Οι μικρασιάτες πριν από το 1922 και οι νεο-έλληνες μετά το 2012

Του Κυριάκου Μ. Χονδρού λαογράφου Είναι γεγονός, πως η χώρα μας, από το Καστελλόριζο μέχρι τον Έβρο και από την Ήπειρο μέχρι τη Κρήτη, απειλείται με αφανισμό, απειλείται η πολιτική ελευθερία, η ψυχική αυτονομία, η αυτόφωτη ταυτότητα. Εμείς οι Δωδεκανήσιοι, όπως και οι Μικρασιάτες, που γνωρίσαμε μεγάλες καταστροφές, κυρίως υλικές, δεν μπορούμε να ξαναζήσουμε την ανελευθερία, τη κατοχή, την ταπείνωση, την κοροϊδία και την αδικία. Αυτή την περίοδο το ακριτικό μας νησί, μπορεί να μην αντιμετωπίζει το φάσμα της φτώχειας, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει όμως την αμφισβήτηση αν είναι ελληνικό νησί του Αιγαίου και το χειρότερο, έχει ανοίξει η όρεξη των γειτόνων μας για τα κοιτάσματα που υπάρχουν στη ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του. Όσα βιώνουμε σε πολιτικό, πνευματικό και ψυχικό πεδίο, όσα μελλοντικά δεινά πρόκειται να συμβούν, κάτι που κανείς δεν επιθυμεί, μας οδηγούν στο πρόσφατο παρελθόν πριν από την Μικρασιατική καταστροφή του 1922, όταν ευημερούσαν χιλιάδες Μικρασιάτες και Δωδεκανήσιοι, επειδή στηρίχθηκαν σε ορισμένους συγκεκριμένους βασικούς άξονες. Πριν τους αναφέρουμε, κρίνουμε σκόπιμο να φέρουμε στη μνήμη μας το κλίμα και την ατμόσφαιρα που επικρατούσε τόσο στα παράλια της Μικρασιατικής γης, όσο και στα ίδια τα νησιά μας. Και να υπογραμμίσουμε εξ’ αρχής ότι: το ελληνικό στοιχείο παρά τους διωγμούς, τις εκτελέσεις, τις αρπαγές κινητής και ακίνητης περιουσίας, τις απόπειρες εξισλαμισμού, κατόρθωσε να επιβληθεί σε κάθε μορφή εθνικής, οικονομικής και πνευματικής κίνησης. Οι συμπατριώτες μας, καλλιεργημένοι, διαβασμένοι, ενημερωμένοι, ανήσυχα ζώα πολιτικά, βελτίωσαν τις συνθήκες διαβίωσής τους και ανέπτυξαν τους τομείς που γνώριζαν καλύτερα από Τούρκους: το εμπόριο και τη ναυτιλία. ʼρα την Οικονομική ευρωστία, η οποία επέφερε την κοινωνική ενδυνάμωση μέσα από την κοινοτική οργάνωση με πνευματική και πολιτιστική ανέλιξη. Σ’ αυτή την ευημερούσα περιοχή της Μικρασίας και των νησιών του βορείου και νοτίου Αιγαίου, (μέσα στο οποίο και το νησί μας), υπήρξε μια κοινωνική δύναμη, ας πούμε μεσαία τάξη, την οποία αποτελούσαν, εγγράμματοι, παραγωγικοί, ανεξάρτητοι, υπερήφανοι, ωραίοι από κάθε άποψη Έλληνες. Αυτοί που κράτησαν στα χέρια τους ένα κράτος μέσα σε άλλο ξένο κράτος. Αυτοί είχαν στο έλεγχό τους τη Κωνσταντινούπολη, ολόκληρη τη Μικρά Ασία και τα νησιά του Αιγαίου. Εάν δεν γινόντουσαν φοβερά λάθη από την στρατιωτική και πολιτική ηγεσία στην Ελλάδα, σήμερα θα βρισκόμασταν σε διαφορετική κατάσταση. Σήμερα που η χώρα βρίσκεται στον γκρεμό, ας γυρίσουμε πίσω για να αντλήσουμε από το παρελθόν γνώσεις και διδάγματα, για να κάνουμε μια επανεκκίνηση, πριν είναι πολύ αργά. Λοιπόν, οι συγκεκριμένοι βασικοί άξονες, πάνω στους οποίους διέπρεψε, μεγαλούργησε, πρόκοψε, φούντωσε, μεγάλωσε ο μικρασιατικός ελληνισμός ήσαν: • 1ο. Η επίδοση στο εμπόριο και στη ναυτιλία, με συνέπεια και εργατικότητα. • 2ο. Η καλλιέργεια που απόκτησαν από ονομαστά σχολεία και οι ξένες γλώσσες. • 3ο. Η προσήλωση στην Ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία και • 4ο. Ο σεβασμός στις παραδόσεις της οικογένειας. Όλοι αυτοί οι πρόγονοί μας προόδευαν με συλλογικές και όχι ατομικές δράσεις. Αυτά όλα προκύπτουν όχι μόνο από την επαφή μας με τους ίδιους τους Μικρασιάτες, αλλά και από δεκάδες δικαιοπρακτικά έγγραφα που συλλέξαμε από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και δημοσιεύονται στο βιβλίο μας Η Μικρά Ασία των Δωδεκανησίων, όπου μεταξύ άλλων περιέχει τις περιουσίες των άλλων Δωδεκανήσιων. Ο νεοελληνικός κόσμος, που στις χώρες του εξωτερικού ευημερεί και στην ίδια τη πατρίδα υποφέρει, ένας λαός που είτε γιατί φταίνε οι πολιτικοί του, είτε γιατί ο ίδιος δεν διδάχθηκε από το παρελθόν του και περιφρόνησε τα έθιμα και τις παραδόσεις, δεν γνωρίζει την ιστορία της γενιάς του, ας γυρίσει πίσω για να πάει μπροστά. Μόλις ήρθε ο νέος χρόνος, το 2012, και όλοι μας αντιλαμβανόμαστε κοσμογονικές αλλαγές. Όμως πόση δύναμη έχουμε για να αλλάξουμε πρώτα εμείς και μετά να περιμένουμε τους άλλους; Η Μικρά Ασία, ο κόσμος της προσφυγιάς, εξακολουθεί να μας δίνει πολλά παραδείγματα για να πάμε μπροστά. Ας μην τα περιφρονήσουμε. Το 2012, ας γίνει ένα νέο ξεκίνημα. Ας ξεκινήσουμε από την ίδια μας τη πατρίδα, η οποία θέλει συλλογική δουλειά. Και κάτι ακόμα, που με αυτό θα τελειώσω: Μας δάνεισαν οι Ευρωπαίοι και τώρα γονατισμένοι, μας παραδίδουν μαθήματα συνέπειας και ήθους. Πρέπει λοιπόν, να τους θυμίσουμε, εμείς οι Δωδεκανήσιοι και οι Μικρασιάτες, τούτα: ➢ Οι Γερμανοί κατέστρεψαν τα νησιά μας με ανελέητους βομβαρδισμούς, ➢ Οι ʼγγλοι έκαψαν τα νησιά μας αφού πρώτα τα λεηλάτησαν, ➢ Οι Ιταλοί κατείχαν παράνομα τα Δωδεκάνησα από το 1912 μέχρι το 1946, ➢ Οι Γάλλοι το κατείχαν το Καστελλόριζο παράνομα από το 1913 μέχρι το 1920, ➢ Και όλοι αυτοί οι… πολιτισμένοι Ευρωπαίοι, μας έσπρωξαν στην μικρασιατική εκστρατεία, πουλώντας κρυφά στους Τούρκους οπλισμό και εκπαιδεύοντας αξιωματικούς. Μήπως θα πρέπει να αξιώσουμε αποζημιώσεις για τους θανάτους, για τη πείνα, για τα αγύριστα δάνεια, για την καταστροφή του τόπου μας, τις κακουχίες; Μήπως;