Κοντά στην παράδοση, ο Συμαϊκός Σύλλογος «Αίγλη» γιόρτασε τον «Κουκκουμά»

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Μανώλης Κασσώτης

Όταν στις αρχές του περασμένου αιώνα άρχισε η ομαδική μετανάστευση στην Αμερική, και μόλις συγκεντρώνονταν αρκετοί συμπατριώτες μας από το ίδιο νησί ή χωριό σε κάποια πόλη της Αμερικής, ίδρυαν σύλλογο.

Με αυτό τον τρόπο, ζώντας σ’ ένα ξένο και ανοίκειο τόπο, κρατούσαν τη μεταξύ τους επαφή, διατηρώντας την πολιτισμική παράδοση του τόπου τους που κουβαλούσαν μαζί τους. νομιμοποιώ

Μέσα στο αιώνα που πέρασε, αρκετές δεκάδες Δωδεκανησιακοί σύλλογοι ιδρύθηκαν στην Αμερική, μεταξύ αυτών και ο Συμαϊκός Σύλλογος «Αίγλη» που ιδρύθηκε το 1928, και νομιμοποιήθηκε από την πολιτεία της Νέας Υόρκης τον επόμενο χρόνο, και μέχρι σήμερα συνεχίζει τη δράση του.

Μέσα από αυτόν τον σύλλογο πέρασαν τρεις γενεές, μεταδίδοντας τη σκυτάλη του συλλόγου από τη μια γενεά στην άλλη, και πριν από ένα μήνα η διοίκηση του συλλόγου πέρασε στην τέταρτη γενεά με την ακόλουθη σύνθεση:
Πρόεδρος: Merkourios Moshovis, Αντιπρόεδρος: Dimitrios Kontos, Γενική Γραμματέας: Irene Zouroudis-Caruso, Ειδική Γραμματέας: Zoe Pilios, Ταμίας: Maria Lamaze, Σύμβουλοι: Lefteris Rompesis, Giannis Tsouvalas, Anna Pavlo, Jenny Zouroudis-Fontana, Konstantinos Tsavaris, Anna Weber, Alex Contantopes.

Σ’ ένα μήνα ο Σύλλογος αναδιοργανώθηκε και αποφάσισε να οργανώσει την πρώτη του εκδήλωση που έχει σχέση με την πολιτισμική παράδοση της Σύμης και να δώσει την ευκαιρία στα μέλη του Συλλόγου να ξανανταμωθούν, μετά από τα προβλήματα που δημιούργησε ο κορωνοϊός στη δράση των ομογενειακών συλλόγων.

«Κουκκουμάς»
Ο Μάης, από την αρχαία εποχή, έχει ξεχωριστή θέση στην ελληνική παράδοση, θεωρείται ο μήνας των λουλουδιών και της βλάστησης και συμβολίζει την επιστροφή της Περσεφόνης από τον Άδη και ανάσταση ζωής. Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Μάης πήρε το όνομά του από τη μητέρα του Ερμή, τη Μαία. Αλλά ο λαός, συσχετίζοντας παρετυμολογικά το όνομα του Μαΐου με τα μάγια, τον θεωρεί μαγεμένο μήνα. Τον Μάη απέφευγαν να κάνουν γάμους και σημαντικές εργασίες. Στη Σύμη η γιορτή του Μάη, «Κουκκουμάς», είναι ανάλογη με τη γιορτή που σε άλλα μέρη ονομάζουν «Κλήδονα» και γιορτάζεται στις 24 Ιουνίου.

Στα πολύ παλιά χρόνια ο «Κουκκουμάς» γινόταν σ’ όλες τις γειτονιές της Σύμης, για να δουν οι κοπέλες αυτόν που θα παντρευτούν. Αποβραδίς την ημέρα της Πρωτομαγιάς, μια κοπελιά που ζούσαν οι γονείς της έπαιρνε το «αμίλητο νερό» από 7 σπίτια, που τη νοικοκυρά έπρεπε να την λένε Ειρήνη, σ’ ένα δοχείο, που λεγόταν «κουκκουμάρι». Όλες οι κοπέλες έριχναν τα δαχτυλίδια τους στο «κουκκουμάρι» με το «αμίλητο νερό», το σκέπαζαν με κόκκινο πανί, το έδεναν με κόκκινη κορδέλα, έβαζαν από πάνω ένα κλειδί και το έβγαζαν στο δώμα για να τον δουν τ’ άστρα.

Την επομένη μετά τη θεία λειτουργία, οι κοπελιές ετοίμαζαν φαγητά, συνήθως ντολμάδες και γλυκά, καθώς και μια πίτα, με μπόλικο αλάτι και «αμίλητο νερό». Την πίτα την ετοίμαζαν ανάποδα. Με τα χέρια δηλ. πίσω κοσκίνιζαν το αλεύρι, ζύμωναν, φούρνιζαν και ξεφούρνιζαν την πίτα.

Μετά το φαγητό έβαζαν στη μέση ένα μεγάλο ταψί και μέσα σ’ αυτό το «κουκκουμάρι», αφού το ξεσκέπαζαν και του έβαζαν βασιλικό και άλλα μυρωδικά φυτά, έπαιρναν όλες θέση γύρω του κι άρχιζαν να τραγουδούν χτυπώντας τα χέρια τους πάνω σ’ ένα στρογγυλό χάλκινο ταψί, το «σινί»:

Να βγάλουμε τον κουκκουμά, να ‘βγει η χαριτωμένη,
να ‘βγει της Παναγιάς ο γιος και της κυράς η κόρη.
Να βγάλουμε τον κουκκουμά.
Στη μια του Μα, στις δυο του Μα, τον κουκκουμά να βγάλω,
κι αν είναι καλορίζικος, τον αγαπώ θα πάρω.
Αϊ Θανάση αφέντη μου έβγα απ’ το θρανί σου,
να δεις χαρές που γίνονται έξω απ’ το πλατύ σου.
Να βγάλουμε τον κουκκουμά.
Γύρω τριγύρω στο σινί, πέρδικες πλουμισμένες,
και του καιρού χαρούμενες και καλοπαντρεμένες...

Το τραγούδι κρατούσε πολλή ώρα. Έπειτα έβγαζαν τον βασιλικό κι ένα ανήλικο κορίτσι, με τους γονείς της ζωντανούς, έπαιρνε ένα-ένα τα δαχτυλίδια από το «κουκκουμάρι», λέγοντας ταυτόχρονα ένα ανδρικό όνομα. Στη συνέχεια έτρωγαν την αλμυρή πίτα κι άρχιζαν το χορό, με τη συνοδεία της λύρας και του λα(γ)ούτου, τραγουδώντας:

Κορίτσια τραγουδήστε και ρίξτε ένα γρόσι,
να κάνουμε του λυριστή μαλαματένια στρώση…

Το βράδυ οι κοπελιές, μετά τον πολύ χορό και την αλμυρή πίτα, ήταν σίγουρο ότι θα δίψαγαν. Θα έβλεπαν στον ύπνο τους ότι πήγαν σε κάποιο σπίτι να πιούν νερό. Αν το σπίτι, που στ’ όνειρό της έβλεπε η κάθε κοπελιά, πως πήγε να πιει νερό, έχει γιο ανύπαντρο, με το όνομα που της φώναξαν, βγάζοντας το δαχτυλίδι της από το «κουκκουμάρι», θεωρείτο «σίγουρο» πως αυτόν θα έπαιρνε για άντρα της.

Εορτασμός
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαΐου, στην αίθουσα «Ανδριώτη» στο πολιτιστικό κέντρο της Αγίας Αικατερίνης στην Αστόρια. Από ενωρίς ο Σύλλογος άρχισε να ετοιμάζει την αίθουσα, μαζί με τα παραδοσιακά φαγητά και γλυκίσματα και μέχρι τις 2 το απόγευμα η αίθουσα ήταν κατάμεστη από μέλη και φίλους του Συλλόγου. Μεταξύ των άλλων την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της η πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ομοσπονδίας Μαρία Μαραγκού με τους αξιωματούχους του Διοικητικού Συμβουλίου: Αντιπρόεδρος Νίκος Καρτάλης, Γεν. Γραμματέας Αδαμαντία Μαρή, Ταμίας Ευδοκία Καμπούρη και η Πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Νεολαίας Σωτηρία Ζουρούδη-Κοντού.

Στην εισήγηση του ο πρόεδρος του συλλόγου Μερκούρης Μοσχόβης ευχαρίστησε όλους για την παρουσία τους και ιδιαίτερα αυτούς που εργάστηκαν για την πραγματοποίηση της εκδήλωση. Επίσης τόνισε, ότι το νέο Δ.Σ. αποτελείται κυρίως από νέους και ζητά την συνεργασία και βοήθεια όλων για να μπορέσει ο Σύλλογος να συνεχίσει την ιστορική του πορεία.

Στη συνέχεια η Ειρήνη Ζουρούδη-Caruso περιέγραψε το έθιμο του «Κουκκουμά» στα Αγγλικά και η Ειρήνη Πήλιου-Μοσχόβη στα Ελληνικά και ακολούθησε η αναπαράσταση του εθίμου από τη νεολαία: Katerina Vasileia Caruso, Athena Felekidis, Bobby Felekidis, Konstantina Felekidis, Brigid Irene Lamaze, Michael Joseph Lamaze, Viki Malo, Eleftherios Moshovis, Vasilios Moshovis, Christina Weber, Lenny Weber και Michael Benjamin Weber.

Επίσης την ίδια μέρα, ο Σύλλογος εόρτασε την 78η επέτειο της 8ης Μαΐου 1945, την μέρα που οι Γερμανοί υπέγραψαν στη Σύμη την παράδοση της Δωδεκανήσου στους Συμμάχους. Για την ιστορική επέτειο μίλησε ο αντιπρόεδρος του συλλόγου Δημήτρης Κοντός και συγχρόνως παρουσίασε video με αναμνηστικές φωτογραφίες.