Δημήτρης Προκοπίου: Φέρουσα ικανότητα για τη Ρόδο

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Δημήτρης Προκοπίου

Η φέρουσα ικανότητα για τον τουρισμό αναφέρεται στον μέγιστο αριθμό επισκεπτών που μπορεί να δεχτεί μια περιοχή όπως η Ρόδος, χωρίς να προκαλείται υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, υπερφόρτωση των υποδομών, πλήγμα στην ποιότητα ζωής των κατοίκων ή πτώση της εμπειρίας των επισκεπτών.

Η περιβαλλοντική φέρουσα ικανότητα σχετίζεται με τις περιοχές φυσικού κάλλους, όπως η Κοιλάδα με τις Πεταλούδες, οι Επτά Πηγές και προστατευόμενες περιοχές NATURA. Ο υπερτουρισμός μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση οικοσυστημάτων που οφείλεται σε υψηλό πληθυσμό επισκεπτών, έλλειψη νερού, ρύπανση παραλιών και αυξημένη παραγωγή απορριμμάτων.

Παλιότερα υπήρχε συστηματικός επηρεασμός της κοινωνίας, δημιουργούνται κοινωνικές εντάσεις και αλλοίωση του τοπικού χαρακτήρα. Αυτό σχετιζόταν με έντονες διασκεδάσεις και άφθονη κατανάλωση αλκοόλ νεαρών τουριστών. Το φαινόμενο στη Ρόδο περιορίστηκε.

Οι αρχαιότητες αλλά και οι παραδοσιακοί οικισμοί είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στον υψηλό αριθμό επισκεπτών. Επίσης, δύναται να γίνουν μη προσπελάσιμοι όταν γεμίσουν. Η Παλιά Πόλη της Ρόδου δέχεται έντονη τουριστική πίεση, με επιπτώσεις στον πολιτιστικό της χαρακτήρα. Ενώ η Λίνδος δεν είναι σίγουρο αν αντέχει άπειρους επισκέπτες ημερησίως.

Σχετικά με την οικονομική φέρουσα ικανότητα, παρά το ότι ο τουρισμός προσφέρει έσοδα, η εξάρτηση από τον μαζικό τουρισμό οδηγεί σε αρνητικές καταστάσεις όταν έρχονται εξωτερικά σοκ (π.χ. πανδημίες, οικονομικές κρίσεις).

Στη Σαντορίνη φέτος λόγω των σεισμών υπάρχει μείωση τουριστών. Το ίδιο φαινόμενο υπάρχει και στη Μύκονο αλλά τα αίτια δεν έχουν διαπιστωθεί ακριβώς, ίσως φταίνε οι υψηλές τιμές. Ένα άλλο θέμα είναι η εκτίναξη τιμών οικημάτων που μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τους κατοίκους.

Σχετικά με τη χωρική και τεχνική φέρουσα ικανότητα, οι υποδομές (ύδρευση, αποχέτευση, δρόμοι, λιμάνια, αεροδρόμιο) δοκιμάζονται έντονα κατά την υψηλή περίοδο. Το νέο αεροδρόμιο στη Ρόδο έχει αυξήσει τη δυνατότητα αφίξεων, αλλά δεν έχουν αναβαθμιστεί αντίστοιχα όλες οι άλλες υποδομές. Στους δρόμους υπάρχει έντονο κυκλοφοριακό.

Η Ρόδος δέχεται πάνω από 2,5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Τον περασμένο Αύγουστο είχε 1.000.000 αφίξεις, αν υποθέσουμε πως οι τουρίστες κάθονται μια βδομάδα, τότε η Ρόδος έχει 250.000 κλίνες. Μαζί με τον μόνιμο πληθυσμό πλησιάζει τις 400.000 άτομα.

Η τουριστική δραστηριότητα συγκεντρώνεται κυρίως στα ανατολικά και νότια παράλια, ενώ η ενδοχώρα παραμένει υπο-αξιοποιημένη. Το γεγονός αυτό σημαίνει επιβάρυνση για την παράκτια ζώνη αλλά μικρή πίεση στην ενδοχώρα που εν μέρει είναι αναλλοίωτη.

Η έννοια της φέρουσας ικανότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική για τουριστικούς προορισμούς που αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις, όπως η Ρόδος. Η απουσία στρατηγικής διαχείρισης επί του θέματος μπορεί να οδηγήσει σε φαινόμενα επιπλέον υπερτουρισμού, με κίνδυνο την υποβάθμιση του προορισμού με δυνητικές σοβαρές συνέπειες τόσο για το φυσικό περιβάλλον όσο και για την κοινωνικοοικονομική ζωή των τοπικών κοινωνιών.

Σκοπός των τοπικών Αρχών πρέπει να είναι η ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη μέσω του τουρισμού και τη διατήρηση των φυσικών και πολιτισμικών πόρων του νησιού, με ιδιαίτερη προσοχή στις ακτές. Ο προορισμός πρέπει να είναι φιλικός σε όλους, μόνιμους κατοίκους, εποχικά εργαζόμενους από άλλες περιοχές αλλά φυσικά και στους τουρίστες.