Μαρία Καρίκη: Ψάχνοντας λίγη ηρεμία…

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, MSc

Μέσα σε έναν κόσμο τόσο απαιτητικό και πολυσύνθετο, ο άνθρωπος δοκιμάζεται έντονα. Τα ψυχικά του αποθέματα, τα όρια των αντοχών του, η υπομονή του βρίσκονται συνεχώς υπό διαπραγμάτευση. Δεν είναι καθόλου εύκολο να ακολουθείς τους σημερινούς φρενήρεις ρυθμούς και να παραμένεις ατάραχος. Ο συνεχής αυτός αγώνας ψυχικής επιβίωσης και ανθεκτικότητας αλλάζει τις προτεραιότητες του ατόμου μεγαλώνοντας. Αρχίζουν να εκτιμώνται περισσότερο αυτά που κάποτε θεωρούνταν δεδομένα, αλλά τελικά δεν είναι.

Απέναντι στο άγχος, την πίεση και την αβεβαιότητα, ο καθένας ψάχνει να βρει κάτι που θα τον βοηθάει να παραμένει «όρθιος». Κάτι που θα τον ηρεμεί και θα τον κάνει να νιώθει ασφαλής. Μπορεί να είναι προσφιλή του πρόσωπα, μπορεί να είναι κάποιο χόμπι, η φύση, η μουσική, ο αθλητισμός, η τέχνη, τα ζώα. Οτιδήποτε τον κάνει να αισθάνεται πιο ανάλαφρος και πιο χαλαρός. Σαν να χτίζει έναν δικό του μηχανισμό άμυνας και αυτοπροστασίας απέναντι σε μια αρκετά ψυχοπιεστική καθημερινότητα.

Η αλήθεια είναι ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει πολλαπλούς ρόλους και καταναλώνει πολύτιμη ψυχική ενέργεια για να μπορέσει να ανταποκριθεί σε αυτούς. Ωστόσο, μοιάζει να μη νοιάζεται και πολύ για το αντιστάθμισμα αυτού του «ξοδέματος». Πώς μπορεί να ανακτήσει και πάλι τα αποθέματά του; Λειτουργεί σαν να είναι ανεξάντλητα αυτά, ενώ δεν είναι. Και από την άλλη, δεν γεμίζουν τόσο εύκολα από μόνα τους. Χρειάζεται συνειδητή και συστηματική προσπάθεια προκειμένου να διασφαλίσουμε την εσωτερική μας ισορροπία και πληρότητα.

Όσο μεγαλώνουμε, η ηρεμία γίνεται όλο και πιο απαραίτητη και ανεκτίμητη. Δεν είναι πια αυτονόητη, ούτε εύκολα διατηρήσιμη. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να ανατραπεί από οτιδήποτε πλέον. Γι’ αυτό το λόγο γίνεται κάποια στιγμή προτεραιότητα. Μπορεί κάποτε το κίνητρο να ήταν η επίτευξη ή η εξέλιξη. Τώρα η ηρεμία αποτελεί έναν διακαή πόθο για τον κάθε άνθρωπο που έχει περάσει πολλά στη ζωή του!

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι η ηρεμία βασίζεται σε εξωτερικούς μόνο παράγοντες. Κάτι τέτοιο δεν είναι έγκυρο. Η ηρεμία πηγάζει καταρχήν από μέσα μας και είναι προϊόν δικής μας «δουλειάς» με τον εαυτό μας. Ο τρόπος που σκεφτόμαστε και η στάση μας απέναντι στη ζωή και τον κόσμο αποτελεί τη βάση της ηρεμίας μας ή της ταραχής μας! Σίγουρα επηρεαζόμαστε από τα πρόσωπα γύρω μας, αλλά και τα όσα συμβαίνουν. Παρ’ όλα αυτά, η ηρεμία δεν διαταράσσεται από τα γεγονότα αυτά καθαυτά, αλλά από το πώς ερμηνεύουμε εμείς οι ίδιοι τα συγκεκριμένα γεγονότα.

Υπάρχουν κάποια στοιχεία του χαρακτήρα μας που δεν βοηθούν στην κατάκτηση της ηρεμίας. Η υπερανάλυση, η υπερευαισθησία, η υπερσυναισθηματικότητα, ο συγκεντρωτισμός, η τελειομανία, η ανάγκη να ικανοποιεί κανείς πρώτα τους άλλους και τελευταία τον εαυτό του, η θυματοποίηση, η ανυπομονησία, η ενοχικότητα, η αδυναμία διεκδίκησης των δικαιωμάτων μας, η μη έκφραση της θέσης μας αποτελούν χαρακτηριστικά που μας απομακρύνουν κατά πολύ από την ήρεμη εκδοχή μας.

Αυτό που οφείλουμε να κατανοήσουμε είναι ότι η ηρεμία ως ψυχική κατάσταση δεν προκύπτει από μόνη της. Χρειάζεται τη δική μας παρέμβαση για να εδραιωθεί και να γίνει αυτοσκοπός. Μόνο τότε μπορούμε να αναγνωρίζουμε όλα εκείνα που την απειλούν και την απομακρύνουν από εμάς. Η κατάσταση της ηρεμίας είναι η φυσική μας κατάσταση. Δεν θα έπρεπε να είμαστε συνέχεια σε μια εγρήγορση ή σε προβληματισμό! Δεν θα έπρεπε το άγχος να είναι το πιο οικείο μας συναίσθημα..!

Έχουμε απομακρυνθεί κατά πολύ από την ισορροπημένη μας εκδοχή. Βιώνουμε σχεδόν καθημερινά μια γρήγορη εναλλαγή γεγονότων, καταστάσεων και ρόλων, με αποτέλεσμα να νιώθουμε μόνιμα εκτεθειμένοι συναισθηματικά. Εξαντλούμαστε από τις σκέψεις μας και δεν έχουμε κουράγιο να δούμε τα πράγματα από απόσταση, ώστε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας από την υπερεμπλοκή ή την απορρόφηση. Όλο αυτό γίνεται μια συνήθεια και δεν υπάρχει πια αντίσταση απέναντι σε ό,τι μάς πνίγει και μας στραγγίζει. Ακόμα κι αν δε συμφωνούμε, ακολουθούμε συνήθως τις καταστάσεις γύρω μας, γιατί έτσι «πρέπει», γιατί έτσι είναι το «σωστό» ή γιατί νομίζουμε ότι δεν έχουμε άλλη επιλογή.

Μέσα σε ένα τόσο ασφυκτικό πλαίσιο, όπως είναι η σύγχρονη πραγματικότητα, η ηρεμία είναι το νέο ζητούμενο! Δεν αναζητάμε πια το πολύ, αλλά το λίγο (αυθεντικό και ποιοτικό). Δε θέλουμε το περίπλοκο, αλλά το απλό. Δεν μας ενδιαφέρει πια η ταχύτητα, αλλά η αντοχή. Δεν ψάχνουμε πολλούς ανθρώπους γύρω μας, αλλά εκείνους που είναι καλοπροαίρετοι και ειλικρινείς απέναντί μας. Δεν θέλουμε πια έναν σχολαστικά επιτηδευμένο εαυτό, αλλά έναν ελεύθερο και ανάλαφρο εαυτό...! Η ηρεμία δεν είναι κάτι που μας τυχαίνει απλά, αλλά κάτι για το οποίο χρειάζεται να παλέψουμε και να διεκδικήσουμε!