«Πίσω απ’ τις Σιωπές»: Το Θέατρο ως «γέφυρα» ευαισθητοποίησης για την Ψυχική Υγεία

Rodiaki NewsRoom

Της Στέλλας Παπασάββα

Η ψυχική υγεία είναι ένα θέμα που παραμένει συχνά στο περιθώριο, σκεπασμένο από σιωπές και προκαταλήψεις. Όμως, το Κέντρο Κοινότητας δήμου Ρόδου με Παράρτημα Ρομά, με την υποστήριξη κορυφαίων φορέων και την ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, αποφασίζει να σπάσει αυτή τη σιωπή με έναν καινοτόμο τρόπο: μέσω της τέχνης του θεάτρου.

Η εκδήλωση με τίτλο «Πίσω απ’ τις Σιωπές» έρχεται να ρίξει φως σε ψυχικές διαταραχές που πλήττουν καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους, αλλά συχνά παραμένουν άγνωστες ή, ακόμα χειρότερα, παρεξηγημένες.

Η εκδήλωση, που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 9 Δεκεμβρίου 2025 στις 18:30 στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου, έχει στόχο να αγγίξει τις καρδιές του κοινού, να προκαλέσει προβληματισμό και να προσφέρει μια διαφορετική οπτική για το τι σημαίνει να ζεις με ψυχική ασθένεια.

Θέατρο για την ευαισθητοποίηση

Δεν πρόκειται για μια ακόμα «τυπική» ενημερωτική ομιλία. Αυτή η δράση θέλει να δημιουργήσει μία ζωντανή και άμεση επαφή με το κοινό, να φέρει την ψυχική υγεία στην επιφάνεια μέσα από το θεατρικό δρώμενο που θα αναδείξει έξι βασικές ψυχιατρικές διαταραχές.

Ο θεατρικός χαρακτήρας του εγχειρήματος, υποστηριζόμενος από τον θεατρολόγο κ. Χαβιαρά, αποσκοπεί στην αφύπνιση της κοινής γνώμης, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την αποδοχή και την ενσυναίσθηση για τα άτομα που πλήττονται από τέτοιες καταστάσεις.

Τι περιλαμβάνει το θεατρικό δρώμενο

Η θεατρική παρουσίαση θα μεταφέρει το κοινό μέσα από τη ζωή ατόμων που βιώνουν τις πιο συχνές ψυχιατρικές διαταραχές, επιτρέποντας στους θεατές να κατανοήσουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.

Στη σκηνή θα παρουσιαστούν 6 ψυχιατρικές διαταραχές:

1. Κατάθλιψη – Λειτουργική κατάθλιψη.
2. Αγχώδη διαταραχή- διαταραχή πανικού.
3. Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
4. Σχιζοφρένεια.
5. Διατροφικές διαταραχές (Συναισθηματική υπερφαγία- Νευρική Ανορεξία).
6. Διπολική διαταραχή.

Αυτές οι διαταραχές, που συχνά στιγματίζονται, θα παρουσιαστούν σε όλη τους την ανθρωπιά, προσφέροντας στον θεατή την ευκαιρία να δει πέρα από την «ταμπέλα» που συχνά τις συνοδεύει.

Σκοπός της δράσης

Η εκδήλωση έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: να ενημερώσει, να ευαισθητοποιήσει και να ενισχύσει την κατανόηση των ψυχικών ασθενειών. Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκεται η ανάγκη για αποστιγματοποίηση και η σημασία της κοινωνικής υποστήριξης για τα άτομα που αντιμετωπίζουν τέτοιες καταστάσεις.

Διοργάνωση

Η εκδήλωση διοργανώνεται από το Κέντρο Κοινότητας δήμου Ρόδου με Παράρτημα Ρομά, σε συνεργασία με τη Μονάδα Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση Ρόδου του Φορέα «Ξένιος Ζευς», που είναι ένας βασικός φορέας στον τομέα της ψυχικής υγείας. Η δράση υποστηρίζεται επίσης από το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο και την Εκπαίδευση, με το Γραφείο Δωδεκανήσου να συμβάλλει ουσιαστικά στην πραγματοποίησή της.

Ο Ν. Χαβιαράς στη «Ροδιακή» για τη δράση «Πίσω απ' τις Σιωπές»

Ο σκηνοθέτης της δράσης «Πίσω απ’ τις Σιωπές», Νίκος Χαβιαράς, μίλησε στη «Ροδιακή» για την αξία της τέχνης και του θεάτρου στην ευαισθητοποίηση γύρω από την ψυχική υγεία. Όπως τόνισε, «το θέατρο έχει την ικανότητα να φέρνει το κοινό σε άμεση επαφή με τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου, επιτρέποντας την βιωματική κατανόηση των ψυχικών δυσκολιών. Η τέχνη καταργεί την απόσταση μεταξύ “εγώ” και “άλλου”».

Αναφερόμενος στις προκλήσεις γύρω από την αποδοχή και κατανόηση των ψυχικών διαταραχών, ο κ. Χαβιαράς επεσήμανε τον φόβο, την άγνοια και τα στερεότυπα ως τα μεγαλύτερα εμπόδια. «Η κοινωνία χρειάζεται περισσότερη γνώση και ανθρώπινες ιστορίες για να γεφυρώσει το χάσμα», σημείωσε.

Όσον αφορά τη μεγαλύτερη πρόκληση στην οργάνωση της δράσης, ανέφερε ότι ήταν η ισορροπία: «Πρέπει να είμαστε καλλιτεχνικοί χωρίς να γίνουμε υπερβολικοί και αληθινοί χωρίς να γίνουμε ωμοί», είπε χαρακτηριστικά.

Σχολιάζοντας τη διαδικασία της παρουσίασης των ψυχικών διαταραχών, ο κ. Χαβιαράς ανέφερε πως η προετοιμασία περιελάμβανε συνεργασία με κοινωνικούς επιστήμονες και ψυχιάτρους, με στόχο την αποφυγή στερεοτύπων και υπεραπλουστεύσεων.

«Η τέχνη μπορεί να σπάσει τα στερεότυπα», τόνισε, εξηγώντας πως το θέατρο αγγίζει το συναίσθημα και δημιουργεί την αλλαγή. «Όταν κάποιος ταυτιστεί με έναν χαρακτήρα, δεν βλέπει την ψυχική διαταραχή ως ταμπέλα».

Για τη σημασία του θεάτρου ως μέσο επικοινωνίας της ψυχικής υγείας, είπε ότι το θέατρο μετατρέπει την πληροφορία σε εμπειρία και επιτρέπει στους θεατές να νιώσουν, αντί να μάθουν απλώς. «Είναι ο καλύτερος τρόπος για να εισέλθουμε σε έναν κόσμο που παραμένει συχνά κρυφός», πρόσθεσε.

Γ. Πιπίνου: «Θέλουμε το κοινό να δει τις ψυχικές διαταραχές “ζωντανά”»

Η κα Γεωργία Πιπίνου, κοινωνική λειτουργός του δήμου Ρόδου, μίλησε για την ιδιαίτερη προσέγγιση του θεατρικού δρώμενου, εξηγώντας: «Η ιδέα ήταν να αποτυπωθούν οι ψυχικές νόσοι με έναν τρόπο που ξεφεύγει από την παραδοσιακή ενημέρωση. Χρησιμοποιώντας το θέατρο ως μέσο, επιθυμούσαμε να δημιουργήσουμε μια εμπειρία που να είναι διαδραστική και να αγγίξει το κοινό σε βαθύτερο επίπεδο, πάντα με σεβασμό στην ευαισθησία του θέματος».

Αναφερόμενη στον στόχο της εκδήλωσης, η κα Πιπίνου σημείωσε: «Επιθυμούσαμε να αναδείξουμε τις διαφορές στις επτά βασικές ψυχικές διαταραχές που παρουσιάζονται, προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα να δει ζωντανά και αυθεντικά τις ανθρώπινες διαστάσεις πίσω από αυτές. Σκοπός μας είναι να ξεφύγουμε από τις “ταμπέλες” και τα στερεότυπα που συχνά συνδέονται με ψυχικές δυσκολίες και να ενισχύσουμε την ενσυναίσθηση για όσους τις βιώνουν».

Η κα Γεωργία Πιπίνου πρόσθεσε ότι οι επιλεγμένες ψυχικές παθήσεις είναι οι πιο κοινές και οι καλύτερα αναγνωρίσιμες, ώστε το κοινό να συνειδητοποιήσει την πραγματικότητα πίσω από την «ταμπέλα» του ψυχικού νοσήματος.

Συντελεστές:

Με κεντρικό κείμενο των Αντώνη Γιασιράνη, Γιούλας Γιασιράνη και Πένης Παπακώστα.

Κείμενο Παρουσίασης Γεωργίας Πιπίνου, το θεατρικό δρώμενο εξερευνά τις αθέατες πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας μέσα από μια σκηνική σύνθεση που ισορροπεί ανάμεσα στην ποίηση, την αφήγηση και το βιωματικό θέατρο.

Τη δραματοποίηση και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Νίκος Χαβιαράς, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η σιωπή αποκτά φωνή και οι ιστορίες γίνονται κοινός τόπος συναισθήματος.

Η Έβελυν Χώχου αναλαμβάνει τη μουσική επιμέλεια και ερμηνεύει ζωντανά ένα τραγούδι που πλαισιώνει το δρώμενο, δίνοντας μελωδική διάσταση στις αθέατες αφηγήσεις.

Συμμετέχουν (με σειρά εμφάνισης):

• Έβελυν Χώχου

• Έφη Βαμβούρη

• Κατερίνα Βορεινάκη

• Χριστίνα Κιτσαή

• Φλώρα Πολυταρίδη

• Γιώργος Καλτέκης

• Μαρία Κονισσή

Παρουσίαση:

Στέλλα Παπασάββα

Αφήγηση:

Γεωργία Πιπίνου – Νίκος Χαβιαράς

Επιμέλεια Δράσης:

Χριστίνα Καραγιάννη, Μαρία Παπανικολάου, Γιούλα Γιασιράνη, Αντώνης Γιασιράνης, Πένη Παπακώστα, Γεωργία Πιπίνου, Φωτεινή Ζανεττή, Δρ. Μαρκαντωνάκης Γεώργιος, Ιωάννα Ηρακλέους, Αθηνά Κώτη, Κατερίνα Παναγιά, Νίκος Χαβιαράς, Στέλλα Παπασάββα.

Πριν το θεατρικό δρώμενο θα ακολουθήσουν τρεις σύντομες παρουσιάσεις των διοργανωτών:

1) Παρουσίαση δράσης του Κέντρου Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά δήμου Ρόδου.

Γιασιράνης Αντώνης, Κοινωνικός Λειτουργός, συντονιστής Κέντρου Κοινότητας.

2) Παρουσίαση Δράσης της Μονάδας Έγκαιρης Παρέμβασης στη Ψύχωση Ρόδου, του Φορέα «Ξένιος Ζευς»:

Κώτη Αθηνά, Κοινωνική Λειτουργός

Παναγιά Κατερίνα, Ψυχολόγος

3) Παρουσίαση Γραφείου Δωδεκανήσου του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση:

Κλαδάκη Μαρία, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα της Δημοτικής Εκπαίδευσης της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Συντονίστρια Γραφείου Δωδεκανήσου του Πανελλήνιου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση.