται από το Βενιζέλο στρατιωτικός διοικητής του νησιού και το 1920 εκλέγεται βουλευτής Ύδρας. Δεν ασχολήθηκε ποτέ μετά το 1920 με την πολιτική. Η Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας τον ονόμασε εν ζωή Μέγα Ευεργέτη. Η Αναστασία και ο Δημήτριος απέκτησαν δύο γιους και μια θυγατέρα τον Αναστάσιο (1902-1976), την Αγλαΐα (πέθανε πολύ μικρή) και τον Νικόλαο (1910-1987). Ο Νικόλαος ήταν άγαμος ο δε Αναστάσιος παντρεύτηκε την ʼννα Ευστρατιάδη (1910-1977), αλλά δεν απέκτησαν παιδιά. Η Ιωάννα Νικολάου Καζούλλη παντρεύτηκε τον Κάσδαγλη και απέκτησαν μια θυγατέρα την Δωροθέα. Μετά το χωρισμό της παντρεύτηκε τον Παναγιώτη Αριστόφρονος. Στη διαθήκη της η Ιωάννα εγκαταλείπει τη βίλα στην Κοινότητα Αλεξανδρείας, στον Μπενάκη, το διευθυντή των επιχειρήσεων της οικογένειας στην Αλεξάνδρεια, στην κόρη της Δωροθέα και στους δύο ανιψιούς της Αναστάσιο και Νικόλαο Θεοδωράκη. Οι κληρονόμοι την πούλησαν στο Κράτος, όπως λέγεται έναντι ευτελούς τιμήματος. Τα παραπάνω επιβεβαίωσε και με άλλες λεπτομέρειες που δεν είναι του παρόντος, η αείμνηστη Καίτη, σύζυγος Ίωνα Καζούλλη. Επίσης λεπτομέρειες για τη βίλα Καζούλλη, εφημερίδα «Μεσημβρινή», ρεπορτάζ Ερμίνα Μπέη, 12.1.1985. Περισσότερα για τον Ιωάννη Καζούλλη, το μέγα ευεργέτη, Γ. Μπάρδος «Ιωάννης Ν. Καζούλλης», εφημερίδα «Η Ροδιακή», 30-31.12.1997, από χειρόγραφο του ίδιου του Ιωάννη, που γράφτηκε ύστερα από προτροπή της κας Ελένης Καράβα. Κατά καιρούς έχουν δημοσιευτεί για την οικογένεια Καζούλλη και τον Οίκο Καζούλλη από τις στήλες της «Ροδιακής, κείμενα Κώστα Τσαλαχούρη, με κύρια αυτά με ημερομηνίες 2.2.1993, 29.1.1999-4.2.1999, 7.3.2008 28.10.2008, στην εφημερίδα «Νέα της Δωδεκανήσου» 19.11.1986, 2.10.1986 κ.ά. Κάτα καιρούς και συγκεκριμένα στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η βίλα γίνεται Γερμανικό Φρουραρχείο, όπου βασανίζονταν εκατοντάδες πατριώτες. Στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, μετατρέπεται σε Φρουραρχείο του ΕΛΑΣ. Λίγα χρόνια αργότερα (1953) γίνεται χώρος περιθάλψεως των σεισμοπαθών των Ιονίων νήσων και από τις αρχές του 1964 η βίλα παραμένει εγκαταλειμμένη, παρότι αποτελούσε περιουσιακό στοιχείο του ΙΚΑ. Το 1976 χαρακτηρίζεται διατηρητέα από το υπουργείο Πολιτισμού και λίγα χρόνια μετά η υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη τη μετατρέπει σε Κέντρο Κινηματογράφου και Τέχνης, αφού αγοράζεται από το υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ. Το 1996 ξεκινούν τα έργα συντήρησης και αποκατάστασης που βασίστηκαν σε αποτυπώσεις που έγιναν από τον αρχιτέκτονα Π. Πικιώνη. Σήμερα η Βίλα στεγάζει το Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης. Η βίλα έχει επιφάνεια 2.200 και πλέον τ.μ.-όλα του τα επίπεδα- και κτίστηκε λίγο πριν το θάνατο του Νικολάου Καζούλλη το 1900.Είναι εκλεκτικιστικού ρυθμού, γερμανικών τάσεων, όπου κυριαρχούν κεντρικός κυκλικός πυρήνας με τρούλο και δύο πτέρυγες εκατέρωθεν που σχηματίζουν ορθή γωνία. Σ’ αυτήν φιλοξενήθηκαν κατά καιρούς προσωπικότητες της διεθνούς πολιτικής σκηνής, όλο το ιστορικό κόμμα των Φιλελευθέρων, βασιλείς όπως ο Φαρούκ της Αιγύπτου, ο Γεώργιος ο Β΄ κ.ά. Σύμφωνα με την εταιρεία Τάκης Γαβρίλης και Συνεργάτες που εκπόνησε μελέτη για την αποκατάστασή της το κτίριο «αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα, α΄ και β΄ υπόγειο και ισόγειο με βεράντες-όπως το είδαμε σήμερα, νομίζουμε ότι τα επίπεδα είναι τέσσερα.. Κυρίαρχο στοιχείο της σύνθεσης του κτιρίου που καλύπτει 1.000μ2 της συνολικής έκτασης του οικοπέδου είναι ο διαγώνιος άξονας κατά την διεύθυνση Ανατολής- Δύσης πάνω στον οποίο έχει τοποθετηθεί η κύρια είσοδος και εκατέρωθεν του οποίου αναπτύσσονται δύο πτέρυγες ορθογωνικής μορφής… …Ο περιβάλλων χώρος εκτάσεως 7.850μ2. Λέγεται επίσης ότι όταν ο Νικόλαος Καζούλλης αγόρασε το οικόπεδο, τούτο εκτεινόταν μέχρι τη σημερινή Λυκόβρυση και περιλάμβανε την περιοχή του ΚΑΤ, μέρος της Νέας Κηφισιάς, τα Αιγυπτιώτικα και τα Κάτω Αλώνια, περιοχή μεγαλύτερη της σημερινής πόλεως Ρόδου.. *Τις φωτό μας παραχώρησε ο συνάδελφος δημοσιογράφος και ιστορικός ερευνητής Κώστας Τσαλαχούρης. Οι φωτογραφίες πάρθηκαν από τον ίδιο προ διετίας.