Πίσω στα θρανία: Πώς να κάνετε την επιστροφή στο σχολείο πιο εύκολη για τα παιδιά σας

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Βιβή Τριανταφύλλου
Επιμελήτρια κειμένων.
Ειδικευμένη σε θέματα παιδοψυχολογίας και
εκπαιδευτικού σχεδιασμού

Η επιστροφή στα θρανία μέσα στο δεύτερο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, αποτελεί ημερομηνία «ορόσημο» για την ελληνική οικογένεια, καθώς σημαίνει επίσημα το τέλος του καλοκαιριού και την επαναφορά σε μία καθημερινότητα που χαρακτηρίζεται από περισσότερη ρουτίνα.

Βέβαια, όσο δύσκολο είναι για εμάς τους ενήλικες να μπούμε ξανά στο πνεύμα του φθινοπώρου, άλλο τόσο είναι και για τα παιδιά μας που χρειάζεται να βρουν τον ρυθμό τους μετά από τρεις ολόκληρους μήνες ξεγνοιασιάς.

Αν αναλογιστούμε και το γεγονός ότι η σχολική χρονιά που έρχεται θα είναι η πιο «φυσιολογική» που έχουν βιώσει τα παιδιά μας εδώ και τρία χρόνια, η επιστροφή στα θρανία φέτος, θα είναι συναισθηματικά πιο περίπλοκη και για εκείνα αλλά και για εμάς τους ίδιους.

Για τον λόγο αυτό λοιπόν, θα ήταν καλή ιδέα να ξεκινήσετε την προετοιμασία για την επιστροφή στα θρανία λίγο νωρίτερα, χτίζοντας υγιείς συνήθειες με τα παιδιά σας που θα τα βοηθήσουν όχι μόνο να επιστρέψουν στο σχολείο πιο «ανώδυνα», αλλά θα τα συνοδεύουν καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε εξάλλου, ότι τα παιδιά «θριαμβεύουν» όταν ζουν σε συνθήκες σταθερότητας και έχουν αποκτήσει μια ρουτίνα που εξυπηρετεί πλήρως όλες τις φυσικές, και ψυχοκοινωνικές τους ανάγκες.

Ακολουθούν συμβουλές, ιδέες και μέθοδοι για την καλύτερη προετοιμασία των παιδιών σας πριν ξεκινήσουν τα σχολεία:

1. Το σχολείο δεν είναι «τρομακτικό»
Πολύ συχνά ακούμε γονείς να λένε στα παιδιά τους: «Μέσα τα κεφάλια τώρα! Επιστροφή στο σχολείο», ή «Να χαρείς τώρα το παιχνίδι σου, γιατί μετά... ξεκινάει σχολείο!». Μπορεί φαινομενικά τέτοιου τύπου φράσεις να είναι άκακες, αλλά επειδή συνήθως είναι απόρροια της δικής μας άρνησης για την επιστροφή στη ρουτίνα, καλό είναι να μιλάμε με ενθουσιασμό για το σχολείο. Ρωτήστε το παιδί σας αν ανυπομονεί να δει τους φίλους του και τι θα ήθελε να κάνει την πρώτη του μέρα.

Tip: Για να κεντρίσετε το ενδιαφέρον του πριν ξεκινήσει η σχολική χρονιά, αναζητήστε τα σχολικά βιβλία στο διαδίκτυο, βρείτε κάτι που πιστεύετε ότι θα ενδιαφέρει το παιδί σας, και χρησιμοποιήσετε το ως ευκαιρία για συζήτηση -και όχι μάθημα- στο μεσημεριανό τραπέζι. Έτσι, θα είναι έστω και λίγο εξοικειωμένο με το αντικείμενο, και θα μειωθούν τα επίπεδα άγχους που παρατηρούνται συνήθως τις πρώτες μέρες στο σχολείο.

2. Συμβουλές για τον ύπνο
Τα παιδιά σχολικής ηλικίας (6-12 ετών) χρειάζονται τουλάχιστον 9 ώρες ύπνου. Όταν ξεκουράζονται αρκετά, είναι σε θέση να συγκεντρωθούν και να αφομοιώσουν πληροφορίες πιο εύκολα, ενώ γενικότερα, για την ψυχική αλλά και τη σωματική τους υγεία χρειάζονται μπόλικη ξεκούραση.

Πρέπει να αναφερθεί πως η παραγωγή αναπτυξιακών ορμονών «κορυφώνεται» κατά το τέταρτο στάδιο του ύπνου που πραγματοποιείται περίπου στις 00:30 (αν το παιδί έχει κοιμηθεί πριν τις εννιά το βράδυ). Σε περίπτωση που κοιμηθεί αργότερα, τα επίπεδα των ορμονών δεν θα είναι τόσο αυξημένα.

Tip: Ο ύπνος, όπως για τους περισσότερους ενήλικες, έτσι και για τα παιδιά, είναι μια «ζόρικη» υπόθεση, οπότε είναι καλό να μπείτε σε πρόγραμμα όσο νωρίτερα γίνεται. Αν το παιδί μέσα στο καλοκαίρι πηγαίνει συνήθως για ύπνο στις 11 το βράδυ, δοκιμάστε να βάζετε το παιδί στο κρεβάτι μισή ώρα νωρίτερα για κάθε μέρα (το πρώτο βράδυ στις 10:30 μ.μ., το επόμενο στις 10 μ.μ., κ.ο.κ.) μέχρι να φτάσετε στην επιθυμητή ώρα κοίμησης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ύπνος πιο αργά το βράδυ, είναι καλό να μη χρησιμοποιείται ως αμοιβή, όπως κάνουμε συχνά τα σαββατοκύριακα. Κρατώντας το παιδί για τουλάχιστον μισή ώρα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο και μακριά από οθόνες, αυξάνονται τα επίπεδα μελατονίνης στον οργανισμό του, η οποία θα το βοηθήσει να κοιμηθεί πιο εύκολα και ποιοτικά.

3. Επανασύνδεση με τους συμμαθητές
Στη χώρα μας, είναι σύνηθες τα παιδιά μας να περνούν το καλοκαίρι τους μακριά από τους συμμαθητές τους, και ειδικά στις μεγαλύτερες πόλεις. Με την επιστροφή στα θρανία, οι δυναμικές στις σχέσεις των παιδιών αλλάζουν.

Ξαφνικά, μαθητές που κάποτε έκαναν παρέα, γίνονται άγνωστοι. Αυτό βέβαια, είναι κάτι φυσιολογικό και αναμενόμενο καθώς τα παιδιά μας φαινομενικά αλλάζουν «εν μία νυκτί», όμως τα ίδια, ανησυχούν σχετικά με το πώς θα βρουν την κατάσταση με τους συμμαθητές τους πίσω στο σχολείο, κάτι που μπορεί να αυξήσει τα συναισθήματα άγχους τα οποία σαφώς και δεν είναι επιθυμητά.

Tip: Μια καλή ιδέα θα ήταν, αν έχετε τη δυνατότητα, να προγραμματίσετε ένα reunion με τους γονείς των συμμαθητών του παιδιού σας σε έναν ουδέτερο χώρο όπως μία παιδική χαρά, ή ένα παιδότοπο, ώστε να δώσετε τον χρόνο στα παιδιά σας να «γνωριστούν» από την αρχή και μοιραστούν τις καλοκαιρινές τους εμπειρίες όπου δεν θα περιορίζονται από τα χωροχρονικά περιθώρια του σχολικού πλαισίου.

4. Ρούχα, παιχνίδια, και σχολικά είδη
Το άνοιγμα των σχολείων είναι σχεδόν σε κάθε περίπτωση πολυέξοδο. Οι αυστηρές λίστες σχολικών ειδών που δίνονται από τους εκπαιδευτικούς για τη διατήρηση της ομοιογένειας στην τάξη και την αποφυγή συναισθημάτων ζήλειας, σπάνια καταφέρνουν κάτι το ουσιώδες πέρα από την πρόκληση περιττού άγχους.

Είναι σημαντικό για τα παιδιά να περιβάλλονται από αντικείμενα που ομορφαίνουν τον οπτικό αλλά και τον ψυχικό τους κόσμο, καθώς ακόμη και ένα όμορφο μολύβι μπορεί να είναι ενθαρρυντικός παράγοντας για τη μελέτη.

Tip: Κάντε τις αγορές σας όσο νωρίτερα γίνεται. Τα παιδιά μπορεί να μην το δείχνουν, αλλά συνήθως αγχώνονται και το εσωτερικεύουν. Ακούστε τα παιδιά σας σχετικά με τις επιθυμίες τους για ρούχα, τετράδια και παιχνίδια (στο πλαίσιο της λογικής). Μην τα αναγκάζετε να φορέσουν κάποιο ρούχο ή παπούτσι με το οποίο δεν νιώθουν άνετα.

Αν δεν μπορούν να διαλέξουν τετράδια και μολύβια για το σχολείο, αφήστε τα να διαλέξουν αυτά που θα έχουν στο σπίτι για την προσωπική τους μελέτη. Είναι καλό να ακούμε τα παιδιά μας, και να τους δίνουμε χώρο για να είναι «ο εαυτός τους», πόσο μάλλον όταν αυτό που μας ζητούν σχετίζεται άμεσα με την καθημερινότητά τους.

5. Η συνήθεια της ειλικρίνειας
Οι γονείς, σχεδόν πάντοτε, περιμένουν από τα παιδιά τους να είναι ειλικρινή μαζί τους. Πολύ συχνά όμως, χωρίς να το κάνουν και οι ίδιοι. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα παιδιά να δυσκολεύονται να κατανοήσουν τους γονείς τους και να τους θεωρούν παράλογους -αφού δεν αποκαλύπτουν τι συμβαίνει στην πραγματικότητα.

Κατ’ επέκταση, δημιουργούνται πολλά εμπόδια στην επικοινωνία, και ειδικά όταν το παιδί βρίσκεται πλέον σε προεφηβική ηλικία. Προκειμένου να αποφευχθεί κάτι τέτοιο, είναι καλό να μιλάμε στα παιδιά μας με διαφάνεια, και να μην τους κρύβουμε τις πτυχές της δικής μας πραγματικότητας. Έτσι, θα μάθουν και τα ίδια να εκφράζονται και να μιλούν ανοιχτά.

Tip: Αν δεν έχετε καλή διάθεση και φαίνεται, πείτε στο παιδί «Σήμερα δεν ήταν τόσο καλή η μέρα μου, τι θα έλεγες να δούμε μια ταινία;». Είναι προτιμότερο από το να σας βλέπει κατσουφιασμένους και να μη γνωρίζει τι συμβαίνει.

Αν δεν έχετε χρήματα για να αγοράσετε κάτι που σας ζητάει, πείτε: «Αυτό τον μήνα έχουμε ξοδέψει αρκετά. Θύμισέ το μου ξανά σε λίγες εβδομάδες». Έτσι μαθαίνετε στο παιδί ότι στα οικονομικά υπάρχουν προτεραιότητες και ότι πρέπει να υπάρχει σωστός προγραμματισμός.

Αν το παιδί θέλει να κάνει κάτι, μην πείτε «Θα δούμε». Δημιουργεί ανασφάλεια και αβεβαιότητα. Μιλήστε ειλικρινά, και πείτε του τις σκέψεις σας.

Σε κάθε περίπτωση, η επιστροφή στα σχολεία είναι μία περίοδος μετάβασης. Τα παιδιά μας μεγαλώνουν και «ανοίγουν τα φτερά τους» προς νέες γνώσεις και εμπειρίες. Γι’ αυτό και η αρχή του φθινοπώρου είναι η καλύτερη περίοδος δημιουργίας νέων, καλών συνηθειών. Εξάλλου, η δύσκολη και πολύπλοκη θέση μας ως γονείς και κηδεμόνες τους, αποσκοπεί πάνω απ’ όλα στην ευημερία τους, και η εξασφάλισή της ξεκινά πάντοτε με έναν υγιεινό τρόπο ζωής, ελαχιστοποιημένο άγχος, και ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, στοργικότητα και ανιδιοτελή αγάπη.