Ηλίας Καραβόλιας: Οι ιδιωτικές λέσχες του παγκόσμιου τζόγου

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Ηλίας Καραβόλιας

«Καταλαβαίνω»... το σύστημα σημαίνει τραβάω την κουρτίνα πίσω από την αξιωματική ισχύ της θεωρίας και τη βιτρίνα των θεσμικών αντίβαρων που δήθεν προστατευτούν αγορές αλλά και οικονομίες.

Δύσκολο όμως το να πέσει «φως» στα καλά κρυμμένα μυστικά της χρηματοπιστωτικής μηχανικής, όπως π.χ. στις κρυφές ιδιωτικές πλατφόρμες των επενδυτικών κολοσσών, στα αδιαφανή συστήματα των dark pools.

Αλλά ας κάνουμε μια προσπάθεια. Λέγεται και γράφεται ότι ένα αρκετά σημαντικό ποσοστό των συναλλαγών σε μετοχές γίνεται και εκτός των επισήμων θεσμικών χρηματιστηριακών αγορών.
Ενώ πιστεύαμε επί χρόνια, ότι στις αγορές μετοχών υπήρχε μεγαλύτερη διαφάνεια και πληροφόρηση από την αγορά ομολόγων, η τάση μάλλον κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Πριν από την κρίση του 2008, υπήρχε σημαντικός όγκος διαθέσιμης πληροφόρησης για τις τιμές των μετοχών και τον όγκο των συναλλαγών. Τώρα, ακούγεται και γράφεται, ότι ποσοστό μεγαλύτερο από το ένα τρίτο των συναλλαγών σε ΗΠΑ και Ευρώπη γίνεται εκτός των βασικών χρηματιστηρίων.

Υπάρχει μία έκρηξη δραστηριοτήτων στα αποκαλούμενα “dark pool”: τις κατακερματισμένες ιδιωτικές πλατφόρμες trading που διαχειρίζονται μεγάλες επενδυτικές τράπεζες και brokers, οι οποίες φέρνουν σε άμεση επαφή πωλητές και αγοραστές.
Ορισμένες από αυτές τις πλατφόρμες δημοσιεύουν περιορισμένα στοιχεία για τον όγκο των συναλλαγών και τις τιμές.

Σε γενικές γραμμές, οι «μεσαίοι» και οι μικροί φυσικά επενδυτές δεν βλέπουν πλήρως το βάθος της ρευστότητας στις συγκεκριμένες αγορές (ή τις τιμές) προτού εκτελέσουν μια συναλλαγή.
Η αδιαφάνεια εντείνεται από το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος τού trading γίνεται από trader υψηλής ταχύτητας. Όπως περιγράφει και ο Michael Lewis στο βιβλίο του “Flash Boys”, οι traders αυτοί κινούνται τόσο γρήγορα που όσοι δεν είναι ειδικοί έχουν ελάχιστες πιθανότητες να τους προφτάσουν.

Πολλοί τραπεζίτες επιμένουν, ότι τα “dark pools” στις ΗΠΑ και την Ευρώπη είναι ουσιώδη για την αποτελεσματική λειτουργία του σύγχρονου χρηματοοικονομικού συστήματος.

Και ότι δήθεν, δίνουν τη δυνατότητα στους θεσμικούς επενδυτές να κάνουν πράξεις μεγάλων πακέτων μετοχών διακριτικά, χωρίς να επηρεάζουν εκ των προτέρων τις τιμές των μετοχών, διατηρώντας παράλληλα, υψηλά επίπεδα ρευστότητας.

Τα “dark pools” όμως, φέρουν σκιώδεις πρακτικές του περίφημου “shadow banking” που μέχρι πρότινος κυριαρχούσαν σε άλλες αγορές (ασύμμετρη πληροφόρηση, front running κ.ά.)

Το πρόβλημα είναι πώς αυτού του τύπου ο ανταγωνισμός στα «σκοτεινά», σχεδόν στα κρυφά, δεν προάγει την «ελεύθερη αγορά», αφού η συσχέτιση μεταξύ κρυφών δωματίων συναλλαγών και μεγάλων χρηματιστηρίων είναι μάλλον απροσδιόριστη: από τη στιγμή που δεν μπορούν να συμμετέχουν όλοι στα “dark pools”, πόσο μάλλον να έχουν πρόσβαση στις τιμές, τότε η τιμολόγηση των συναλλασσομένων αξιών εύκολα υπόκειται σε χειραγώγηση και θα έχει ως αποτέλεσμα την καλλιέργεια μιας ευρύτερης νοοτροπίας αδιαφάνειας.

Αυτή η αδιαφάνεια μεταξύ άλλων (θα το εξετάσουμε σε άλλο σημείωμα) είναι που στερεί παραγωγική ρευστότητα από τις οικονομίες και κυρίως, συμβάλλει στην πτώση του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ έστειλε στα «ύψη» τον Dow Jones στην Wall Street και συντηρεί τον χάρτινο πλούτο των κολοσσών της Silicon Valley...