Ηλίας Καραβόλιας: Αυτό που τρώει κυρίως τώρα τη χώρα

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Ηλίας Καραβόλιας

Συνέβαινε πάντα να κατέχει τα πρωτεία διαμαρτυρίας το κράτος ως οντότητα. Και συνέβαινε πάντα να λέμε ότι υπάρχει διαφθορά και σπατάλη.

Σήμερα όμως έχουμε μια πρωτοφανή υπέρβαση που την αντιλαμβάνονται πλέον πολλοί συμπολίτες μας: η «πολιτική πρόσοδος» ξεπερνάει και τελικά τρώει την οικονομική ανάπτυξη και το παραγόμενο καθολικό εισόδημα.

Το είχαν περιγράψει αρκετά εύστοχα, φρονώ, οι συνάδελφοι Δ. και Χ. Ιωάννου προ λίγων μηνών στο «ΒΗΜΑ» (https://www.tovima.gr/print/opinions/keno-periexomenou-croti-i-ellada-cranaptyssetai-taxytera/amp/) χρησιμοποιώντας μια έννοια ξεχασμένη πλέον στην γλώσσα της εγχώριας πολιτικής οικονομίας: τον «ενδογενή» αναπτυξιακό δυναμισμό. Δηλαδή τα ελληνικά κεφάλαια των μεγάλων και των μικρομεσαίων επιχειρηματιών πάνω στα οποία (καλώς ή κακώς) βασίζονταν – εκτός των δανεικών από την Ευρώπη – η ανάπτυξη μεταπολιτευτικά.

Ξεχάσαμε σε αυτόν τον τόπο ότι έκλεισαν μέσα στα μνημόνια – και δεν άνοιξαν ποτέ – οι κάνουλες των τραπεζών αλλά και οι κάνουλες των δημοσίων επενδύσεων (ας το σημειώσουμε).

Και η ιδιωτική οικονομία μας ήταν με υψηλή ροπή συγκλίνουσα στο να ακολουθεί το πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων, ας το παραδεχτούμε κάποτε.

Γράφουν οι αρθρογράφοι στο «ΒΗΜΑ» αυτό που σήμερα συμβαίνει έντονα και το προσπερνάμε επειδή μας βολεύει – και επειδή βολεύει την κυβέρνηση και τους αμέτρητους κομματικούς κρατικοδίαιτους γύρω της:

«Ως χώρα μας καταστρέφει η «πολιτική πρόσοδος», δηλαδή, εισοδήματα που δεν προκύπτουν από δημιουργική εργασία ή δημιουργική επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά από καταχρηστική – νομότυπη ή παράνομη – μεταφορά κοινωνικών πόρων, μέσω του κρατικού μηχανισμού σε ομάδες πολιτικών πελατών.»

Οι αναλυτές επισημαίνουν αυτό που αγνοούν όσοι ομνύουν στη γεωπολιτική σταθερότητα και στην οικονομική δυναμική. Την οποία σωστά διατηρεί μακροοικονομικά η κυβέρνηση αλλά ξεκίνησε ως rebound μετά τα μνημόνια και την πανδημία, κυρίως λόγω του πλεονάσματος προ covid αλλά και λόγω του ταμείου ανάκαμψης που γέννησε η πανδημία.

Τι αγνοούμε; Πίσω από ευχαριστημένους πολιτικούς πελάτες και πίσω από την (ταξική) πολιτική που θρέφει ανισότητες, πίσω δηλαδή από τα εξόφθαλμα καρτέλ ενέργειας και σούπερ μάρκετ, η σωστή κούρσα αυτής της κυβέρνησης να αναπτύξει την οικονομία, τελικά δημιουργεί μελλοντικό κενό ανάπτυξης.

Πώς συμβαίνει αυτό το οξύμωρο φαινόμενο; Έχουν συρρικνωθεί οι «κλειστές παρέες» στην εξουσία, σε διάφορα επίπεδα, αν και αυτό μοιάζει να μην αφορά μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Η κλειστή όμως συγκέντρωση της εξουσίας, παράγει «κλειστή διάχυση ωφέλειας». Κοιτάξτε: καλά είναι να μιλάμε για δις και σε μακρομεγέθη από τουρισμό και δήθεν επενδύσεις (είμαι μακροοικονομολόγος και τα υιοθετώ ως απόλυτη ανάγκη).

Όμως η μικροοικονομία ωφελείται αυτή τη στιγμή «ανισομερώς» και ολοένα και περισσότερο συγκυριακά, με ίδια δομή παραγωγικού μοντέλου.

Και καλό είναι να ξέρουμε κάτι: στο λεκανοπέδιο Αττικής και στη Βόρεια Ελλάδα το 40-50% των Ελλήνων πλέον, δεν έχουν την ίδια αγοραστική δύναμη όπως πριν 2,5 και 3 χρόνια.

Και δεν είναι πλέον η διαμαρτυρία μια συνήθεια που οφείλεται σε παθογένειες πολλών ετών. Η δήθεν μιζέρια των πολλών, δεν είναι ούτε από «πίκρα μη πλουτισμού» ούτε από «αγανάκτηση μη αφθονίας».

Δεν είναι ιδεολογικές εμμονές τα ευρώ που τελειώνουν. Ακούστε: μετά το ταμείο των 35-37 δις του 2019 και μετά τα λεφτά της πανδημίας, περνάμε οι πολλοί καλά, χωρίς να ξέρουμε πόσο θα μας κοστίζει η μοιρασιά στο μη παραγωγικό χρήμα (σημ: κατέχω τους πολλαπλασιαστές στον προϋπολογισμό πχ. από άμυνα μέχρι τις πρωτοφανείς αναθέσεις).

Απλά: δεν μας ενδιαφέρει αν θα πληρώσουν αυτές τις «μη πολλαπλασιαστικές τρύπες» οι επόμενες δημοσιονομικές χρήσεις. Αλλά δεν σημαίνει ότι αυτές δεν θα φανούν!

Έχουμε «σταθερότητα» και «κανονικότητα» επειδή ένα κλειστό σύστημα ανταμείβει πληθωριστικά δήθεν τους πολλούς. Είναι και ο πληθωρισμός που μοιράζει εισοδήματα.

Και το κλειστό σύστημα που απλώθηκε στην οικονομία με διάφορους τρόπους – πολύ περισσότερο από ό,τι το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ‘80 – πλέον δίνει μέρισμα κρατικού χρήματος και σε ενδιάμεσες κοινωνικές ομάδες των δομών του (είτε υπηρετούν κρατικές θέσεις και αναθέτουν έργα είτε έχουν πρόσβαση προνομιακή σε ροές κοινοτικών κονδυλίων προς ιδιωτικά συμφέροντα).

Η εκμετάλλευση της δυσλειτουργίας και της αυθαιρεσίας του νεοελληνικού κράτους δεν απετράπη με την ψηφιοποίηση και την ψευδαισθητική είσοδο της σχέσης κράτους – πολίτη σε πλατφόρμες (gov.gr, my data κ.ά.) αφού εμφανώς ελέγχεται ο ελεγκτικός μηχανισμός και «η ενδημούσα στην Ελλάδα διαφθορά είναι συσχετισμένη με την πολιτικοοικονομική πρωτοκαθεδρία».

Κλείνω με το συμπέρασμα των αρθρογράφων: «Όλοι πλέον γνωρίζουμε πού βρίσκονται οι μεγάλοι θύλακες της διαφθοράς που κατατρώει τη χώρα». Και αναρωτιέμαι: άραγε κατανοήσαμε ότι «οι μεγάλοι θύλακες» έγιναν επειδή πολλαπλασιάζονται επιδέξια και μεθοδικά οι πάρα πολλοί μικροί θύλακες παρασιτισμού και πρόσβασης σε κοινοτικό και δημόσιο χρήμα;