Ίρις Μαυράκη: Ροδιακή Έπαυλη Ρόδου 2020

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Ίρις Μαυράκη

Ποιος δεν θυμάται τη Ροδιακή Έπαυλη στη Ρόδο, το Ωδείο, τις εκδηλώσεις, τους κήπους με τα λουλούδια, τα δέντρα, το μικρό γυάλινο θερμοκήπιο. Αναμνήσεις από μέρες γεμάτες ήλιο, γέλια παιδιών, ήχους απο βιολί και πιάνο.

Το ησυχαστήριο, το αναγνωστήριο, με τη συλλογή βιβλίων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Τον Κωστή Νικολάκη με τον οποίο αναλύαμε διάφορα θέματα. Τα απογεύματα τα μαθήματα βιολιού της κυρίας Ξένης Έμνερ.

Τις γιορτές, εκθέσεις και τόσα άλλα. Τα κειμήλια που στόλιζαν τους εσωτερικούς χώρους, τα μεγάλης αξίας κεραμικά Ιcaro Rodi στο ισόγειο στον επάνω όροφο, αλλά και στους εξωτερικούς χώρους τις κρήνες, το συντριβάνι.

Ένα κτηριακό συγκρότημα με ιστορία από την Οθωμανική περίοδο, την Ιταλική και μετά την απελευθέρωση, το πέρασμά του στον οργανισμό που διαχειριζόταν τα ακίνητα της πρώην Βασιλικής οκογένειας και στο Δημόσιο και τελικά στον δήμο Ρόδου.

Εγκαταλείφθηκε μέχρι το 1982, όταν ανέλαβε ο δήμαρχος Σάββας Καραγιάννης και παραχωρήθηκε στον δήμο Ρόδου κατά χρήση μόνο. Πέρασε στον δήμο και κατά κυριότητα επί δημαρχίας Φώτη Χατζηδιάκου μετά από πολλές ενέργειες και του πρώην βουλευτή Δωδεκανήσου, Νεκτάριου Σαντορινιού.
Επιθυμία η αποκατάσταση του κτηρίου.

Ερχόμαστε στη επόμενη δημοτική αρχή Αντώνη Καμπουράκη. Προκηρύσσεται διαγωνισμός και έκπληκτοι οι πολίτες βλέπουν να κόβονται σπάνια δέντρα χωρίς τις απαραίτητες άδειες. Αντιδρούν δυναμικά πολίτες, σύλλογοι, οργανώσεις για το περιβάλλον.

2020. Αναλαμβάνει εργολαβική εταιρεία κι αρχίζει η αφαίρεση των «πολύτιμων κεραμικών χωρίς επίβλεψη συντηρητή αρχαιοτήτων», το «γκρέμισμα του ξύλινου μοναδικού αίθριου της βιβλιοθηκης», το «πακετάρισμα των βιβλίων μεταξύ αυτών και σπάνιων σε κούτες». Οι υπολογιστές με την καταλογράφηση χιλιάδων βιβλίων και εγγράφων αγνοούνται.

Φωτογραφίες έρχονται στο φως, που μαρτυρούν στο εσωτερικό της Έπαυλης καταστροφές στα περίτεχνα ξύλινα στηρίγματα, στα σκαλοπάτια, στις πόρτες, στα πατώματα τα ξύλινα και τα μαρμάρινα στα αρτ ντεκό μπάνια.

Μόνο αποκατάσταση δεν ήταν σε διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Και η θλίψη κι ο θυμός απέραντος, να πλανιέται ένα ερώτημα: Γιατί; Οι επαλαμβανόμενες ερωτήσεις όλων αναπάντητες για τέσσερα χρόνια. Το έργο σταμάτησε οι καταστροφές παρέμειναν, πρόσφατα δε, συνεχίστηκαν κι άλλο.

Η οποιαδήποτε πολιτιστική κληρονομιά από οποιαδήποτε ιστορική περίοδο του νησιού μας είναι υπεράνω πολιτικής άποψης. Είναι η παρακαταθήκη του τόπου μας, μνημεία και κειμήλια που ανήκουν διαχρονικά στους πολίτες και στην ιστορία που συνεχίζει να γράφεται.

Κανείς δεν έχει δικαίωμα ποτέ, εκλεγμένος ή διορισμένος να καταστρέφει, να παραμελεί, να αγνοεί, να μη σέβεται τους κανόνες συντήρησης, αποκατάστασης και διάσωσης που επιβάλλονται. Η Ροδιακή Έπαυλη ήταν πάντα τοπόσημο για εμάς.

Μέχρι σήμερα παραμένει δυστυχώς το κτήριο ανοιχτό, προσβάσιμο και οι καταστροφές στο εσωτερικό έχουν προχωρήσει κι άλλο. Πρέπει να κλείσει και να αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατόν, να επανατοποθετηθούν τα «αυθεντικά κεραμικά Icaro Rodi να ξαναγίνει η Δημοτική Βιβλιοθήκη» καθώς και ο «κήπος» κόσμημα, να συντηρηθούν τα «διάσπαρτα κειμήλια» τα «βοτσαλωτά δάπεδα» να επανέλθουν και αποκατασταθούν τα «ξύλινα πατώματα, σκάλες, πόρτες κ.ά.» Όλα με την καθοδήγηση και επίβλεψη συντηρητή Μνημείων.

Απευθύνθηκα στη νέα δημοτική αρχή που ανέλαβε μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 με πρωτοκολλημένο αίτημά μου για την τύχη των κεραμικών και των βιβλίων στη Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων.

Μου απάντησαν επίσημα με έγγραφό τους, πως αν και ουδέποτε τους παραδόθηκαν από την ανάληψη καθηκόντων τους δηλαδή στην Υπηρεσία της Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων του δήμου Ρόδου, εντούτοις, φυλάσσονται και τα μεν και τα δε σε ασφαλείς τοποθεσίες (υπ’ όψιν ότι τα βιβλία, όταν αφαιρέθηκαν το 2020, πήγαν σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες) και ότι θα επανατοποθετηθούν μόλις γίνει η αποκατάσταση της Ροδιακής Επαυλης.

Περιμένουμε με ενδιαφέρον τις εξελίξεις.
H απάντηση στο έγγραφό μου ήταν από τον αναπληρωτή προϊστάμενο Διεύθυνσης Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων, κ. Κωνσταντίνο Σκουμιό, με κοινοποίηση στον εντεταλμένο σύμβουλο Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων κ. Γιώργο Παυλούς και στον δήμο Ρόδου.