«Καλυμνιακά Χρονικά» (Τόμος Κ)

Εντυπωσιακός ο Κ’ Τόμος «Καλυμνιακά Χρονικά» του 2014, μεγαλόσχημος, με καλαίσθητο, έγχρωμο εξώφυλλο –πίνακα του Εμμανουήλ Ζαϊρη και οπισθόφυλλο επίσης έγχρωμο πίνακα του ίδιου.

600 ενδιαφέρουσες σελίδες, εμπλουτισμένες με αδημοσίευτες φωτογραφίες των: Στάθη Κλήμη, Γιάννη Κουλλιά, Μιχάλη Κουτελλά, Γιάννη Μινιώτη, Μιχάλη Πάου, και Νικόλαου Σμαλιoύ. Τα διακοσμητικά σχέδια είναι Νικολέτας Σ. Ρήγα.

40η έκδοση και χορηγοί είναι το «Τμήμα Πολιτισμού Δωδεκανήσου – Περιφέρεις Νοτίου Αιγαίου, επί περιφερειάρχη Γ.Μαχαιρίδη και Μιχαήλ Αντωνίου Ψαρομπάς—Νisogas. Τον πρόλογο υπογράφει όλο το Δ.Σ. του Αναγνωστικού, όπου εκφράζουν ευχαριστίες προς τον πρώην περιφερειάρχη Γιάννη Μαχαιρίδη για το «αδιάλειπτο ενδιαφέρον του για το Αναγνωστήριο» καθώς πάντα στήριζε την προσπάθειά του», και τον «εκπρόσωπο του νέου θεσμού της περιφερειακής μας Ενότητας κ. Κωνσταντίνο Σταυλά, τον συμπατριώτη τους χορηγό Μιχαήλ Αντωνίου Ψαρομπά και σε όλους όσους βοήθησαν στην έκδοση του 20ου τόμου.

Δεν ξεχνούν και τα μέλη του πρώην Δ.Σ. των Μουσών, καθώς συνεργάστηκαν εποικοδομητικά όλοι μαζί. Ολοκληρώνουν τον εύστοχο πρόλογό τους, ζητώντας τη στήριξη και τη συνεργασία όλων των συμπατριωτών και υπογράφουν: Γιαμαίος Παναγιώτης (Πρόεδρος), Παπαθεοδώρου Γεώργιος (Αντιπρόεδρος), Μαγκούλιος Ποθητός (Γραμματέας), Πιζάνιας Παναγιώτης (Ταμίας), και τα μέλη: Γεωργοπούλου Παρασκευή, Θεοφιλίδης Ιωάννης, Καπελλά-Κουτούζη Φανή, Κουτελλάς Μιχαήλ, Μαύρου Π. Καλλιόπη, Πουγούνιας Ιωάννης, Σκυλλά Ελένη.

Ο Τόμος είναι αφιερωμένος στην «Άξια Καλύμνια Θεμελίνα Καπελλά (1916-2011)». Οι Ιστορικές φωτογραφίες προέρχονται από προσωπικά αρχεία και συλλογές.

Ο τόμος παρουσιάζει ενδιαφέρον για όλους τους Δωδεκανήσιους και όχι μόνον, καθώς τα θέματα ποικίλουν και δημοσιοποιούν λιγότερο γνωστές ή άγνωστες πτυχές της Ιστορίας της Καλύμνου, όπως το κεφάλαιο «Οικοδομικές φάσεις των οχυρώσεων του κάστρου χώρας Καλύμνου» του Αρχαιολόγου της 4ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Μιχάλη Ι. Καπελλά, με πολλά αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά σχέδια και φωτογραφίες. Πολύ ενδιαφέρουσα επίσης η παρουσίαση «Παλαιοχριστιανική Κάλυμνος» του ίδιου, με εξίσου εντυπωσιακά σχέδια και φωτογραφίες.

Σημαντικό το πνευματικό πόνημα του Ιατρού Δρ. Λάζαρου Ε. Βλαδίμηρου, με θέμα: «Γάιος Στερτίνιος Ξενοφών», με επεξηγηματικό υπότιτλο «Ευεργέτης της Κω και της Καλύμνου κατά την ρωμαϊκή εποχή αλλά ασυνείδητος και ανέντιμος γιατρός».Αποκαλυπτικότατο κείμενο, διατυπωμένο με περίσσια, και ιστορική ακρίβεια.

Στις ιστορικές σελίδες, υπάρχουν δημοσιεύματα κι επιστημονικές εργασίες/ανακοινώσεις, με αδημοσίευτες φωτογραφίες, αρχιτεκτονικά σχέδια, σχεδιαγράμματα και ντοκουμέντα, λογοτεχνικά κείμενα, που αποκαλύπτουν λιγότερο γνωστά ιστορικά γεγονότα και προσφορές συμπολιτών. Σημαντικές ιστορικές σελίδες και το αφιερώματα των Γεωργίου Χατζηθεοδώρου-Δικηγόρος-Ιστορικός Συγγραφέας:

«Η δύσκολη περίοδος Μαρτίου-Ιουλίου 1945 και οι προσπάθειες της τότε δημοτικής αρχής για την αντιμετώπισή της», του Βασ. Σ. Χατζηβασιλειου «Μία ποινική απόφαση εις βάρος δώδεκα συλληφθέντων από τους Ιταλούς Καλυμνίων πατριωτών τον Απρίλιο του 1935», που ο συγγραφέας αφιερώνει στη μνήμη του φίλου του Ν.Γ. Παπάζογλου. Ο Φυσικός τ. Λυκειάρχης Δ Δανιήλ Α. Ζερβός αναφέρεται στο «Ε,ΣΥ. Στην Κάλυμνο του 19ου αιώνα», και «Τα γεγονότα του 1869 από εφημερίδες της εποχής».

Ο Σχολικός Σύμβουλος Συντ. Εκπαιδευτικός Νικήτας Σκ. Καραφυλλάκης γράφει «Πώς η Κάλυμνος έκανε την Κούταλη και τη Λήμνο σφουγγαράδικα νησιά», ο Εκπαιδευτικός Χρίστος Παπαδόπουλος, πραγματεύεται το «Μικρό Χρονικό πολύχρονης σκλαβιάς-Αντίσταση και Κρυφό Σχολειό», ο Αχιλλέας Γ.Κουτσουράδης, Καθηγητής Αστικού Δικαίου με αφορμή το βιβλίο της κ.Σοφίας Παπαϊωάννου ‘Επισημάνσεις στο Αιγαίο-Μια αληθινή ιστορία», ο Διευθυντής Βουβαλείου 1ου Δημοτικού Παναγιώτης Μ. Γιαμαίος, αναφέρεται στη «Συμβολή της Εκκλησίας εις την διατήρηση της Ελληνικής γλώσσης κατά την τουρκοκρατία-η Εκκλησία κιβωτός και της γλώσσης».

Ο τόμος, αφιερώνει αρκετές σελίδες στα «Γράμματα & Εκπαίδευση», όπου γράφουν ο Φυσικός-. Λυκειάρχης Δανιήλ Α. Ζερβός «Αφιέρωμα στον Φιλόλογο Στέφανο Γ. Κορφιά», Ο Στέφανος Γ. Καρφιάς «ο Πολιτισμός της Καλύμνου» αναδημοσίευση από εφ. Φεβρουαρίου 1936, η Μαρία Κολιοπούλου αναλύει τις «σύνθετες λέξεις στο ιδίωμα της Καλύμνου –σύντομη γλωσσολογική περιγραφή», ο Άρχων Μαϊστωρ .τ. Χ,Ε, Καθηγητής μουσικής τ. Γυμνασιάρχης Γεώργιος Ι. Χατζηθεοδώρου γράφει για τον «Γεώργιο Μιχ. Πολιτάρχη – Ένας λογοτέχνης Καλυμνιακής καταγωγής», ο πρώην προϊστάμενος Α/θμιας Εκπαιδεύσεως Μιχαήλ Ζαΐρης.

Για «Λογοτεχνία, γράφουν: ο επίτιμος Σχολικός σύμβουλος ‘Μιχάλης Γ. Κώτης, η Δάφνη-Μαρία Βουβάλη, ο Μητροπολίτης Προικονήσου κ.κ. Ιωσήφ, ο Γεώργιος Αν. Χειλάς. Για θέματα Τέχνης, γράφουν οι: ο Επίτιμος Πρόεδρος του Αναγνωστηρίου Γιάννης Θ. Πατέλλης «Οι μεγάλοι Καλύμνιοι καλλιτέχνες και η ιστορική εικαστική παράδοση του νησιού μας», ο Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Πατριαρχείου – Δρ. Θεολογία Α.Π.Θ. π. Ιωάννης Χαλκίτης «Βυζαντινή αγιογραφία – εικόνα και η επίδρασή της ση ρωσική αγιογραφία». Υπάρχει επίσης αφιέρωμα στη «Διετία που πέρασε» και δημοσιεύονται κείμενα της Φιλολόγου-Επίτιμης Προέδρου Αναγνωστηρίου Μαρίας Ζαϊρη, του Παντελή Θ. Πατέλλη, του Γιάννη Θ. Πατέλλη.

Πολυσέλιδος και ο «απολογισμός του Αναγνωστηρίου και ολοκληρώνεται η ογκώδης κι ενδιαφέρουσα έκδοση με συγκινητικό αφιέρωμα «Αυτοί που έφυγαν» με δημοσιευμένα κείμενα των: Πλοιάρχου ε.α. Π.Ν.-Ιστορικού Ιωάννη Γ. Ασπροποταμίτη, του Κυριάκου Ν. Χατζηδάκη (Μάιο 2012 Προέδρου Αναγνωστηρίου), Παναγιώτη Γιαμαίου, του συντ. Καθηγητή Σωματικής Αγωγής Μάμου Χαραμαντά,, του Λυκειάρχη Κυριάκου Χατζηδάκη, του επίτιμου προέδρου Αναγνωστηρίου Ιωάννη Θ.Πατέλλη, των Γιώργου, Λέανδρου και Άγγελου Μιχαήλ Σκαρδάση, Γιάννη Θ. Πατέλλη και ολοκληρώνεται με το «»Ύστατο Χαίρε στον Ποθητό Αντωνίου Ψαρομπά από τον Πρόεδρο του Αναγνωστηρίου Παναγιώτη Γιαμαίο.

Της Μαίρης Παπανδρέου