Πόση μοναξιά «κρύβεις»;

Μαρία Καρίκη

Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν ξέρει τι να κάνει με τη μοναξιά του… Να την εκλογικεύσει; Να την παθολογικοποιήσει; Να την κρύψει όσο πιο καλά μπορεί; Να την αποδεχτεί; Να την αποφύγει με «υποκατάστατα» ευφήμερης απόλαυσης; Να την εξαγοράσει με υλικό εξοπλισμό, με την τεχνολογία, με σχέσεις «μιας χρήσης»;

Δεν ξέρει τι μπορεί να φταίει περισσότερο: αυτά που έχει, αλλά δεν τον γεμίζουν ή αυτά που δεν έχει και νιώθει άδειος χωρίς αυτά; Όλα γίνονται όλο και πιο περίπλοκα, όλο και πιο συγκεχυμένα!

Η μοναξιά πονάει περισσότερο όταν νιώθεις ανθρώπους γύρω σου παρόντες-απόντες. Είναι εκείνοι, δηλαδή, που σαν φυσική παρουσία είναι δίπλα σου, γύρω σου, αλλά δεν μπορείς να συνεννοηθείς μαζί τους, δεν νιώθεις ότι σε καταλαβαίνουν, δεν νιώθεις ότι ανήκεις εκεί μαζί τους… Προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου να κάνει υπομονή, να αρκεστεί σε αυτό που βρίσκεται… Πώς, όμως, μπορείς να καταπολεμήσεις το αίσθημα της μοναξιάς που έρχεται ξανά και ξανά;

Και δεν είναι μόνο οι σχέσεις. Είναι όλα αυτά τα προβλήματα, οι υποχρεώσεις, οι εκκρεμότητες που καλείσαι συνεχώς να διεκπεραιώσεις… Δεν τελειώνουν σχεδόν ποτέ. Ολοκληρώνεις κάτι και αμέσως εμφανίζεται κάτι επόμενο… Νιώθεις να πολεμάς συνεχώς κάτι που δεν σου αφήνει χρόνο να υπάρξεις, να ζήσεις, να νιώσεις, να χαλαρώσεις… Νιώθεις ένα υπαρξιακό κενό και δεν ξέρεις αν αυτό φταίει για τη μοναξιά σου…

Ο σημερινός άνθρωπος έχει, επίσης, αποξενωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό. Αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα κυριαρχούν όλο και πιο πολύ και σαμποτάρουν την ισορροπία και την ευγνωμοσύνη του. Νιώθουμε ευάλωτοι όταν συμβαίνουν πράγματα ή που δεν κατανοούμε ή που δεν μπορούμε να ελέγξουμε.

Έχουμε απομακρυνθεί επιπλέον και από τα όνειρά μας, τους στόχους μας, τα «θέλω» μας, τις ανάγκες μας. Όλα στον βωμό του μέγα χρόνου και των «προτεραιοτήτων» της νόρμας. Και τότε είναι, ίσως, που η παρατεταμένη παραμονή σε κάτι που δεν μας εκφράζει ή δεν μας γεμίζει ορθώνει άμυνες που σε σπρώχνουν ακόμη περισσότερο στον εγκλωβισμό ή την άσκοπη και αναποτελεσματική αυτοδιάθεση του εαυτού σου και στην ανάλωσή του.

Η συσσωρευμένη απογοήτευση, το ανικανοποίητο, ο θυμός, η απόκλιση του ιδεατού από το πραγματικό στις ζωές μας, τα αδιέξοδα, τα καταπιεσμένα και απωθημένα μας συναισθήματα, οι ενοχές, τα διλήμματα, οι καταχρήσεις και οι εξαρτήσεις, η γκρίζα ρουτίνα, οι δυσκολίες και τα τυχόν «τραύματα» που κουβαλάμε περιορίζουν τον κοινωνικό μας εαυτό κάνοντάς τον να χάνει κίνητρα ουσιαστικής ενεργοποίησης και συμμετοχής σε όλα όσα τον αφορούν.

Το θέμα της μοναξιάς δεν είναι ποσοτικό, αριθμητικό. Ποτέ δεν ήταν. Η μοναξιά έχει να κάνει με τη μη «σύνδεση» με τον άλλο. Πόσο βαθιά μπορείς να «συναντιέσαι» με τους ανθρώπους; Πόσο μπορείς να «χορταίνεις» και να απολαμβάνεις την παρέα τους; Πόσα μπορείς να μοιράζεσαι μαζί τους; Να ακούς και να σε ακούν; Να νοιάζεσαι και να σε νοιάζονται;

Δεν χρειάζεται να παίζουμε «κρυφτό» με τη μοναξιά μας. Δεν χρειάζεται να δείχνουμε επιτηδευμένα πλήρεις και χαρούμενοι. Δεν χρειάζεται να αφορίζουμε τις στιγμές που νιώθουμε αποκομμένοι από το σύνολο.

Ούτε να πασχίζουμε πάσει θυσία να διατηρήσουμε μια εικόνα, ένα προφίλ που να δείχνει εντελώς κάτι άλλο από αυτό που είμαστε ή συμβαίνει. Η μοναξιά είναι ένας συναισθηματικός χώρος αναζήτησης, αναστοχασμού, ανασύνταξης, αναθεώρησης, επαναροσδιορισμού και συνειδητοποιήσεων. Είναι μέρος της ύπαρξής μας.

Δεν υπάρχει λόγος να νιώθουμε άβολα. Κάτι έχει να μας πει, να μας επισημάνει… Ίσως αυτή η αίσθηση μοναξιάς να σε καλεί να δεις κατάματα όλα όσα έχεις υπερτιμήσει, αλλά και όλα όσα έχεις υποτιμήσει… όλα εκείνα που έχεις επιλέξει χωρίς να σου «επιστρέφουν» εκείνα που ζητούσες ή περίμενες… Ίσως, αντί να την φοβάσαι τη μοναξιά σου ή να την συγκαλύπτεις, προσπάθησε απλώς να την «αφουγκραστείς»…