Αγαπητός Ξάνθης: Οι κεντρικοί δρόμοι της Ρόδου: Κυβόλιθοι-κλιματική αλλαγή

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o Aγαπητός Ξάνθης
Aρχιτέκτονας 

Η κλιματική αλλαγή πλήττει πόλεις και παράλληλα μεγάλες εκτάσεις, όπου όμως το φαινόμενο είναι περισσότερο οπτικά δυναμικότερο λόγω της μεγάλης έκτασης. Όμως και οι σημερινές πόλεις δέχονται αυτόν τον ιδιόμορφο «βομβαρδισμό» ανατρέποντας ισορροπίες λειτουργίας της υπάρχουσας αστικής δομής σε βάρος του ευ ζην.

Η Ρόδος τη δεκαετία του ’90 διαβλέποντας προς τα εμπρός (!) αντικατέστησε το οδόστρωμα από άσφαλτο σε κυβόλιθους με την πρόθεση της μείωσης της θερμοκρασίας του ευρύτερου περιβάλλοντος και 2 βαθμούς Κελσίου περίπου, πράγμα που σχεδόν επετεύχθηκε.

Η θεωρία του «κυβόλιθου» είναι ορθή και αποδεδειγμένη σήμερα πλέον από επιστημονικές έρευνες και δείκτες εφαρμογής, γίνεται επί της πράξεως. Αποτελεί ένα από τα ενδεδειγμένα μέτρα που προσδίδουν ποιότητα ζωής μέσω της μείωσης της θερμοκρασίας και τα παράλληλα οφέλη.

Παρακάτω διακρίνουμε κάποια κεφάλαια σχετικά με την επιρροή της κλιματικής αλλαγής στον αστικό ιστό και σχετικές δράσεις αντιμετώπισής της:

Τομείς ευαισθησίας στην πόλη λόγω κλιματικής αλλαγής
• Βιοποικιλότητα
• Τουρισμός
• Παράκτιες περιοχές
• Δημόσια υγεία, και
• Ενεργεία λόγω υψηλής θερμοκρασίας

Αστικές παράμετροι και δράσεις προσαρμογής για τη μείωση της τρωτότητας και την ανάλογη αύξηση της ανθεκτικότητας ενός αστικού χώρου1:
1. Αστικό πράσινο με στοχευόμενες πολύμορφες παρεμβάσεις
2. Υδάτινες επιφάνειες, λογίζοντας ότι το νερό παρουσιάζει τη μικρότερη επιφανειακή θερμοκρασία από άλλα υλικά κάλυψης της γης καθώς διαθέτει μεγαλύτερη θερμοχωρητικότητα και αντανακλαστικότητα.
3. Σκίαση, στοχεύοντας στη βελτίωση των συνθηκών θερμικής και οπτικής άνεσης στον αστικό χώρο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και τέλος

4. Υλικά, τα οποία χρησιμεύουν για την αντιμετώπιση χαμηλών τιμών λευκαύγειας και χαμηλό συντελεστή θερμικής εκπομπής για την πρόκληση ψηλών τιμών επιφανειακής θερμοκρασίας. Αυτά τα ενδεδειγμένα υλικά θερμικής προστασίας και κατ΄ επέκταση μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας για δροσισμό, χωρίζονται σε δυο κατηγορίες α.) τα υλικά για το κέλυφος του κτηρίου και β.) για το αστικό περιβάλλον (άσφαλτος, πλάκες, κυβόλιθοι κ.α-ΚΑΠΕ 2011)

► Άρα η βελτίωση του μικροκλίματος μιας περιοχής μέσα από τη θερμική άνεση, τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, την ποιότητα του αέρα κ.α . χρησιμοποιώντας έξυπνα ένα σχέδιο προσαρμογής στην αστική κλιματική αλλαγή, προσφέρει γενικά στο δημότη την ανακούφιση ζωής αλλά και μια μορφή ασπίδας στις προσβολές και απειλές που δέχεται το αστικό περιβάλλον από την επιταχυνόμενη κλιματική αλλαγή.

Όμως μετά την πάροδο του βαθύ χρόνου, οι τοποθετημένοι κυβόλιθοι της Ρόδου έχουν μετατραπεί σε «κύματα του Δουνάβεως»! Το οδόστρωμα της οδού Αμερικής ειδικά, χωρίς την ανάλογη φροντίδα και την κατάχρηση από υπερφορτωμένα τετράτροχα έχει υποχωρήσει, έχει κατσιάσει. Δεν είναι μόνο οι λόγοι αισθητικής αλλά και λειτουργικοί αφήνοντας έτσι την πολη εκτεθειμένη σε τροχαία ατυχήματα αλλά επίσης και οικολογικής υφής όπως εξηγήσαμε προηγμένως.

Συνεπώς μια σταδιακή φροντίδα των κυβόλιθών εκτιμούμε ότι είναι ενδεδειγμένη, συνεπής αλλά και αναγκαία στο πλαίσιο της «αναπνοής της πόλης μας.
Από τα μικρά μπορείς να πετύχεις τα μεγάλα…

Υ.Σ. Υπάρχει σχετικό παλαιό άρθρο που συνδέει την ιστορία με την πραγματικότητα: «Επισημαίνουμε ότι από το 2019 (!) υπάρχει σύμβαση κατασκευής έργου, για την «ανακατασκευή οδοστρωμάτων από κυβόλιθους στο κέντρο της πόλης», επί των οδών Γρηγορίου Λαμπράκη, Γαλλίας και Αμερικής, συνολικού προϋπολογισμού 150,000 ευρώ, που χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ιδίους πόρους του Δήμου Ρόδου, υπέγραψε την Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου ο Δήμαρχος Ρόδου Φώτης Χατζηδιάκος. Πρόκειται για ένα ακόμα έργο που θα συμβάλει στην αναβάθμιση της εικόνας της πόλης και στην καλύτερη διέλευση των οχημάτων και των πεζών στο κέντρο της, που χρηματοδοτείται από ιδίους πόρους του Δήμου Ρόδου.

Αναλυτικότερα, η μελέτη σύμβαση κατασκευής του έργου προβλέπει την εκτέλεση εργασιών στο κέντρο της πόλης, την ανακατασκευή παλαιών και φθαρμένων οδοστρωμάτων από κυβόλιθους που παρουσιάζουν καθιζήσεις και αποσαθρώσεις στην επιφάνειά τους»
(https://www.rodiaki.gr/article/408892/anakataskeyazontai-oi-kybolithoi-se-kentrikes-odoys-ths-rodoy).

1, Βλ. σχετ. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα του ΕΚΠΑ με τίτλο «Κλιματική αλλαγή σε αστικές περιοχές», 2024-2025.