Τα γλυπτά του Παρθενώνα

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Θανάσης Καραναστάσης

Δεν είναι ούτε ελγίνεια ούτε σκέτα μάρμαρα τα γλυπτά του Παρθενώνα.

Είναι γλυπτά, έργα αξεπέραστης τέχνης του Φειδία και έτσι πρέπει να αναφέρονται.
Το θέμα της επιστροφής τους στην Αθήνα έγινε ξανά επίκαιρο με αφορμή το τελευταίο δημοσίευμα της εφημερίδας “TIMES” του Λονδίνου.

Eίναι ένα θέμα που πρέπει να κρατούμε συνεχώς «ζεστό», να μην το προβάλλουμε ευκαιριακά. Και να μην το περιορίζουμε ως αίτημα μόνο προς τη διεύθυνση του Βρετανικού Μουσείου.

Οφείλουμε να καταστήσουμε υποστηρικτές μας τους διεθνείς οργανισμούς (ΟΗΕ, ΟΥΝΕΣΚΟ κ.α.) και τη διεθνή κοινή γνώμη.
Έχουμε τα επιχειρήματα, μας λείπει το οργανωμένο σχέδιο προβολής. Βασικό και επαναλαμβανόμενο επιχείρημά μας είναι ότι το μνημείο, μέρος του οποίου είναι τα ξενητεμένα γλυπτά, υπάρχει.

Στέκεται στο ίδιο σημείο εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια.

Συμπληρωματικό επιχείρημα είναι ότι ο λόρδος Έλγιν απέσπασε τα γλυπτά με δόλιο τρόπο. Και τραυμάτισε τα γλυπτά και το ίδιο το μνημείο με τον άγριο τρόπο που τα «ξήλωσε» απ’ αυτό.

Η αίθουσα μέσα στην οποία εκτίθενται τα γλυπτά είναι ένας χώρος ψυχρός και ο φωτισμός τους μουντός.
Αυτά φτιάχτηκαν για να τα λούζει το φυσικό φως.

Όσοι έχουν επισκεφτεί το Βρετανικό Μουσείο θα συμφωνούν, υποθέτω, με την περιγραφή μου.
Αυτοί οι οποίοι σ’ ένα μελλοντικό τους ταξίδι περιλάβουν και επίσκεψη στο Βρετανικό Μουσείο θα ξεκινήσουν σίγουρα από την αίθουσα των γλυπτών.

Εκεί, συστήνω, να μην είναι βιαστικοί. Ας προσέξουν ένα προς ένα αυτά τα μοναδικά έργα τέχνης. Να τα «μελετήσουν» στοχαστικά, να περιεργαστούν τις λεπτομέρειές τους. Έτσι θα νιώσουν την ομορφιά τους. Η τελειότητά τους θα τους μαγέψει.
Το κτήριο του Παρθενώνα και ο γλυπτός διάκοσμός του αποτελούν ένα αδιαίρετο σύνολο μοναδικής αισθητικής τελειότητας.
Επιβάλλεται γι’ αυτόν τον λόγο η επιστροφή των γλυπτών στον τόπο που τα γέννησε. Είναι δε το μνημείο αυτό ένα από τα πλέον αντισεισμικά κτίσματα παγκοσμίως.

Οι υπεύθυνοι του Βρετανικού Μουσείου αιτιολογούν κατά καιρούς την άρνησή τους να μας τα παραχωρήσουν επειδή «φοβούνται» ότι δεν μπορούμε να εγγυηθούμε την προστασία τους.

Να τους ενημερώσουμε, λοιπόν, ότι στην Ελλάδα έχουμε εξαιρετικούς αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων, ικανότατους συντηρητές και εμπειρότατους τεχνίτες του μαρμάρου. Αυτοί όλοι είναι οι καλύτεροι εγγυητές για την προστασία των αντικειμένων της αρχαίας τέχνης.

Δεν ξέρω αν στη διεκδίκηση της επιστροφής των Γλυπτών μπορούμε να ακολουθήσουμε και τη δικαστική οδό, όπως έκαναν οι Ιταλοί με το βάζο του Ευφρονίου.

Υπενθυμίζω: στη δεκαετία του 1970 λαθρανασκαφές βρήκαν στην Ιταλία το βάζο αυτό, άθικτο από φθορές. Ωραιότατο έργο της αρχαίας ελληνικής κεραμικής. Το πούλησαν για ένα εκατομμύριο δολάρια στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Ν. Υόρκης.

Πριν από μερικά χρόνια οι ιταλικές αρχές πέτυχαν την επιστροφή του στη χώρα τους έπειτα από δικαστικό αγώνα.
Και εμεις στην Ελλάδα είχαμε συστήσει προ ετών ομάδα διεθνών νομικών με επικεφαλής των Αμάλ Αλαμουντίν, σύζυγο του Τζωρτζ Κλούνεϊ, για να προχωρήσει το θέμα δικαστικά.
Δεν ξέρουμε τι έγινε στη συνέχεια.

ΥΓ.1: Στο Βρετανικό Μουσείο, εκτός από την αίθουσα των Γλυπτών, υπάρχει μία άλλη αίθουσα στην οποία στεγάζεται πολύ μεγάλη συλλογή αρχαίων θησαυρών από τη Ρόδο και από δύο-τρία μικρά γειτονικά νησιά. Ξεχωρίζουν υπέροχα πήλινα και μεταλλικά αγγεία, ειδώλια, λατρευτικές φιγούρες και σκεύη καθημερινής χρήσης.

Μαρτυρούν και αυτά πόσο λεηλατήθηκε η πολιτιστική μας κληρονομιά.

ΥΓ.2: Mία φορά στη ζωή μου είχα την τύχη να συναντηθώ με τον μεγάλο ζωγράφο μας Αλέκο Φασιανό, ο οποίος απεβίωσε πρόσφατα.
Ήταν πριν από μερικά χρόνια στη Σύμη, την οποίαν ο ίδιος είχεν επισκεφθεί πρώτη φορά. Στη σύντομη συνομιλία που είχα μαζί του τον ρώτησα πώς του φαίνεται το μέρος.
«Το μέρος, αγαπητέ μου, μιλά από μόνο του. Δείτε τις γραμμές των σπιτιών, τα χρώματα, τους ορεινούς όγκους που τα περιβάλλουν. Τι περισσότερο να πω εγώ γι’ αυτήν τη θαυμάσια εικόνα;», ήταν η απάντησή του.
Αυτός ο μεγάλος καλλιτέχνης, ήταν ένας απλός και πολύ συμπαθητικός άνθρωπος.