Οι τοιχογραφίες της σάλας Χατζηαγαπητού

Τη συντήρηση και αποκατάσταση των τοιχογραφιών του αρχοντικού «σάλα Χατζηαγαπητού» στη Σύμη θα συζητήσει στη σημερινή του συνεδρίαση το κεντρικό αρχαιολογικό συμβούλιο. Συγκεκριμένα τα μέλη του συμβουλίου θα εγκρίνουν τη σχετική μελέτη, ώστε να προχωρήσει το έργο στους χώρους του κτιρίου που αντιπροσωπεύει μια ιστορική περίοδο και οριοθετεί μια χρονική εποχή η οποία χαρακτηρίζεται από οικονομική ευημερία, άνθηση και ακμή στη Σύμη. Το αρχοντικό συνδέεται με το Μουσείο με πετρόκτιστη σκάλα. Πρόκειται για ένα τριώροφο κτίσμα από τη βόρεια πλευρά και ισόγειο από τη νότια, περιτριγυρισμένο με ψηλό μαντρότοιχο. Παρέμεινε ερειπωμένο από τους βομβαρδισμούς του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και το 1971 αναστηλώθηκε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Η εξώθυρα είναι χαμηλή, τοξωτή και οδηγεί σε βοτσαλωτή αυλή με κιονοστοιχία στις δύο πλευρές, ενώ μια μικρή σκάλα καθόδου καταλήγει στο περιβόλι. Το κύριο κτίσμα φέρει προστώο ή πρόπυλο στη ΒΑ όψη, απ’ όπου ο επισκέπτης εισέρχεται κατευθείαν στην αίθουσα υποδοχής, τη «Σάλα», διαστάσεων 12Χ14 μ., από την οποία πήρε και την ονομασία. Αυτή η μακρόστενη αίθουσα είναι διαμορφωμένη με πολλά παράθυρα και φεγγίτες, έχει ξύλινο ταβάνι και δάπεδο στρωμένο με πλάκες και ενδιάμεσα βότσαλα που δημιουργούν γεωμετρικά και φυτικά κοσμήματα. Μπροστά από την είσοδο σε ξεχωριστό πλαίσιο αναγράφονται τα αρχικά του ιδιοκτήτη ΧΑ(τζηαγαπητού). Στους πλάγιους τοίχους υπάρχει από μια βρύση-νιπτήρας με τοξωτό, ζωγραφιστό πλαίσιο, για την καθαριότητα των ενοίκων ή των επισκεπτών. Στο βόρειο τμήμα διαμορφώνεται καθιστικό με ξύλινους πάγκους σε σχήμα Γ (σοφάς) που διακόπτεται από την πόρτα που οδηγεί στο μπαλκόνι με την υπέροχη θέα. Πάνω από την κύρια είσοδο δημιουργείται ένα ξύλινος εξώστης για την ορχήστρα που έπαιζε σε επίσημες στιγμές της οικογένειας. Οι πλαϊνοί τοίχοι καλύπτονταν από τοιχογραφικό διάκοσμο, με παραστάσεις νεαρών ερωτευμένων ζευγαριών και με τα σύμβολα των τεσσάρων Ευαγγελιστών, από τον οποίο διάκοσμο διασώζονται μερικά αποσπάσματα. Οι λοιποί χώροι του σπιτιού περιλαμβάνουν: το γραφείο, την τραπεζαρία, τα υπνοδωμάτια, το γεροντομοίρι, το κρυφτούρι, όπου έκρυβαν πολύτιμα αντικείμενα, την κουζίνα με την τσιμνιά και το πατάρι, το δωμάτιο για τις παρακόρες, τον ξενώνα, το αναγκαίο με το λουτρό, το κελάρι και το πλυσταριό. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σε μια κρυψώνα του σπιτιού βρέθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών κτιριακής αποκατάστασης πολύτιμος «θησαυρός» από περίπου πενήντα αργυρά νομίσματα του 19ου αιώνα που κυκλοφορούσαν στις αγορές της Ευρώπης. Σύμφωνα με την άποψη των μελετητών, το σπίτι αυτό κτίστηκε την τελευταία εικοσαετία του 18ου αιώνα από ντόπιους τεχνίτες και έχοντας ως πρότυπο αρχιτεκτονικό σχέδιο φερμένο από τη Βενετία.