Ένα αστικό αγρόκτημα

Πρόταση ανάπλασης του παλιού οινοποιείου της C.A.I.R. στη Ρόδο

Γράφει η Υακίνθη Καπερώνη Τον τρόπο αξιοποίησης του εγκαταλελειμμένου οινοποιείου της C.A.I.R., στη μαρίνα της Ρόδου, και την οργανική του επανένταξη στον ευρύτερο οικονομικό ιστό του νησιού μελέτησε η αρχιτέκτων μηχανικός του Πολυτεχνείου Κρήτης Υακίνθη Καπερώνη σε συνεργασία με την Κατερίνα Βλαχάκη στην διπλωματική της εργασία. Πρόκειται για το γνωστό σε όλους μας εκλεκτικιστικό κτήριο του 1928, με χαρακτηριστικά τα ισλαμικής μορφής τόξα της αποικιακής αρχιτεκτονικής, τα οποία εμπνευσμένα από την ιστορία του νησιού, αντικατοπτρίζουν την «πολιτική του προστάτη» που προσπάθησε να εφαρμόσει ο ιταλός διοικητής Mario Lago στη Δωδεκάνησο. Συγκεκριμένα προτείνει ένα είδος συνέχειας της προγενέστερης χρήσης του βιομηχανικού κτηρίου, υπό την μορφή ενός αστικού αγροκτήματος, το οποίο σε συνδυασμό με τη στρατηγική του θέση δίπλα στην υπό κατασκευή μαρίνα, αλλά και στο λιμάνι της πόλης. θα στεγάζει διάφορες δραστηριότητες με θέμα το κρασί. Το νέο αναδομημένο συγκρότημα θα έχει ως σκοπό να ανακαλέσει τη συλλογική μνήμη της πόλης διαμέσου της αγροβιομηχανικής παράδοσης, να ενισχύσει την τοπική οικονομία, να δημιουργήσει έναν μικρό πνεύμονα αστικού πρασίνου στην πόλη και να αναδειχτεί ως ένας χώρος πολιτισμού, ψυχαγωγίας και εκπαίδευσης, ο οποίος θα απευθύνεται τόσο στους κατοίκους της πόλης όσο και στους τουρίστες, προσφέροντας τη δυνατότητα αλληλεπίδρασης των επισκεπτών με τους μόνιμους κατοίκους της Ρόδου, μέσω των δραστηριοτήτων που θα αναπτύσσονται σε αυτό. Στο νέο συγκρότημα, υπάρχει χώρος στάθμευσης λεωφορείων, ώστε να δίνεται η δυνατότητα να αποτελέσει μια αφετηρία για την εξερεύνηση του νησιού, υπό ένα άλλο πρίσμα, το οποίο δεν θα περιλαμβάνει μόνο τη περιήγηση στα πασίγνωστα τουριστικά μέρη του, αλλά θα ενισχύει και το ενδιαφέρον των επισκεπτών για την ενδοχώρα του νησιού, με αφορμή την επίσκεψη στα διάφορα οινοποιεία και αμπελώνες των οικισμών του. Ένας πολυδραστικός, ψυχαγωγικός, τουριστικός και ενημερωτικός πόλος, ενταγμένος στην αναβαθμισμένη περιοχή της μαρίνας, θα προσελκύει επισκέπτες πάσης κατηγορίας εισοδημάτων, νέους και ηλικιωμένους, ντόπιους και ξένους, εκπαιδευτικές επισκέψεις. Θα δικτυώνεται οικονομικά και τουριστικά με την ενδοχώρα, συμβάλλοντας στην ανάδειξη των μακράν των παραλίων κεντρικών περιοχών της Ρόδου. Συγκεκριμένα, ένα τμήμα του κτηρίου χρησιμοποιείται για την οργάνωση ενός οινοποιείου νέων προδιαγραφών, όπου οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την διαδικασία παραγωγής του κρασιού από υπερυψωμένους ξύλινους διαδρόμους. Στο υπόλοιπο τμήμα διατηρούνται οι παλιές δεξαμενές μέσα στις οποίες στεγάζονται διάφορες χρήσεις, όπως ένα μουσείο οίνου, ένας χώρος προβολών, αίθουσες σεμιναρίων γαστρονομίας, χώροι έκθεσης και πώλησης κρασιού και παραδοσιακών προϊόντων από ιδιώτες, και ένας παιδότοπος. Επίσης, για τον χώρο των παλαιών αποθηκών, το κτηριολογικό πρόγραμμα προβλέπει ξενώνες οινοτουρισμού, μια θεματική βιβλιοθήκη, ένα εστιατόριο (δοκιμαστήριο οίνου). Οι υπαίθριοι χώροι καλύπτονται από κλήματα και κληματαριές, καλλωπιστικούς κήπους με φυτά του νησιού ενώ η βλάστηση αναπτύσσεται και καθ’ ύψος με την βοήθεια ελαφριών κατασκευών στήριξης των αναρριχητικών φυτών. Στο δώμα, πλάι στα κλήματα, υπάρχει ένα καφέ μπαρ με θέα τη θάλασσα. «Ουσιαστικά βλέπουμε κατά ποιο τρόπο θα μπορούσαμε να αποδώσουμε στην πόλη ένα ιστορικό κτήριο της. Κάθε συνθετική επιλογή προέκυψε μετά από εκτενή ανάλυση του κτηρίου στο ιστορικό του πλαίσιο, αναγνωρίζοντας και ιεραρχώντας τις εγγενείς αξίες του. Η κατεδάφιση ενός τέτοιου κτηρίου θα αποτελούσε πλήγμα για την πόλη μας, όχι μόνο όσον αφορά στην οικονομικότητα της κατασκευής, αλλά και σε πολλά περισσότερα πράγματα, καθώς το εργοστάσιο είναι κομμάτι της συλλογικής μνήμης του τόπου.» Οι επιβλέποντες καθηγητές της εργασίας ήταν ο κ. Π. Παρθένιος και η κ. Α. Κωτσάκη, των οποίων η συμβολή ήταν πολύ σημαντική.