«Τα μέσα ενημέρωσης και η άκρα Δεξιά στην Ευρώπη»

Το βιβλίο του Αντώνη Α. Έλληνα «Τα μέσα ενημέρωσης και η άκρα Δεξιά στην Ευρώπη» εξετάζει την πορεία και τον τρόπο διαμόρφωσης των ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη, καθώς και την έντονη αλληλεπίδραση της συμπεριφοράς κομμάτων και ΜΜΕ.

Τα ακροδεξιά κόμματα δεν αποτελούν καινούργιο φαινόμενο ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη. Στην Ευρώπη έχουν αρχίσει να δραστηριοποιούνται ήδη μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (τόσο στη Γερμανία όσο και στη Γαλλία), ενώ στην Ελλάδα εμφανίστηκαν στην πολιτική σκηνή από τα πρώτα κιόλας χρόνια της μεταπολίτευσης.

Εκείνο που κάνει τη μεγάλη διαφορά με την Ακροδεξιά στις ημέρες μας είναι η θεαματική άνοδος των εκλογικών ποσοστών της: από τη Δανία, τη Φινλανδία και την Ολλανδία, μέχρι την Αυστρία, την Ουγγαρία, την Ιταλία και (πάλι) τη Γαλλία.

Τα γεγονότα τα οποία ακολούθησαν την είσοδο της Χρυσής Αυγής στο ελληνικό κοινοβούλιο μετά τις εκλογές της 6ης Μαΐου, αλλά και των επαναληπτικών εκλογών της 17ης Ιουνίου, έχουν θέσει ένα επιτακτικό ερώτημα, που δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Πώς οφείλουν να αντιμετωπίσουν τα μέσα ενημέρωσης την Ακροδεξιά;

Να εφαρμόσουν τον νόμο της απόκρυψης και της σιωπής, κρατώντας την στο περιθώριο και την απομόνωση, όπως έγινε στις προηγούμενες ελληνικές εκλογές, με τη Χρυσή Αυγή να εξασφαλίζει ένα ποσοστό θριάμβου (ένα ποσοστό της τάξης του 7%), ή να αποκαλύψουν το πρόσωπό της, όπως έγινε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης εκλογικής περιόδου, με τα στελέχη του ίδιου κόμματος να βιαιοπραγούν εντός και εκτός τηλεοπτικών πλατό;

Το βιβλίο του Αντώνη Α. Έλληνα «Τα μέσα ενημέρωσης και η άκρα Δεξιά στην Ευρώπη» (εκδόσεις «Επίκεντρο», σελ. 343) δοκιμάζει να δώσει μια ολοκληρωμένη απάντηση στο ερώτημα, εξετάζοντας την πορεία και τον τρόπο διαμόρφωσης των ακροδεξιών κομμάτων στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελλάδα.

Στην υπόθεση που λέει πως αν προβληθεί η ακροδεξιά ταυτότητα από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, θα αποτραπούν οι ψηφοφόροι από το να την υποστηρίξουν στις κάλπες, ο συγγραφέας σπεύδει να απαντήσει αρνητικά: η οποιαδήποτε δημοσιότητα, ακόμα και η κακή, βοηθάει τα ακροδεξιά κόμματα να νομιμοποιήσουν τον πολιτικό τους λόγο και να διευρύνουν την εκλογική τους επιρροή.



Στη Γερμανία, όπου τα μέσα ενημέρωσης φροντίζουν να μην δίνουν ποτέ το βήμα στην Ακροδεξιά, οι συνέπειες μοιάζουν συντριπτικές: οι ακροδεξιοί κομματικοί σχηματισμοί παραμένουν μονίμως μακριά από τα έδρανα της Μπούντεσταγκ. Τα γερμανικά μέσα, βέβαια, έπρεπε να πάθουν για να μάθουν.

Το 1989 οι Γερμανοί ακροδεξιοί γνώρισαν μεγάλη εκλογική επιτυχία στο Βερολίνο και η τηλεόραση και οι εφημερίδες βιάστηκαν να χαρακτηρίσουν τον αρχηγό τους «νέο Χίτλερ». Αυτό αποδείχθηκε αρκετό για να διασφαλίσει η Ακροδεξιά ένα ποσοστό 7%, που οδήγησε τα μέσα στο να μην ξαναπροσφέρουν πεδίο προβολής στις δυνάμεις της.

Τι θα συμβεί, όμως, στο μέλλον με την Ακροδεξιά στην Ελλάδα; Θα ενισχυθεί η παρουσία της ή πρόκειται μόνο για μια περιστασιακή τάση, που θα υποχωρήσει όταν θα εκλείψουν οι συνθήκες της κρίσης η οποία μαστίζει τώρα την Ελλάδα;

Ο ερευνητής πιστεύει πως η γιγάντωση της ελληνικής Ακροδεξιάς οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στις συνθήκες όξυνσης που παρουσιάζει η κρίση, προσθέτοντας πως η εθνικιστική της ατζέντα βάζει φωτιά στα πολιτικά πάθη (ας σκεφτούμε τις πρόσφατες, κατ’ επανάληψη επιθέσεις εναντίον διαφόρων ομάδων μεταναστών) αντί να συνενώνει τον κόσμο κάτω από τη σημαία της εθνικής ασφάλειας, την οποία με τόση ένταση επαγγέλλεται.

Η Ακροδεξιά, άλλωστε, καταλήγει ο Αντώνης Α. Έλληνας, κερδίζει όποτε η Δεξιά ανεβάζει τους τόνους υπέρ του έθνους και των θεμελιωδών αξιών του, όπως ακριβώς συνέβη στη Γαλλία του Σαρκοζί, με το Εθνικό Κόμμα της Μαριάν Λεπέν να καταλαμβάνει την τρίτη θέση στις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.

Ο Αντώνης Α. Έλληνας διδάσκει Πολιτικές Επιστήμες (είναι επίκουρος καθηγητής) στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Απόφοιτος του Hamilton College, έχει εκπονήσει τη διδακτορική του διατριβή στο Πρίνστον.

Τα «Μέσα ενημέρωσης και η άκρα Δεξιά στην Ευρώπη» κυκλοφόρησαν στα αγγλικά το 2010. Φέτος κυκλοφόρησε στα αγγλικά άλλο ένα έργο του με τίτλο «The European Commission and Bureaucratic Autonomy».