Ακτοπλοϊκές μεταφορές

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Δημήτρης Προκοπίου

Η ύπαρξη µιας ισχυρής και ανταγωνιστικής ναυτικής δύναµης σε µια χώρα, όπως η Ελλάδα, είναι εξέχουσα όχι µόνο για λόγους τουριστικούς αλλά και για λόγους επιβίωσης των κατοίκων µικρών ή αποµονωµένων νησιών. Καθηµερινά εκτός από τουρίστες, µεταφέρονται µε τα πλοία της γραµµής τόνοι αγαθών απαραίτητων για την οµαλή ζωή των κατοίκων. Τρόφιμα, αγαθά πρώτης ανάγκης, εξοπλισμός, πρώτες ύλες πασης φύσεως μηχανήματα για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Ακόµα η ελληνική ναυτιλία παρέχει και ανθρωπιστικές υπηρεσίες µε τη διακοµιδή ασθενών σε νοσοκοµεία της ηπειρωτικής Ελλάδος, αλλά και ανθρώπων που είναι ανάγκη να µεταβούν στα αστικά κέντρα προκειμένου να διευθετήσουν προσωπικές τους υποχρεώσεις που είναι αδύνατο, να πραγματοποιηθούν στοn µόνιµο τόπο κατοικίας τους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ΜΕθ στο Αιγαίο διαθέτουν μόνο τα νοσοκομεία Μυτιλήνης, Σάμου, Χίου και Ρόδου. Εξαιτίας του κορωνοϊού λειτουργουν πλέον Μοναδες Αυξημένης Φροντίδας στα νοσοκομεία Κω και Σύρου.

Όλες αυτές οι υπηρεσίες των ακτοπλοϊκών πλοίων σχετίζονται βεβαίως έµµεσα µε τον τουρισµό. Η σύγχρονη ελληνική ακτοπλοΐα έκανε τα πρώτα της βήµατα τη δεκαετία του 1960 και µε γοργούς ρυθµούς έφτασε να είναι από τις ισχυρότερες του κόσµου. Σε αυτήν εκτός από τα µεγάλα πλοία της γραµµής, συµπεριλαµβάνονται και τα πλοία των ηµερήσιων κρουαζιέρων (Daily Cruises) τα αποκαλούμενα ημερόπλοια. Οι ημερήσιες εκδρομές εμπλουτίζουν το τουριστικό προϊόν της χώρας. Ευνόητο λοιπόν είναι ότι ακριβής αριθµός των τουριστών που ταξιδεύουν µε πλοίο δεν είναι δυνατόν να υπολογιστεί, όµως σίγουρα είναι πολύ µεγάλος. Σήµερα στο ελληνικό ακτοπλοϊκό σύστημα υπάρχουν περί τις 356 γραµµές , από τις οποίες, 242 είναι ελεύθερες, οι 84 είναι επιδοτούμενες και οι 30 πορθμειακές. Η γραμμή Σαλαμίνος-Περάματος είναι από τις πολυπληθέστερες του κόσμου. Οι κρατικές δαπάνες για τις επιδοτούµενες γραµµές το 2008 έφτασαν τα 35 εκατοµµύρια ευρώ.

Η συνεχής κανονική σύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα και μεταξύ τους ενισχύει την κοινωνική συνοχή της χώρας και τη διατήρηση του πληθυσμού. Η απρόσκοπτη ακτοπλοϊκή σύνδεση ενισχύει και τον τουρισμό μια και δεν έχουν όλα τα νησιά αεροδρόμια διεθνών πτήσεων.

Η κύρια ακτοπλοϊκή σύνδεση της χώρας µας µε το εξωτερικό γίνεται µε τη γείτονα Ιταλία, απ' την οποία περνούν κάθε χρόνο αρκετά εκατοµµύρια άτοµα. Οι γραµµές αυτές που εξυπηρετούνται µε νέα πλοία που προσφέρουν όλες τις σύγχρονες ανέσεις και ταχύτητα, µε κατάλληλο προγραµµατισµό ωραρίων αναχωρήσεων και αφίξεων προσφέρουν πλείστα όσα δροµολόγια από και προς την Ιταλία µε συνέπεια οι τουρίστες να έχουν µεγάλο εύρος επιλογών. Για να εξυπηρετείται καλύτερα η αυξανόµενη ζήτηση για µεταφορά τροχόσπιτων, οι ναυτλιακές εταιρείες έχουν δροµολογήσει πλοία µε ειδικά διαµορφωµένους χώρους για τροχόσπιτα (αυτοκινούµενα ή ρυµουλκούµενα). Με την έναρξη ισχύος στη χώρα µας της Συνθήκης Σένγκεν, τα επιβατηγά/οχηµαταγωγά πλοία, που κάνουν τακτικά δροµολόγια από την Πάτρα και την Ηγουµενίτσα προς την Ιταλία και με επιστροφή (χωρίς να καταπλέουν σε λιµάνια τρίτων χωρών εκτός Σένγκεν) ανήκουν στην κατηγορία των πλοίων, που εκτελούν εσωτερικές µεταφορές.

Ως εκ τούτου, οι επιβάτες των πλοίων αυτών, των οποίων µοναδικός προορισµός είναι λιµάνια που βρίσκονται στην Επικράτεια χωρών Σένγκεν, δεν υφίστανται έλεγχο διαβατηρίων, έτσι καθίσταται πιο εύκολη η είσοδος των επιβατών στη χώρα, αφού αλαχιστοπουιούνται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες. Οι ακτοπλοΐκές συγκοινωνίες είναι µε κέντρο το λιµάνι του Πειραιά, που αποτελεί τον σημαντικό σταθμό διαμετακόμησης του ελληνικού τουρισµού για τα νησιά που δεν εχουν διεθνές αεροδρόμιο και συµβάλλει στην ανάπτυξή του, αφού οι περισσότεροι τουρίστες επισκέπτονται τα νησιά χρησιμοποιώντας το ακτοπλοϊκό µας δίκτυο.

Άλλωστε η Ελλάδα διαθέτει το πιο πυκνό δίκτυο µεταφορών στην Ευρώπη. Το µέλλον του κλάδου στηρίζεται σε σύγχρονα πλοία που παρέχουν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες. Όµως, όπως κάθε κλάδος, έτσι και η ακτοπλοΐα αντιµετωπίζει τα προβλήµατά της.

Το βασικότερο ζήτημα είναι η µη σταθερότητα της πληρότητας που βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα µόνο για 30-40 ηµέρες ετησίως, δηλαδή το καλοκαίρι και τις γιορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα. Όλες τις άλλες ηµέρες η πληρότητα βρίσκεται σε πολύ χαµηλά επίπεδα δηµιουργώντας έτσι επιπτωσεις στον κλάδο. Η µεγάλη λοιπόν εποχικότητα στην κίνηση σε συνδυασµό µε την αύξηση του κόστους λειτουργίας και συντήρησης του συνεχώς γειρασκόµενου στόλου και την αύξηση της τιµής του πετρελαίου, ιδίως τα 2 τελευταία χρόνια, καθιστούν ορισµένες διαδροµές ασύµφορες.