Έτσι ξέσπασαν οι Ροδίτες πριν από 44 χρόνια στα αντιαμερικανικά γεγονότα

Μιχάλης Μαστής

Η οργή του λαού κατάφερε να ανατρέψει ό,τι σχεδίαζαν για εμάς χωρίς εμάς

Φιλήσυχους και ελεγχόμενους από κάθε άποψη θεωρούσε πάντα η κεντρική εξουσία τους Ροδίτες. Και δεν είχαν κι άδικο. Μέχρι που η οργή και το δίκαιο, κατέβασε στους δρόμους χιλιάδες συμπατριώτες μας δείχνοντας μέσα σε ελάχιστες ώρες ότι αυτός ο τόπος κι αυτοί οι άνθρωποι, δεν ανέχονται κανενός είδους υποταγή και κοροϊδία.

Σαν σήμερα πριν από 44 χρόνια, δεκάδες συμπολίτες μας, βροντοφώναξαν ένα ισχυρό «ΟΧΙ» στην άφιξη του Αμερικανικού 6ου στόλου της Ρόδου. Ήταν η πρώτη φορά μετά τα όσα σημειώθηκαν στην Κύπρο, που ο αμερικανικός πλωτός βραχίονας του 6ου στόλου θα επιχειρούσε να προσεγγίσει το λιμάνι της Ρόδου.

Οι Ροδίτες επιχείρησαν αρχικά να διαδηλώσουν ήπια. Όμως η θέα των παρατεταγμένων αστυνομικών δυνάμεων, τα καραβάνια των ΜΑΤ που άρχισαν να φθάνουν με αεροπλάνα από την Αθήνα και η βία που ακολούθησε για τους διαδηλωτές, στην πλειονότητά τους νέα παιδιά, έγιναν κόλαφος για τους εισηγητές των αυστηρών μέτρων τάξης.

Από τους πρώτους που συνελήφθησαν, ήταν ο πρόεδρος των οικοδόμων Γιώργος Καραγιάννης

Χιλιάδες Ροδίτες και Ροδίτισσες κατέβηκαν στους δρόμους και αντιπαρατέθηκαν με ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας και των ΜΑΤ. Κατάφεραν να ματαιώσουν την αποβίβαση των Αμερικανών ναυτών του 6ου στόλου, διασύροντας έτσι όλους εκείνους που είχαν δώσει υποσχέσεις και διαβεβαιώσεις ότι «κανείς δεν επρόκειτο να αντιδράσει δια αυτήν την επίσκεψην, καθώς από τις αφίξεις αυτές η τοπική αγορά θα επωφελούνταν οικονομικώς».

Το Εργατικό Κέντρο της Ρόδου και το σύνολο των σωματείων συνεδριάζουν εκτάκτως και χαρακτηρίζουν τους Αμερικανούς «ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟΥΣ» στο νησί μας. Οι χιλιάδες εργαζόμενοι της Ρόδου ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης, τα στελέχη των σωματείων και βέβαια η νεολαία του νησιού, πρωτοστατούν σε αυτή τη διαμαρτυρία η οποία εξελίχθηκε σε «μετωπική» σύγκρουση με το πανίσχυρο κράτος (και παρακράτος) της εποχής.

Το κύμα της οργής, ξέσπασε μέσα σε ελάχιστες ώρες. Οι φιλήσυχοι Ροδίτες (όπως μας έλεγαν και μας λένε ακόμη) γελοιοποίησαν όλους εκείνους που έκαναν λογαριασμούς για εμάς χωρίς εμάς

Το μεσημέρι της 25ης Μαΐου 1976, τα ΜΑΤ που έρχονται με ειδικές πτήσεις από την Αθήνα, μετατρέπουν τη Ρόδο σε πεδίο μάχης. Οι Ροδίτες βγαίνουν στους δρόμους αποφασισμένοι, αλλά κυρίως ενωμένοι και παίρνουν μέρος σε οδομαχίες με τις μονάδες των ΜΑΤ, να πνίγουν το νησί μας στα δακρυγόνα και τη βία.
Κανείς δεν λύγισε, κανείς δεν έκανε πίσω, παρά τις πρωτοφανείς επιθέσεις που δέχθηκαν.

Χιλιάδες Ροδίτες και Ροδίτισσες που το έλεγε η ψυχή τους, κατάφεραν να αποτρέψουν 70 απόπειρες των Αμερικανών να βγουν στη στεριά. Γελοιοποιούν όλους εκείνους που έκαναν λογαριασμούς... δεκάδων χιλιάδων δολαρίων χωρίς τους ξενοδόχους, που στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ο Ροδιακός Λαός.

Τα ΜΑΤ, παρατεταγμένα μπροστά στον Ευαγγελισμό, προσπαθούν να αποτρέψουν τους διαδηλωτές να περάσουν. Παρά τα δακρυγόνα και τη χρήση βίας, οι Ροδίτες και οι Ροδίτισσες δεν λύγισαν

Η βία και η αυθαιρεσία από την πλευρά των αστυνομικών ήταν πρωτοφανής. Είχαν εντολές να χτυπούν στο ψαχνό.

Δεκάδες οι τραυματίες που χτυπήθηκαν και μεταφέρθηκαν στα νοσοκομεία. Ανάμεσά τους ο συνδικαλιστής – αγωνιστής του Εργατικού Κέντρου Ρόδου Γιάννης Παστρικός, ο Γιώργος Καραγιάννης (πρόεδρος των οικοδόμων) το στέλεχος του ΚΚΕ Πάνος Μιχαηλίδης.

Υποκινητές θεωρήθηκαν και συνελήφθησαν τα ξημερώματα στα σπίτια τους οι Ρένα Κάσδαγλη μουσικοπαιδαγωγός, Βαγγέλης Παυλίδης σκιτσογράφος, Σπύρος Παγκάς (μετέπειτα διευθυντής της «ΡΟΔΙΑΚΗΣ») Μανώλης Βρατσάλης τυπογράφος, Χρήστος Παπαθεοδώρου οικοδόμος και Γιάννης Παστρικός έμπορος.

Λίγο πριν από το άγριο ξέσπασμα των επεισοδίων μπροστά από την είσοδο των Δικαστηρίων Ρόδου

Μια ημέρα αργότερα (26 Μαΐου) συλλαμβάνονται: Γιώργος Καραγιάννης (πρ. οικοδόμων) Θεόφιλος Πιζάνιας δημοσιογράφος, Θεόδωρος Παστρικός καταστηματάρχης, Κοσμάς Παυλίδης σπουδαστής, Παναγιώτης Παπαγιάννης υδραυλικος, Μιχάλης Συμίου τεχνίτης κεραμικών, Σωτήρης Μαγκαφάς επιπλοποιός, Νικόλας Στεργενάκης ζαχαροπλάστης και Αντώνης Καρπαθάκης μαθητής.

Μετά την προανάκριση στο Α΄ Αστυνομικό Τμήμα, παραπέμπονται σε δίκη μαζί με τους:
Μιχάλη Μπαριανάκη, μετέπειτα νομαρχιακό και περιφερειακό σύμβουλο
Εμμανουήλ Χρήστου, Ιωάννη Τσαβαρή, Γεώργιο Βογιατζή, Παναγιώτη Παπαγεωργίου, Αντώνη Περάκη, Κλεάνθη Κουτούζο, Μαρία Μακρή.

Επίσης, μετά την προανάκριση στην Ασφάλεια παραπέμπονται σε δίκη οι: Γιάννης Μιχαηλίδης, Έλλη Παρασκευά, Αριστείδης Παπαθεοδώρου, Χαρίκλεια Κάντζια, Εμμανουήλ Μανουσάκης, Εμμανουήλ Διακοπαρασκευάς, Εμμανουήλ Τρούμπας και Σταύρος Μαγκαφάς με το αδίκημα της εξύβρισης με... ιδιάζουσα θρασύτητα κατά της αρχής.

Από την οργή του λαού δεν γλίτωσε ούτε το αυτοκίνητο του Μητροπολίτη Ρόδου

Μαζί τους επίσης παραπέμπονται να δικαστούν οι: Ειρήνη Κάσδαγλη, Μανώλης Βρατσάλης, Παναγιώτης Μιχαηλίδης Θεόδωρος Παστρικός, Θεόφιλος Πιζάνιας, Γιώργος Καραγιάννης, Αντώνιος Καρπαθάκης, Κοσμάς Παυλίδης, Παναγιώτης Παπαγιάννης, Νίκος Στεργενάκης και Μιχάλης Συμίου.

Επίσης, με κατηγορίες για θρασύτητα κατά της αρχής, εξύβριση, απείθεια αντίσταση, απόπειρα σωματικών κακώσεων και άλλες κατηγορίες παραπέμφθηκαν οι: Παναγιώτης Παπαστεργίου, Αλή Μπεμπέ, Σπύρος Παγκάς, Γιώργος Σάρλης, Δημήτρης Βάλλας, Χρυσόστομος Μητσινιώτης, Ιωάννης Σεβδαλάκης και Ιωάννης Γρηγοράς.

Συνήγοροι υπεράσπισης ανέλαβαν οι διακεκριμένοι νομικοί Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης, Γεώργιος Β. Μαγκάκης, Απόστολος Κακλαμάνης, Φοίβος Κούτσικας, Τ. Παπανικολάου, Δ. Σοφιανόπουλος, Στ, Αλεξανδρής, Γ. Τσαλαχούρης από την Αθήνα, ο Δ. Ξυριτάκης από την Κρήτη καθώς επίσης και οι Ροδίτες Εμμανουήλ Παπαϊωάννου, Εμαννουήλ Πάππου, Σάββας Διακογεωργίου, Στέφανος Ντάλιας, Κυριάκος Τσέλιος Ν. Παπανικήτας, Νίκος Φαρμακίδης, Δημήτρης Φουρτούνης, Εμμανουήλ Κουτσούκος, Αιγαίας Μπαφίτης και άλλοι.

Μάρτυρες υπεράσπισης κατέθεσαν οι βουλευτές: Δημήτρης Τσάτσος, Σάββας Καραγιάννης, Κώστας Κάππος, οι στρατηγοί ε.α. Ιορδανίδης και Κουμανάκος οι δήμαρχοι Ρόδου Σταύρος Αυγουστάκης και Ηρακλείου Μανώλης Καρέλλης κ.α.

Οι ιστορικές πληροφορίες αντλήθηκαν από τα βιβλία: «Η Ρόδος του εικοστού αιώνα των Νίκου Νικολάου και Αντώνη Αγγελή, το «Έλος» του Νίκου Κάσδαγλη, το αρχείο της εφημερίδας «Η ΡΟΔΙΑΚΗ» κι από δημοσιεύσεις του σκιτσογράφου Βαγγέλη Παυλίδη καθώς και από δημοσιεύματα του αθηναϊκού Τύπου.

Οι φωτογραφίες από τα γεγονότα που συγκλόνισαν το νησί της Ρόδου το 1976 είναι από το αρχείο του Φίλιππου Χατζηκωνσταντή.

ΦΩΤΟ: Φίλιππος Χατζηκωνσταντής