Η συμβολή του διαλόγου ως στοιχείο δημοκρατίας και της μαύρης σιωπής ως στοιχείο φαυλότητας...

Γράφει ο αρχιτέκτονας μηχανικός Αγαπητός Ξάνθης Όταν πριν λίγες ημέρες διάβασα το άρθρο συναδέλφων «…τι καιροί, τι ήθη…, Για τις απόψεις μιας κουκούλας…» ένιωσα ένα ρίγος αυτοκριτικής για τον κόσμο που παραδίδουμε στα παιδιά μας. Έψαχνα να βρω τις αξίες που μας παρέδωσαν οι γονείς μας και τι εμείς επιχειρούμε να παραδώσουμε στην επόμενη γενιά. Οι αξίες, όπως η αγάπη, ο σεβασμός, η υπευθυνότητα, η αλληλεγγύη, η φροντίδα οι οποίες είχαν στεριώσει διαχρονικά μέσα στον άνθρωπο άρχισαν να υποχωρούν μέσα στη δίνη του νεοπλουτισμού και της αλαζονείας. Η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική αλλά είναι κυρίως κρίση αρχών και πολιτισμού, κάποιοι είπαν. Μπορεί να είναι και ο τυχοδιωκτισμός για την ανέλκυση μέσα από σαθρές δομές μιας τεχνολογικής επανάστασης. Στον «ανεμοστρόβιλο» της οικονομικής μεγέθυνσης η τεχνολογική ανάπτυξη μπορεί να αποτέλεσε το βαγόνι της παγκοσμιοποίησης και της απελευθέρωσης των αγορών, αλλά παράλληλα άνοιξε νέους ατραπούς κοινωνικής διαδρομής. Τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης έσπρωξαν την κοινωνία σε νέες αξίες και κανόνες. Ακόμη και σήμερα διερευνάται από τους ανθρωπιστές-επιστήμονες η ωφελιμότητα τους και η ηθική υπόσταση. Η ηθική είναι όλο εκείνο το πεδίο των κανόνων που πρέπει να διέπουν τη συμπεριφορά μας προς του άλλους. Δεν είναι εφεύρεση κάποιου είδους εγωιστικής σωφροσύνης (egoistic prudence) όπως ανάγνωσε ο Hobbes, αλλά το σύνολο των αρχών που καθοδηγούν σχετικά με τι είναι καλό, σωστό, δίκαιο, πρέπον, αρμόζον και σχετικά με τι είναι κακό, λάθος, άδικο, άπρεπο, αναρμόζον. Αναφέρεται σε κανόνες που απαντούν στα ερωτήματα: «Πως πρέπει να πράττω;». «Τι είδους άνθρωπος πρέπει να είμαι;». «Πως πρέπει να ζω;». Το ερώτημα είναι εάν μια δημοσίευση σε ένα ηλεκτρονικό side εμπεριέχει την ηθικότητα που έχει υιοθετηθεί στο σύνολο της κοινωνικής αποδοχής ή κρύβει τη σκιά της μισαλλοδοξίας και της συκοφάντησης; Το χειρότερο ακόμη είναι να προβάλλεται μέσα από την ανωνυμία του συντάκτη κατακρεουργώντας τις αξίες της δημοκρατίας και του ανοικτού διαλόγου. Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ αναδύει όλο το πολιτισμικό φορτίο που κουβαλούν οι χαρακτήρες που τον εκφέρουν. Οι ήρωες αποκτούν κοινωνικό βάθος και διαστάσεις που τους κάνουν αληθινούς και αναγνωρίσιμους ως δραματουργικά σύμβολα και οντότητες. Αυτός που κρύβει τον διάλογο είναι ανενεργός, μουγκός και ανήμπορος να αναγνωρίσει τον άλλο με την συμπεριφορά του, στριμώχνοντας τον εαυτό του συστηματικά στην ανηθικότητα. Η συμβολή του διαλόγου στην εύρεση της αλήθειας είναι μεγάλη και αναμφισβήτητη. Καμιά κουκούλα ανωνυμίας και λασπολογίας δεν μπορεί να αντέξει τον «προωθητικό ανταγωνισμό θέσης και αντίθεσης». Προκαταλήψεις, δογματισμοί, μικροσυμφέροντα, σκοπιμότητες, αποκαλύπτονται αμείλικτα από τον αληθινό διάλογο. Η καθαρότητα της σκέψης, η ολοκληρωμένη γνώση, είτε ως θέση είτε ως αντίθεση, λάμπουν οδηγώντας σε αμηχανία τους ανώνυμους κατήγορους και ματαιώνοντας οποιοδήποτε σχέδιο που μπορεί να αχθεί σε «προκατασκευασμένα» συμπεράσματα. Είναι άτεχνος αυτός που δεν μπορεί να κάνει διάλογο και σημαίνει ότι δεν πιστεύει στην δημοκρατία. Γιατί η ισηγορία, η ελευθερία σκέψης και λόγου είναι αναφαίρετο δικαίωμα για τον άνθρωπο. Είναι η ομορφιά της δημοκρατίας. Η εκκλησία του δήμου και η λαϊκή παρουσία και όχι η ανωνυμία των κακόβουλων δημοσιευμάτων, είναι η δύναμη της διαφάνειας και της εδραιωμένης ανταλλαγής απόψεων βασισμένων στο διάλογο. Κατάπνιξη του διαλόγου μοιραία σημαίνει φασισμός, σημαίνει ανελευθερία και κοινωνική τρομοκρατία. Γι΄ αυτό και αποκρύφτηκε από τις μεσαιωνικές περιόδους η αλήθεια του διαλόγου για να μπορούν να καταπνίγονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι αξίες. Δεν μας μένει επομένως άλλος χρόνος, παρά να πετάξουμε τις κουκούλες της ανευθυνότητας και να φορέσουμε το πρόσωπο της αλήθειας και του ειλικρινούς διαλόγου. Το οφείλουμε στα παιδιά μας…και στον ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΧΡΟΝΟ. ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΟΛΟΙ ΚΑΛΑ!