«Ό,τι κι αν πω δεν σε ξεχνώ»-Ρεμπέτικα εν χορώ

Rodiaki NewsRoom

Μια μεγάλη συναυλία - αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι θα παρουσιάσει ο Αγαπητός Πάχος στο θέατρο της Μεσαιωνικής Τάφρου την Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου στις 9 το βράδυ.

Στη συναυλία που έχει τίτλο «Ό,τι κι αν πω δεν σε ξεχνώ-Ρεμπέτικα εν χορώ» και πραγματοποιείται στο πλαίσιο των καλοκαιρινών πολιτιστικών εκδηλώσεων του ΔΟΠΑΡ, συμπράττει η Πειραματική Χορωδία του δήμου Ρόδου υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Γιώργου Σακελλαρίδη.

Μαζί επί σκηνής, σε ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει πολυαγαπημένα, διαχρονικά τραγούδια που έγραψαν ιστορία, η Μιρέλα Πάχου και οκταμελής ορχήστρα από τους μουσικούς: Γιώργο Πούλο (μπουζούκι), Αναστάσιο Νάνο (μπουζούκι), Βαγγέλη Τότση (μπουζούκι), Γιώργο Κούτρο (μπαγλαμάς - φωνητικά), Παντελή Ταλαδιανό (πιάνο), Βασίλη Ζαχαρίου (μπάσο), Αντώνη Κολιό, (κρουστά) και Μιχάλη Χατζηπέτρο (κιθάρα).

Τα ρεμπέτικα τραγούδια που εμφανίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και απέκτησαν τη γνώριμη μορφή τους περίπου μέχρι την τρίτη δεκαετία του 20ού αιώνα, είναι κατεξοχήν τραγούδια των πόλεων και ιδιαίτερα των λιμανιών, όπως Σμύρνη, Πόλη, Σύρος, Θεσσαλονίκη, Πειραιάς.

Σύμφωνα με τον Πάνο Σαββόπουλο, η λέξη «ρεμπέτικο» πρωτοεμφανίζεται ανάμεσα στα 1910 και 1913 σε ετικέτες δύο δίσκων γραμμοφώνου.

Ο πρώτος εκδόθηκε γύρω στην Κωνσταντινούπολη από τη δισκογραφική εταιρεία ORFEON RECORD με το τραγούδι «Απονιά» που σημείωσε επιτυχία στη Σμύρνη και έπειτα γραμμοφωνήθηκε.

Ο δεύτερος δίσκος ηχογραφήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1913 από τη γερμανική δισκογραφική εταιρεία “FAVORITE RECORD”.

Στη μια πλευρά του δίσκου υπάρχει το τραγούδι «Τίκι τίκι τακ», άγνωστου δημιουργού με ερμηνευτή τον Γιάγκο Ψαμαθιανό.

«Αυτά τα τραγούδια είναι τόσο κοντινά σε μας και σε τέτοιο σημείο δικά μας, που δεν έχουμε, νομίζω σήμερα τίποτα άλλο για να ισχυριστούμε το ίδιο» έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις το 1949 στη διάλεξη που έδωσε στο Θέατρο Τέχνης για το ρεμπέτικο.

Με μεγάλη τόλμη για την εποχή εκείνη, ο κορυφαίος συνθέτης όχι μόνο ανακάλυψε και τοποθέτησε το ρεμπέτικο ανάμεσα στα υπόλοιπα μουσικά είδη, αλλά και τα παρουσίασε με έναν ξεχωριστό, καταδικό του τρόπο μέσα από τις «Έξι λαϊκές ζωγραφιές» και τις «Πασχαλιές».

Τον Μάνο Χατζιδάκι ακολούθησαν και άλλοι συνθέτες και δημιουργοί. Σταδιακά τα ρεμπέτικα τραγούδια με το δυναμισμό και την ιδιαιτερότητά τους, τον πλούτο στους μουσικούς δρόμους και την αφοπλιστικά απλή, μα μεστή ποιητική γραφή, έγιναν πηγή έμπνευσης πολλών νεότερων Ελλήνων δημιουργών αφήνοντας διαρκώς χώρο σε περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένες επανεκτελέσεις και διασκευές.

Σήμερα, η μουσική παράδοση του ρεμπέτικου τραγουδιού αποτελεί ζωντανή και δημοφιλή πολιτιστική κληρονομιά που αναγνωρίζεται όχι μόνο από όλους τους Έλληνες, αλλά και οικουμενικά αφού εγγράφεται ως το πέμπτο στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της UNESCO. Πρόκειται για την αναγνώριση με κάθε επισημότητα της ιδιαίτερης – και παρεξηγημένης από πολλούς – μουσικής αυτής έκφρασης ως κορυφαία προσφορά της Ελλάδας στον πολιτισμό της ανθρωπότητας.

Όπως αναφέρει μεταξύ άλλων η UNESCO: «Το ρεμπέτικο είναι μια μουσική και πολιτιστική έκφραση που συνδέεται άμεσα με το τραγούδι και το χορό. Αρχικά εξαπλώθηκε στα κατώτερα αστικά στρώματα και στην εργατική τάξη, στις αρχές του εικοστού αιώνα.

Πλέον αποτελεί ένα τυποποιημένο ρεπερτόριο, σχεδόν σε κάθε κοινωνική περίσταση που περιλαμβάνει μουσική και χορό [...] Τα ρεμπέτικα τραγούδια περιέχουν ανεκτίμητες αναφορές στα ήθη, έθιμα και παραδόσεις ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής, αλλά κυρίως αποτελούν μια ζωντανή μουσική παράδοση με έντονο συμβολικό, ιδεολογικό και καλλιτεχνικό χαρακτήρα.

Κεντρική ιδέα της συναυλίας είναι αυτός ακριβώς ο διαχρονικός, οικουμενικός και δυναμικός χαρακτήρας των ρεμπέτικων τραγουδιών που αφήνουν χώρο σε διασκευές και δημιουργικές επανεκτελέσεις.

Με αυτή την πεποίθηση, οι συντελεστές της παράστασης προσεγγίζουν τα τραγούδια με αγάπη, μεράκι, σεβασμό, αλλά και με μια νέα οπτική.

Ταξιδεύοντας με τον Τσιτσάνη και τον Βαμβακάρη, τον Παπαϊωάννου και τον Καλδάρα, χρωματίζουν μουσικά τραγούδια πολυαγαπημένα και χιλιοτραγουδισμένα, από τα προπολεμικά ως το μεταπολεμικά, βγάζουν στην επιφάνεια νέα στοιχεία από τον ανεξάντλητο πλούτο τους και μας προτείνουν να ανακαλύψουμε ξανά μαζί».

ΠΗΓΕΣ
-Πάνος Σαββόπουλος, Οι ρίζες των ρεμπέτικων, Τα παραδοσιακά Ρεμπέτικα τραγούδια (1906-1931), εκδόσεις «Οδός Πανός»
-Η ομιλία Χατζηδάκι για το ρεμπέτικο,
https://www.kathimerini.gr/society/ 463587/i-omilia-chatzidaki-gia-to-rempetiko/
-https://www.lifo.gr/tags/rempetiko
-https://www.mousikes-diadromes.gr/photos/item/180-i-istoria-tou-rempetikou-tragoudiou/