Βίντεο: Το παλιό μεταξουργείο της Ρόδου καταρρέει...

Το κτηριακό συγκρότημα στον Άγιο Παύλο της Κατταβιάς, που επί Ιταλοκρατίας λειτούργησε και ως φυλακή και η σημερινή εικόνα εγκατάλειψης

Ένα ακόμη τρανό παράδειγμα για την δημόσια περιουσία που έχει αφεθεί στο έλεος του χρόνου και της… γραφειοκρατίας, αποτελεί το μεταξουργείο της Κατταβιάς, στην περιοχή του Αγίου Παύλου.



Πρόκειται για ένα κτηριακό συγκρότημα το οποίο είχε κατασκευαστεί επί Ιταλοκρατίας και είχε λειτουργήσει για ένα μικρό χρονικό διάστημα ως μεταξουργείο (όπως προοριζόταν αρχικά) και στη συνέχεια ως αγροτικές φυλακές.



Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή του πρώην δήμου Νότιας Ρόδου: «Κάποια κτίρια στα περίχωρα της Κατταβιάς, που κάποτε χρησιμοποιούνταν για εμπορικούς σκοπούς, παρουσιάζουν σαφή Ιταλικά χαρακτηριστικά.



Αυτά περιλαμβάνουν ένα παλιό μεταξουργείο, μια εγκαταλελειμμένη φυλακή και μια έρημη εκκλησία (σ.σ. Καθολική εκκλησία του Αγίου Μάρκου) με το ρολόι στον πύργο της και έναν εντυπωσιακό δρόμο ακριβώς απέναντι που οδηγεί στην παραλία του Αγίου Παύλου γεμάτο με κυπαρίσσια. Τα κτίρια αυτά, μαζί με το εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο αποτελούν υπενθύμιση της Ιταλικής Κατοχής στη Ρόδο από το 1913 μέχρι και το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου».



Ποια είναι η εικόνα όμως που παρουσιάζει σήμερα η περιοχή και από ποια στάδια πέρασε;
Στην ουσία από την ημέρα που οι Ιταλοί έφυγαν από το νησί, το συγκεκριμένο κτηριακό συγκρότημα ουδέποτε ξαναλειτούργησε με αποτέλεσμα –και παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες- να παρουσιάζει εικόνα κατάρρευσης.



Έγιναν όμως ορισμένες προσπάθειες για να αξιοποιηθεί. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 η τότε Κοινότητα Κατταβιάς το παραχώρησε με ενοικιαστήριο σε ιδιώτη, ώστε να σταματήσει να παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης και να αποκτήσει επιτέλους μια εμπορική χρήση.



Ωστόσο επειδή θεωρήθηκε ως νεότερο αρχαιολογικό μνημείο, δεν ήταν επιτρεπτή η αξιοποίησή του. Αργότερα επί Δημαρχίας του κ. Μανώλη Σαββή στον ενιαίο πλέον δήμο Νότιας Ρόδου, ξεκίνησε ένας μαραθώνιος κυρίως τακτοποίησής του και στη συνέχεια αξιοποίησής του, σύμφωνα με το πλάνο που είχε καταρτιστεί.



Πιο συγκεκριμένα από την έρευνα του πρώην δήμου, είχε ανακαλυφθεί ότι οι Ιταλοί δεν είχαν προλάβει καν να το εγγράψουν στο Κτηματολόγιο (το οποίο οι ίδιοι είχαν επίσης δημιουργήσει) λόγω της αποχώρησής τους από το νησί, με αποτέλεσμα να θεωρείται μπερδεμένο ακόμη και το ιδιοκτησιακό καθεστώς.



Έτσι λοιπόν είχε ξεκινήσει ένας τριετής αγώνας με κάθε διαθέσιμο νομικό «όπλο» από τον κ. Σαββή για να μπορέσει να λυθεί το πρόβλημα. Σήμερα το κτηριακό συγκρότημα του μεταξουργείου θεωρείται και τυπικά πλέον περιουσία του δήμου Ρόδου, ωστόσο με την αλλαγή που επέφερε ο «Καλλικράτης» και την συνένωση του δήμου Νότιας Ρόδου με το υπόλοιπο νησί στον ενιαίο δήμο Ρόδου, ο κ. Σαββής δεν μπόρεσε ποτέ να ολοκληρώσει τα σχέδια αξιοποίησης.



Μάλιστα ως απομεινάρι έχει μείνει η ταμπελίτσα που είχε τοποθετήσει (όπως και στα υπόλοιπα αξιοθέατα της περιοχής ο πρώην δήμος) για να υπενθυμίζει την αδυναμία της δημόσιας διοίκησης να συντηρήσει και να αξιοποιήσει την περιουσία της.



Τι μπορεί να γίνει σήμερα
Σύμφωνα με παλαιότερη τοποθέτηση του κ. Μανώλη Σαββή για τα ακίνητα της Ρόδου, είτε αυτά ανήκουν στο δήμο είτε στο κράτος «το Ελληνικό Δημόσιο είναι ιδιοκτήτης σημαντικού αριθμού ακινήτων, που ίσως να ξεπερνούν τα 250 και δεν εννοώ βέβαια ιδιοκτησίες που σήμερα λειτουργούν δημόσιες υπηρεσίες (Μουσείο, βιβλιοθήκες, πινακοθήκη κλπ).



Δηλαδή αυτό που λέμε ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου, όπως χαλατά, οικίες και καταστήματα. Κάποια από αυτά μισθώνονται, άλλα με τα χρόνια γίνονται χαλατά και επικίνδυνα, πολλά καταστήματα φιλέτα αποδίδουν ελάχιστα κλπ.

Άμεσα λοιπόν και με διαφάνεια, θα πρέπει είτε να πουληθούν ή να γίνει μακροχρόνια μίσθωση με αντάλλαγμα την πλήρη συντήρηση και επισκευή και οι όποιοι πόροι (που θα είναι πολλοί) να δημιουργήσουν το ταμείο για την συντήρησή τους.



Όσο για τις καταρρεύσεις όπως έγιναν πρόσφατα, αυτές δεν μπορούν να περιμένουν, ο χρόνος και η φύση κάνουν σωστά την δουλειά τους. Ένα μεγάλο κομμάτι συνεχώς καταστρέφεται, καταλήγει σε χαλατά, ετοιμόρροπα, επικίνδυνα, ενώ αν ήταν σε ιδιωτικά χέρια θα είχαμε το αντίθετο αποτέλεσμα.



Φυσικά οι ανάγκες για δημόσιες παρεμβάσεις συμπληρωματικά είναι μεγάλες και αναγκαίες (υπόγεια δίκτυα, αποχετεύσεις κλπ). Εδώ θα έρθει το ταμείο από την αξιοποίηση που προαναφέραμε να ενισχύσει σημαντικά.

Η δημόσια ακίνητη περιουσία, γνωρίζοντας μάλιστα την ιδιαιτερότητά της Ρόδου λόγω κτηματολογίου, είτε θα είναι χρηστική, αποδίδοντας πόρους ανάλογα για ανταποδοτικά και χρήσιμα έργα, είτε θα υπηρετεί εμμονές, την μικροπολιτική πελατειακή σχέση για να έχουν ρόλο και γήπεδο κάποιοι».



Το ζήτημα είναι όμως στην περίπτωση που ξεπεραστούν όλα τα παραπάνω εμπόδια και θα μπορούσε να βρεθεί μια συμβατή χρήση, αν θα υπήρχε σήμερα ενδιαφερόμενος να επενδύσει, αφού πρόκειται για μια περιοχή απομακρυσμένη από την πόλη της Ρόδου.

Εναλλακτικά σύμφωνα με τους καλά γνωρίζοντας η μόνη άλλη επιλογή που απομένει είναι να ενταχθεί σε κάποιο ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την αναστύλωσή του ως μνημείο, αφού όπως χαρακτηριστικά τονίζει και ο σημερινός πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Κατταβιάς, Νίκος Ζαννετάκης, με μακρά εμπειρία στην Αυτοδιοίκηση, ο δήμος Ρόδου δεν έχει την δυνατότητα να συντηρήσει τα κτήρια που ήδη βρίσκονται σε χρήση, όπως το ιατρείο, το σχολείο και την Κοινότητα. Πόσω μάλλον ένα τέτοιο κτήριο.



Η μονή του Αγίου Μάρκου
Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από το πρώην μεταξουργείο, στην περιοχή βρίσκεται και η Καθολική εκκλησία του Αγίου Μάρκου.

Σε ό,τι αφορά στην μονή που δεν λειτουργεί εδώ και πολλά χρόνια, έχει παραχωρηθεί από τους ιδιώτες στους οποίους ανήκει το οικόπεδο στο οποίο βρίσκεται, στην Εκκλησιαστική Επιτροπή Αγίας Παρασκευής Κατταβιάς και κατ' επέκταση στην Ιερά Μητρόπολη Ρόδου.