Υποθυρεοειδισμός και διατροφή

Rodiaki NewsRoom

Τι είναι η νόσος

Λειτουργική διαταραχή του θυρεοειδούς κατά την οποία ο αδένας εργάζεται δυσανάλογα λιγότερο σε σχέση με τις ανάγκες του ατόμου. Είναι η παθολογική κατάσταση κατά την οποία έχουμε μειωμένη έκκριση θυρεοειδικών ορμονών.

Πού οφείλεται η νόσος - Αίτια - Παράγοντες που την πυροδοτούν

Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στη βάση του λαιμού, μπροστά ακριβώς από τον λάρυγγα. Απελευθερώνει ορμόνες που ελέγχουν τον μεταβολισμό. Η συχνότερη αιτία του υποθυρεοειδισμού είναι η αυτοάνοση θυρεοειδοπάθεια. Το συνηθέστερο αίτιο δημιουργίας υποθυρεοειδισμού είναι η φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα, που καταστρέφει τα κύτταρα του αδένα.

Η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα ή Νόσος Hashimoto, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα «επιτίθεται» στον θυρεοειδή αδένα, είναι το κλασικότερο παράδειγμα. Ορισμένες γυναίκες αναπτύσσουν υποθυρεοειδισμό μετά από εγκυμοσύνη (ονομάζεται και επιλόχειος θυρεοειδισμός).

Άλλα αίτια που προκαλούν υποθυρεοειδισμό είναι:

• Γενετικές ανωμαλίες

• Ακτινοβολίες στον λαιμό για τη θεραπεία διαφόρων καρκίνων, που μπορεί να βλάψουν τον θυρεοειδή αδένα

• Ραδιενεργό ιώδιο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού

• Χειρουργική αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του θυρεοειδούς αδένα, ως θεραπεία άλλων προβλημάτων του θυρεοειδούς

• Ιογενής θυρεοειδίτιδα, που ακολουθείται συχνά από προσωρινό ή μόνιμο υποθυρεοειδισμό

• Κάποιες παθήσεις της υπόφυσης και κάποιες σπάνιες παθήσεις κατά τις οποίες έχουμε διήθηση του θυρεοειδούς αδένα.

Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν υποθυρεοειδισμό, όπως:

• Αμιοδαρόνη

• Φάρμακα που χορηγούνται για τον υπερθυρεοειδισμό, όπως προπυλθειουρακίλη (PTU) και μεθιμαζόλη

• Λίθιο

• Ακτινοβολία του εγκεφάλου

• Σύνδρομο Sheehan, που μπορεί να εμφανιστεί σε γυναίκα με σοβαρή αιμορραγία κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης ή τοκετού, με αποτέλεσμα να καταστραφεί η υπόφυση

Στους παράγοντες κινδύνου συγκαταλέγονται:
- Ηλικία πάνω από τα 50 έτη
- Γυναικείο φύλο.

Πώς εκδηλώνεται η νόσος - Συμπτώματα

Τα συμπτώματα και οι κλινικές εκδηλώσεις του υποθυρεοειδισμού είναι συνάρτηση της βαρύτητας του αλλά και της ηλικίας του ασθενούς. Στους ενήλικες η νόσος επικρατεί συνήθως στις γυναίκες (6 φορές πιο συχνή στις γυναίκες απ’ ότι στους άνδρες).

Στα κύρια συμπτώματα της πάθησης περιλαμβάνονται:

• Yποτονικότητα.
• Mείωση των καύσεων, με αποτέλεσμα να «παίρνετε» εύκολα βάρος και να χάνετε δύσκολα.
• Tάση υπνηλίας, εύκολη κόπωση.
• Kρυώνετε πιο εύκολα από το φυσιολογικό.
• Δυσκοιλιότητα.
• Bραχνάδα στη φωνή.
• Ξηρότητα δέρματος.
• Λεπτά και εύθραυστα μαλλιά, με αποτέλεσμα έντονη τριχόπτωση.

Σε πιο «βαριές» καταστάσεις παρατηρείται:
• Διαταραχές στην έμμηνο ρύση.
• Aναιμία.
• Kατάθλιψη.
• Πλευρίτιδα, περικαρδίτιδα ή ακόμα και οίδημα στα πόδια, λόγω της κατακράτησης υγρών.

Πρόσφατα, μελέτες έδειξαν ότι ο υποθυρεοειδισμός προκαλεί στυτική δυσλειτουργία σε ένα ποσοστό 80% των αρρώστων, όπως επίσης ότι επιβαρύνει και το σπέρμα και συγκεκριμένα την κινητικότητα του σπέρματος σε ποσοστό 60% των ασθενών.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε άνδρας με στυτική δυσλειτουργία ή με ελαττωμένη κινητικότητα σπέρματος που έχει ως αποτέλεσμα διαταραχή της γονιμότητας θα πρέπει να ελέγχεται και για τον θυρεοειδή του και, εφ’ όσον διαπιστωθεί ότι αυτός πάσχει, να θεραπεύεται ανάλογα προτού θεραπεύσουμε το κυρίως σύμπτωμα.

Διάγνωση της νόσου - Εξετάσεις

Για τη διάγνωση του υποθυρεοειδισμού απαιτείται ο προσδιορισμός των θυρεοειδικών ορμονών και της θυρεοτρόπου ορμόνης σε συνδυασμό με το ιστορικό, υπερηχογράφημα και σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς. Μ’ αυτές διαπιστώνεται αυξημένη τιμή TSH και χαμηλή T3 και T4, εκτός από τον κεντρικό υποθυρεοειδισμό όπου η TSH είναι χαμηλή.

Η κλινική εξέταση μπορεί να αποκαλύψει ένα μικρότερο του κανονικού θυρεοειδή αδένα, αν και καμιά φορά ο θυρεοειδής μπορεί να είναι φυσιολογικού μεγέθους ή ακόμα και υπερμεγέθης (βρογχοκήλη). Στην εξέταση μπορεί ακόμα να παρατηρηθούν:

• Εύθραυστα νύχια
• Τραχιά χαρακτηριστικά προσώπου
• Ωχρό ή ξηρό και κρύο δέρμα
• Οίδημα των άκρων
• Λεπτά και εύθραυστα μαλλιά

Η ακτινογραφία θώρακα μπορεί να αποκαλύψει διόγκωση της καρδιάς.

Θεραπεία - Μέθοδοι αντιμετώπισης

Η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού είναι απλή με τη χορήγηση υπό μορφή χαπιού της ορμόνης που λείπει, της θυροξίνης. Συνήθως ξεκινάμε με μικρές δόσεις, οι οποίες και αυξάνονται βαθμιαία. Η θεραπεία συνήθως είναι ισόβια, απαραίτητη για τη ζωή αλλά κυρίως για την ποιότητά της, και δεν έχει παρενέργειες όταν η ημερήσια δόση της θυροξίνης είναι η κατάλληλη. Πρέπει να συνεχίσετε τη φαρμακευτική αγωγή ακόμα και όταν εξαφανιστούν τα συμπτώματα. Όταν ξεκινήσετε τη φαρμακευτική αγωγή, ο γιατρός σας θα ελέγχει τα επίπεδα των ορμονών κάθε 2-3 μήνες. Στη συνέχεια, τα επίπεδα των ορμονών πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο.

Όταν παίρνετε θυροξίνη είναι σημαντικό να θυμάστε:

ΜΗΝ διακόπτετε το φάρμακο όταν νιώσετε καλύτερα. Συνεχίστε να το παίρνετε ακριβώς όπως σας συνέστησε ο γιατρός σας. Αν αλλάξετε μάρκα φαρμάκου, ενημερώστε τον γιατρό σας. Μπορεί να χρειαστεί να ελεγχθούν τα επίπεδα των ορμονών σας. Ορισμένες διαιτητικές αλλαγές μπορεί να μεταβάλουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα σας απορροφά τη θυροξίνη. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν καταναλώνετε προϊόντα που περιέχουν σόγια ή φυτικές ίνες.

Η θυροξίνη αποδίδει καλύτερα σε άδειο στομάχι και όταν λαμβάνεται 1 ώρα πριν από άλλα φάρμακα. ΜΗΝ παίρνετε θυροξίνη μαζί με ασβέστιο, σίδηρο, πολυβιταμίνες, αντιόξινα διοξειδίου του αργιλίου, χολεστιπόλη, ή άλλα φάρμακα που δεσμεύουν τα χολικά οξέα, ή συμπληρώματα φυτικών ινών. Τα τελευταία χρόνια, λόγω της κλιματικής αλλαγής, χρειάζεται να γίνεται εργαστηριακάς έλεγχος ίσως και 2 φορές ετησίως (Μάιο και Οκτώβριο). Αφού ξεκινήστε τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, ενημερώστε τον γιατρό σας αν σας παρουσιαστούν συμπτώματα αυξημένης θυρεοειδικής δραστηριότητας (υπερθυρεοειδισμός), όπως:

• Γρήγορη απώλεια βάρους
• Νευρικότητα ή αστάθεια
• Εφίδρωση.

Tι πρέπει να προσέχετε στη διατροφή σας

Ιώδιο

Η διατροφή σας πρέπει πάντα να περιλαμβάνει τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο, όπως τα θαλασσινά. Το ιώδιο μπορεί επίσης να βρεθεί σε μπανάνες και μαϊντανό. Προσπαθήστε να χρησιμοποιήσετε ιωδιούχο αλάτι στο μαγείρεμα.

Νερό

Πρέπει να πίνετε πολύ νερό: τουλάχιστον 8 ποτήρια την ημέρα. Να θυμάστε πως, όταν είστε αφυδατωμένοι, το σώμα σας αποθηκεύει περισσότερο λίπος και σας κάνει να παίρνετε κιλά.

Φρούτα και λαχανικά

Η κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών βοηθά στην πρόληψη του υποθυρεοειδισμού.

Καρυδέλαιο

Η κατανάλωση ελαίου καρύδας διεγείρει την παραγωγή της θυρεοειδούς ορμόνης. Αυξάνει τον μεταβολισμό σας και θεωρείται τροφή που δίνει ενέργεια στον οργανισμό, αλλά πρέπει να λαμβάνεται με μέτρο, ανάλογα με την ηλικία και τη δομή του σώματός σας.

Πράσινο τσάι

Το πράσινο τσάι σας βοηθά να χάσετε βάρος, αυξάνοντας τον μεταβολισμό σας και επίσης μέσω της οξείδωσης του λίπους.

Τυροσίνη

Αυξήστε την κατανάλωσή σας σε άπαχα κρέατα, ψάρι, φακές και γάλα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, καθώς αυτές είναι τροφές πλούσιες σε τυροσίνη (tyrosine), ουσία που είναι απαραίτητη για την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.

Σελήνιο

Τροφές όπως ο τόνος, το καστανό ρύζι και ο σολομός περιέχουν αρκετό σελήνιο, το οποίο έχει αποδειχτεί ότι εμποδίζει τον υποθυρεοειδισμό.

Φυτικές ίνες

Μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες δεν θα σας βοηθήσει μόνο να χάσετε κιλά, αλλά και να προωθήσετε την κανονικότητα στην κίνηση του εντέρου σας και μπορεί να συμβάλλετε στην μείωση της χοληστερόλης σας. Προτιμήστε όσπρια, ρύζι και άλλα δημητριακά, προϊόντα σίτου ολικής άλεσης και πλιγούρι βρώμης.

Σωματική άσκηση

Η άσκηση αυξάνει την ευαισθησία του ιστού προς την θυρεοειδή ορμόνη και ενθαρρύνει την έκκριση της από τον θυρεοειδή αδένα.

Αλκοόλ

Το αλκοόλ πρέπει να αποφεύγεται, επειδή μπορεί να προκαλέσει διακυμάνσεις του σακχάρου στο αίμα.

Πηγή: iatropedia.gr