Ρόδος, Ύδρα, Σπέτσες: Νησιά που «μιλούν»… αρκεί να θέλουμε ν’ ακούμε

Rodiaki NewsRoom

Στις Σπέτσες και την Ύδρα, δύο νησιά-σύμβολα της ελληνικής ιστορίας και πολιτιστικής ταυτότητας, παρακολουθούμε ένα γνώριμο –και ανησυχητικό– φαινόμενο: την ήσυχη υποχώρηση του κοινού καλού μπροστά στην πίεση της «ανάπτυξης». Όμως τι σημαίνει ανάπτυξη όταν θυσιάζεται η αισθητική, η ιστορική μνήμη και το φυσικό τοπίο;

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς πολεοδομικό ή κυκλοφοριακό• είναι κυρίως ζήτημα νοοτροπίας. Όταν ο σεβασμός προς το παρελθόν δεν αποτελεί προτεραιότητα και η διατήρηση της ταυτότητας θεωρείται «ανάχωμα» σε συμφέροντα, τότε η ιστορία μετατρέπεται σε ντεκόρ για τουριστικές μπροσούρες, όχι σε ζωντανή παρακαταθήκη.

Η σημερινή κατάσταση αποκαλύπτει κρατική αδράνεια, τοπικές παραλείψεις και μια ευρύτερη συλλογική κόπωση απέναντι σε έννοιες όπως ο κανόνας, ο σχεδιασμός, ο περιορισμός της αυθαιρεσίας. Και όμως, πρόκειται για μέρη που δεν τους «χαρίστηκαν» η φήμη ή η αρχοντιά — τα κέρδισαν με αίμα, πολιτισμό και προσφορά.

Ανάλογες ανησυχίες εγείρονται και σε άλλα σημεία της χώρας, όπως η Ρόδος, όπου η αρχιτεκτονική ταυτότητα και η ιστορική κληρονομιά συχνά απειλούνται από την πίεση της μαζικής τουριστικής ανάπτυξης. Το παράδειγμα της Ρόδου δείχνει πώς η ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση και τον εκσυγχρονισμό απαιτεί πολιτική βούληση, κοινωνική εγρήγορση και κυρίως συνέπεια.

Η διατήρηση του χαρακτήρα αυτών των νησιών δεν είναι ρομαντική εμμονή. Είναι εθνικό καθήκον. Και όσο πιο πολύ αργούμε να το αναγνωρίσουμε, τόσο πιο βαθύς γίνεται ο συμβιβασμός με την αλλοίωση.