Μανώλης Χιώτης: 21.03.1921-21.03.1970

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Θανάσης Καραναστάσης

O Μανώλης Χιώτης γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου του 1921 στη Θεσσαλονίκη. Η καταγωγή του ήταν από το Ναύπλιο. Έφυγε από τη ζωή τη νύκτα της 20ης προς την 21η Μαρτίου του 1970.

Ήταν μόλις 49 ετών, καθώς εκείνη την ημέρα θα εόρταζε τα γεννέθλιά του. Από πολύ μικρός αφοσιώθηκε στη μουσική. Είχε την κλίση, το ταλέντο και το πάθος για να ακολουθήσει αυτό τον δρόμο.

Και τον περπάτησε με ασταμάτηση δημιουργική δύναμη. Ήταν μόλις 15 ετών όταν έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο ελληνικό τραγούδι. Συμμετείχε στο τραγούδι του δασκάλου του Στεφανάκη Σπιτάμπελου «Καινούργια νιώθω τη ζωή» ως τραγουδιστής και οργανοπαίχτης.

Από τότε άρχισε να γράφει δικά του τραγούδια. Ο «Πασατέμπος», το 1946, ήταν η πρώτη μεγάλη επιτυχία του. Οι πολλές και μεγάλες επιτυχίες του ήλθαν στις δεκαετίες του 1950 και του 1960.
Τα «Ηλιοβασιλέματα», οι «Περασμένες μου αγάπες», «Η σούστα» και πολλά άλλα αξεπέραστα έως σήμερα τραγούδια ανήκουν σ’ εκείνη την περίοδο. Σε πολλά απ’ αυτά είχε βάλει δικούς του στίχους.

Παράλληλα συμμετείχε στις ηχογραφήσεις, με το μπουζούκι ή την κιθάρα του, τραγουδιών, άλλων μεγάλων δημιουργών της εποχής του.
Πολλοί θαύμαζαν και θαυμάζουν τον Μανώλη Χιώτη για τη δεξιοτεχνία του. Δεν ήταν όμως μόνο το ταλέντο του που καθόρισε την εκτελεστική του δεινότητα.

Ο Χιώτης μελετούσε συνεχώς και συστηματικά. Έτσι πέτυχε να γίνει ασυναγώνιστος στην εκτελεστική τεχνική. Μεγάλος δεξιοτέχνης ήταν όμως και ως κιθαρίστας.
Αυτό εντυπωσίασε τον αξιοθαύμαστο βιρτουόζο της ηλεκτρικής κιθάρας Jimy Hendrix, όταν γνώρισε τον Μανώλη Χιώτη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έμεινε ιστορική η απάντηση που έδωσε ο αμερικανός καλλιτέχνης σε θαυμαστή του όταν αυτός του είπε:
- Jimy you are the best.
- I am not the best. Chiotis is του αποκρίθηκε.

Ξεχωριστό κεφάλαιο στην καλλιτεχνική πορεία του Μανώλη Χιώτη αποτέλεσε η συνεργασία του με τους κορυφαίους μουσικοσυνθέτες μας, τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Μάνο Χατζιδάκι.
Συνεργασίες έκανε και με άλλους ομότεχνούς του, μεγάλους επίσης συντελεστές του λαϊκού τραγουδιού, όπως ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Απόστολος Καλδάρας κ.α.

Ο Τσιτσάνης και ο Παπαϊωάννου τον θαύμαζαν και τον αγαπούσαν.
Το μπουζούκι, για πολλά χρόνια περιφρονημένο και συχνά κυνηγημένο μουσικό όργανο, βρήκε στα χέρια του Μανώλη Χιώτη τη θέση που του άξιζε.
Με αυτό το όργανο ταξίδεψε στον κόσμο το ελληνικό τραγούδι.

Ήταν τελειομανής ο Χιώτης. Γι’ αυτό μελετούσε ασταμάτητα, πειραματιζόταν και εφάρμοζε καινοτόμες ιδέες στις μουσικές αναζητήσεις του.
Αυτός τόλμησε να προσθέσει τέταρτη χορδή και να βάλει ηλεκτρισμό στο μπουζούκι. Αυτός εισήγαγε ξένους ρυθμούς στα τραγούδια του.

Αυτός διαμόρφωσε τον δικό του χαρακτηριστικόν ήχο που κανένας δεν μπορούσε να αντιγράψει.
Για τις μεταρρυθμιστικές του πρωτοβουλίες δέχθηκε σκληρή κριτική, αντιμετώπισε έχθρες, ακόμη και απειλές.
Από ζήλια μάλλον ή από την αδυναμία των επικριτών του να τον ανταγωνιστούν.
Βέβαια ο Χιώτης δεν ξεχώριζε μόνον για την τέχνη του. Ήταν γνωστός και για τη γενναιοδωρία του.

Βοηθούσε νεότερους συναδέλφους του να κάνουν τα πρώτα του βήματα στη μουσική.
Ανέδειξε τραγουδιστές και τραγουδίστριες της εποχής του.
Αυτός δίδαξε στον Στέλιο Καζαντζίδη τον τρόπο να τραγουδάει.

Κοντά του μαθήτευσαν ο Κώστας Παπαδόπουλος και ο Λάκης Καρνέζης, υπέροχοι επίσης τεχνίτες του μπουζουκιού. Δίπλα του έπαιξε για κάποιο διάστημα ο 19χρονος τότε Χρήστος Νικολόπουλος.
Ποτέ δεν κράτησε για τον εαυτό του τα τυχερά που έβγαζε απ’ τη δουλειά του. Τα μοίραζε όλα στους συνεργάτες του μουσικούς.
Και βοηθούσε όσο μπορούσε ανθρώπους που βρίσκονταν σε ανάγκη.

Ήταν συνάμα πάντα ευγενικός και πάντα «ντυμένος στην πένα», όπως λέγαμε παλιά.
Μας χάρισε υπέροχες ερμηνείες μαζί με τη Μαίρη Λίντα όντας από τα καλύτερα ντουέτα εκείνων των χρόνων.
Σήμερα συμπληρώνονται 100 χρόνια ακριβώς από τη γέννησή του και 51 χρόνια από τον θάνατό του.

Ήταν σύντομη η ζωή του, αλλά πρόλαβε να δημιουργήσει τη δική του σχολή στο τραγούδι, να αφήσει φεύγοντας πλούσιο έργο και να προσθέσει τη δική του σφραγίδα στον μουσικό μας πολιτισμό.
Με τα τραγούδια του διασκέδασε και ερωτεύτηκε η δική μου γεννιά.
Αυτά πλούτισαν τα ακούσματά μας.

Και χαίρομαι όταν βλέπω σήμερα νέους καλλιτέχνες να βαδίζουν στα δικά του πρότυπα.
Η ίδια ημερομηνία, η 21η Μαρτίου, όρισε την αρχή και το τέλος της ζωής αυτού του υπέροχου δημιουργού και ανθρώπου. Η αρχή της άνοιξης σαν σήμερα. Γι’ αυτό αφιερώνω αυτές τις γραμμές στη μνήμη του, από ευγνωμοσύνη για τις χαρές που μας έδωσαν τα τραγούδια του.