Μια υδροφόρα δεν φέρνει την άνοιξη στη Ρόδο!

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Διαβάζοντας για την άμεση χρήση υδροφόρων οχημάτων-έστω και προσωρινά-στην ανατολική πλευρά του νησιού, προσπαθώ να επαναφέρω στον δημόσιο διάλογο τη συγκράτηση της μεγέθυνσης των τουριστικών κλινών στο νησιά μας (σ.σ.: δεν μιλάω για απαγόρευση-κορεσμό).

Και «μπαίνω στο ψητό»!!

Είναι γεγονός oτι το νησί έχει μπει στο σχέδιο «Eco-Lab» για μια βιώσιμη ανάπτυξη. Ευτυχές και εποικοδομητικό.
Όμως, θα μπορούσαμε να προβληματιστούμε αν συσχετίζαμε το γεγονός της έλλειψης νερού, με συγκεκριμένα μέρι του νησιού.
Δημιουργικοί όροι για τη σκέψη μας:

Τι είναι «βιώσιμη ανάπτυξη»;
Η βιώσιμη ανάπτυξη κατά το γνωστό Brundtland Report (1987) είναι:
«Η ανάπτυξη η οποία εξασφαλίζει την ευημερία της παρούσας γενεάς χωρίς να υπονομεύει το δικαίωμα της επόμενων γενεών να έχουν πρόσβαση στα αγαθά και τις υπηρεσίες εκείνες πους τους εξασφαλίζουν τουλάχιστον το ίδιο επίπεδο ευημερίας με αυτό της παρούσας γενεάς».

Το νησί της Ρόδου καθώς επίσης και άλλα νησιά του νοτίου Αιγαίου εκ’ των πραγμάτων συνδέεται απόλυτα με τον τουρισμό (δεν είναι η στιγμή να διερευνήσουμε γιατί να είναι σε επίπεδο μονοκαλλιέργειας)

Και βεβαίως, η τουριστική αειφόρος ανάπτυξη αποτελεί λειτουργικό βραχίονα της συνολικής δράσης της βιώσιμης ανάπτυξης.
Χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι η αειφορία είναι ταυτόσημη ως έννοια και όρος με τη βιωσιμότητα.
Η όλη δραστηριότητα, βασίζεται σ’ ένα συντελεστή ουσιαστικής βαρύτητας που λέγεται: «Φέρουσα Ικανότητα» στον τουριστικό τομέα (που μας ενδιαφέρει).

Τι είναι η «Φέρουσα Ικανότητα»;
Φέρουσα Ικανότητα τουριστικής περιοχής κατά των καθηγητών, Χ. Κοκκώση και Π.Τσάρτα είναι: «Οι δυνατότητες της κοινωνικοοικονομικής δομής και του περιβάλλοντος της συγκεκριμένης περιοχής να απορροφήσουν συγκεκριμένο όγκο υποδομών και αριθμό τουριστών».
Συνεπώς η φράση «απορρόφηση των υποδομών και αριθμού τουριστών» είναι βασική για την ανθεκτικότητα αλλά και την τουριστική επιδιωκόμενη βιωσιμότητα ενός τόπου.

Σημειωτέον επιπλέον ότι ο Τουρισμός βρίσκεται στο τεμνόμενο τμήμα των -4-κύκλων της αιεφορίας, ήτοι: Περιβάλλον, Κοινωνία, Οικονομία και Πολιτισμός.
Οι υποδομές σχετίζονται άμεσα με τα: απόβλητα, απορρίμματα, υδροδότηση, κυκλοφορικό ώστε να υπάρχει η ευζωία για όλους τους διαμένοντες στον τόπο εξέτασης (κάτοικοι + τουρίστες/κρουαζιέρα).

Για μια επιστημονική μελέτη οι δείκτες που καθορίζουν τη Φέρουσα Ικανότητα και συνεπώς τις αντοχές μια περιοχής για να απορροφήσουν τις αναγκαίες υποδομές/αριθμό τουριστών και να στοχεύσουν στην αειφόρο πορεία είναι οι παρακάτω:

ΔΕΙΚΤΗΣ Φ.Ι.
1. Κάλυψη αστικών λυμάτων
2. Νομιμότητα Κτηρίων
3. Ηχορύπανση
4. Κάλυψη απορριμμάτων
5. Χρήση φυτοφαρμάκων
6. Μη υπεραντλήσεις
7. Επάρκεια υδάτινων αποθεμάτων
8. Πόσιμο νερό

9. Ανυπαρξία πυρκαγιών
10. Εκχερσώσεις
11. Διατήρηση τοπίου
12. Επάρκεια πρασίνου

13. Κλίνες ανά χλμ. παραλίας
14. Κλίνες ανά τ. χλμ.
15. Κλίνες ανά κάτοικο
16. Γαλάζιες σημαίες ανά χλμ. παραλίας
Πηγή: Προκοπίου, Δ., Τσελέντης, Β. κ.α.(16.11.2014).Ρόδος: Απόψεις, «ΡΟΔΙΑΚΗ», σ. 21.
Παρατήρηση:

Διακρίνουμε έντονα το στοιχείο -8- (νερό) να συνδέεται άμεσα τα στοιχεία -13,14,15- (κλίνες) για να έχουμε τα προσδοκώμενα (και επιβεβλημένα) αποτελέσματα για μια ικανοποιητική και επαρκή Φ.Ι.

Αυτές τις ημέρες ήλθε σο χέρι μου μια μελέτη του ECOMOST του έτους 1992-93 που εξετάζει δύο παραπλήσια νησιά της Μεσόγειου, την Μαγιόρκα και τη Ρόδο από την πλευρά του Βιώσιμου Τουρισμού (SUSTAINABLE TOURISM).

Θα μπω στο πειρασμό να αναφερθώ ότι τα βασικά πρόβλημα της μεγέθυνσης του τουρισμού παραμένουν τα ίδια-όταν το 1992 υπήρχαν 52.000 κλίνες, σήμερα πλέον των 120.000 και όταν οι αφίξεις έφταναν στις 1.225.000 το 1992 και σήμερα προσδοκούμε να ξεπεράσουμε τα 2,5 εκ.- και επισημαίνω ενδεικτικά τα κύρια τότε (1992) ζητήματα που χρήζουν λύσης (σ.185).

• Πηγές πόσιμο νερού (βασικό +)
• Ανθρώπινο δυναμικό (βασικό+)
• Απόβλητα (sewage) (βασικό)
• Φέρουσα Ικανότητα (Carrying Capacity) στα: αεροδρόμιο, δρόμοι, υπηρεσίες, υποδομές, παραλίες, νερό, περιβαλλοντική πίεση (βασικό) (σ.150).

Η μελέτη κλείνει με την υπόδειξη μιας πολίτικης για τον αριθμό των τουριστών (σ.187) στη βάση της Φ.Ι. πάνω σ΄ένα ολοκληρωμένο χωρικό σχέδιο (Regional Planning) (σσ.176,186).

► Από όλα τα ανωτέρω, μπορούμε να διακρίνουμε με σειρά προτεραιότητας (το αναφέρει και η μελέτη -1993)

1. το ανθρωπινό δυναμικό και
2. τις πηγές του πόσιμου νερού- χωρίς να ταξινομούνται δευτέρες οι άλλες συμπληρωματικές προϋποθέσεις- για την επιτυχή έκβαση ενός project για την αειφόρο τουριστική ανάπτυξη της Ρόδου.

Η όλη σκέψη μπαίνει στον κεντρικό προσανατολισμό, του νησιού (Eco-Lab), για να γίνουν «θαυματουργικές» κινήσεις πάνω στην Φ.Ι. βλέποντας ότι τα νησί με αποσπασματικές ενέργειες δεν μπορεί να βρει τη μεγάλη του περπατησιά για το ανταγωνιστικό «αύριο».

Κλείνοντας, μπορούμε να αναφέρουμε τους ευρύτερους δείκτες αειφορίας στην Ε.Ε., οι όποιοι απορροφούν την αειφόρο «παρουσία» ενός τόπου (εφόσον φέρει την αναγκαία Φ.Ι.).

Ο όλος προβληματισμός δεν έχει σκοπό τη διάταξη της απαγόρευσης αύξησης τουριστικών κλινών στο νησί της Ρόδου (κάποτε υπήρχε απαγόρευση στην πόλη-και ειδικοί όροι στο βόρειο τρίγωνο).
Οι κατατεθείσες σκέψεις είναι ένα τρυφερό πεδίο στοχασμού και αναθεώρησης πολιτικών για αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις για εμάς και για τον τόπο μας.

Η αειφόρος τουριστική ανάπτυξη δεν είναι σλόγκαν αλλά πίστη από όλους για τη μεγάλη στροφή. Άλλοι το πέτυχαν, εμείς μπορούμε.
Σας παρακαλούμε να δείτε το μεγάλο κάδρο.
Γιατί μια υδροφόρα δεν φέρνει
την άνοιξη!

Υ.Σ. Είναι γνωστή η ολοκλήρωση των διαδικασιών για τα δύο μεγάλα αναπτυξιακά έργα, ήτοι: το φράγμα Γαδουρά και το φράγμα Κρητηνίας από την Π.Ν.Αιγ. με τα οποία θα αλλάξει το τοπίο στον τομέα της υδροδότησης του νησιού, όμως…
*Μεταδιδακτορικός υπότροφος του Πανεπιστήμιου Αιγαίου και τ. δ/ντης του ΕΟΤ