Γ. Σταμάτης από τον καταυλισμό στο Καρακόνερο: «Η αρχή του τέλους για τον φαύλο κύκλο»

Κυριακή Πετρίδου

Βρισκόμαστε στην «αρχή του τέλους» για τον… «γόρδιο δεσμό» του καταυλισμού στο Καρακόνερο, όπως δήλωσε χθες, από εκεί όπου βρέθηκε για αυτοψία, ο βουλευτής Επικρατείας και γενικός εισηγητής για το θέμα των Ρομά στο Συμβούλιο της Ευρώπης, Γιώργος Σταμάτης.

Όπως είχε γίνει γνωστό, λίγο πριν τις 10:00 χθες το πρωί, ο κ. Σταμάτης έφθασε στο Καρακόνερο, συνοδευόμενος από τον αναπληρωτή δημάρχου, αντιδήμαρχο, Κώστα Χαλκιά (σ.σ. απόντος του δημάρχου, Αλέξανδρου Κολιάδη, στο Βερολίνο),την αντιδήμαρχο Κοινωνικής πολιτικής, Σαββίνα Παπαγεωργίου και τα στελέχη του Κέντρου Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά, με επικεφαλής την αναπληρώτρια διευθύντρια Κοινωνικής πολιτικής, Χριστίνα Καραγιάννη.

Ο κ. Σταμάτης, ο οποίος υπενθυμίζεται έχει επισκεφθεί ξανά τον καταυλισμό, το καλοκαίρι του 2021, συνοδεία τουύ τότε αντιδημάρχου Κοινωνικής πολιτικής, Γιώργου Τριάντου, της κας Καραγιάννη και των στελεχών του Κέντρου, πραγματοποίησε αυτοψία σε όλο το εύρος του καταυλισμού, μπήκε στα παραπήγματα και συνομίλησε για αρκετή ώρα με τους Ρομά.

Προηγουμένως, σε μία ολιγόλεπτη συνομιλία που είχε με τον κ. Χαλκιά, εκείνος του έκανε γνωστή την πρόθεσή τους να τελειώνει αυτή η «πληγή» για το νησί.

Σημειώνεται, επίσης, ότι ο κ. Σταμάτης από την αρχή ζήτησε να μην ακολουθείται από την ομάδα της ΟΠΚΕ που βρίσκεται εκεί προληπτικά και ζήτησε διακριτικά να περιμένουν στην είσοδο.

Κάποιοι από τους Ρομά του εκδήλωσαν την πρόθεσή τους να φύγουν από το χώρο αλλά εξέφρασαν και την ανασφάλειά τους για το μετά, που θα τους μεταφέρουν και κυρίως ότι δεν θα τους αποδειχθεί η τοπική κοινωνία, όπου και να πάνε.

Μετά από λίγη ώρα, εμφανίστηκε ο εκπρόσωπος των Ρομά, Βασίλης Στηροκλέας, ο οποίος για ακόμα μία φορά εξέφρασε, με έντονο τρόπο, την αντίθεσή τους στη μεταφορά τους από το Καρακόνερο ενώ φέρεται να επικοινώνησε με την Κεντρική διοίκηση, εκφράζοντας τη διαμαρτυρία του. Σύμφωνα με τον ίδιο, επίσης, οι ομόφυλοί του που θέλουν να φύγουν από εκεί, είναι μία μικρή μειοψηφία.

Το τελευταίο δεν το συμμερίζονται, πάντως, οι υπόλοιπες αρχές, ούτε το Κέντρο Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά, ούτε και η διεύθυνση κοινωνικής πολιτικής που, όπως λένε, η πλειοψηφία τους επιθυμεί να φύγει από εκεί και αυτό αποτυπώνεται και στο τοπικό σχέδιο για την κοινωνική ένταξή τους, το οποίο εγκρίθηκε τις προηγούμενες ημέρες από το δημοτικό συμβούλιο.

Ο κ. Σταμάτης

Αφού συνεχάρη τον δήμο για τη δουλειά που έχει κάνει, η οποία, όπως είπε, συνάδει με αυτά που ζητάει το Συμβούλιο της Ευρώπης για την κοινωνική ένταξη στον Ρομά, ο κ. Σταμάτης εξέφρασε, καταρχάς, την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι τέθηκε σε διααβούλευση το σχέδιο, το οποίο «βρήκε αυτούς τους ανθρώπους θετικούς στο να γίνει μια αλλαγή στη ζωή τους». Εξηγώντας τι σημαίνει αυτή η αλλαγή, είπε: «Να κλείσει επιτέλους αυτός ο καταυλισμός και οι άνθρωποι να πάνε σε σπίτια, όπως ορίζει η κοινωνική πολιτική του δήμου, όπως ορίζει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης Ένταξης στον Ρομά και όπως ορίζουν τα προγράμματα που έχει αυτή τη στιγμή εκπονήσει η κυβέρνηση». Στο σημείο αυτό, ανέφερε ότι η κυβέρνηση από το 2021 έχει φτιάξει έναν στρατηγικό σχεδιασμό και αυτός είναι σε εξέλιξη. Δεν παρέλειψε, ακόμη, να σημειώσει ότι είναι πάρα πολύ θετικό ότι πάρα πολλά παιδιά πλέον στον καταυλισμό, πηγαίνουν στο σχολείο, όπως και ότι πολλοί έχουν βρει δουλειές αλλά έχουν κάνει το βήμα να φύγουν και να βρουν σπίτι. Τόνισε, όμως, ότι υπάρχουν προβλήματα δομικά που πρέπει να αντιμετωπίσουν. Και εξήγησε:

«Θα πρέπει να πείσουμε τη ροδιακή κοινωνία ότι και αυτοί οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στη στέγη. Να μην φοβούνται να δώσουν το οίκημά τους για να μείνουν αυτοί οι άνθρωποι για κάποιο καιρό. Πάντα σε συνεργασία και με εγγυητή τον δήμο της Ρόδου. Και αυτοί οι άνθρωποι, με τη δουλειά, με τη μόρφωση, κυρίως για τα παιδιά, να έχουν ένα καλύτερο μέλλον. Και ένα καλύτερο μέλλον σημαίνει καινούργιες θέσεις εργασίας για αυτούς τους ανθρώπους που θέλουν να δουλέψουν, που θέλουν τα παιδιά τους να πάνε στο σχολείο.

Και πρέπει να πάνε, πλέον είναι υποχρέωση. Και είναι σημαντικό ότι εδώ κυρίως οι νέοι άνθρωποι που ζουν στον καταυλισμό θέλουν ένα καλύτερο μέλλον. Και ουσιαστικά γιατί μιλάμε για μια στέγη που να έχει αποχέτευση νερό και ρεύμα. Για να αποφύγουμε και άλλες ενδεχομένως συμπεριφορές οι οποίες πολλές φορές δημιουργούν και προβλήματα στην κοινωνική συνοχή και κυρίως και στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής εδώ που βρίσκεται ο καταυλισμός».

Στη συνέχεια, ο κ. Σταμάτης, κάλεσε σε συνεργασία όλους για την υλοποίηση του σχεδίου της κοινωνικής ένταξης τον Ρομά και θέλησε να τονίσει το εξής: «Είναι ένα πρόβλημα χρόνια για τη Ρόδο και δεν γίνεται αυτό το πρόβλημα να μην μπορεί να λυθεί. Νομίζω ότι με συνεργασία όλων, εδώ υπάρχουν πολύ θετικές πτυχές, πολύ καλά παραδείγματα ανθρώπων οι οποίοι προσπάθησαν να φύγουν από αυτό το φαύλο κύκλο αν θέλετε της γκετοποίησης. Και νομίζω ότι είναι στοίχημα και για τη Ρόδο και για τη χώρα αλλά κυρίως είναι μια υποχρέωση που έχουμε σε αυτούς τους ανθρώπους. Δεν πρέπει να στιγματίζουμε ανθρώπους. Πολλές φορές η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός δημιουργεί κάποιες φορές μια παραβατική συμπεριφορά. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να δώσουμε αυτές τις ευκαιρίες σε αυτούς τους ανθρώπους. Επιβάλλεται η δημοκρατία μας δηλαδή αυτές τις ευκαιρίες».

Υποσχέθηκε στη συνέχεια ότι και ο ίδιος, ως ειδικός εισηγητής στο Συμβούλιο της Ευρώπης θα προσπαθήσει να βοηθήσει όσο μπορεί ενώ χαρακτήρισε θετικό ότι έρχεται ο δήμος και καθαρίζει, άρα δείχνει το ενδιαφέρον του. «Νομίζω ότι πλέον φτάσαμε στην αρχή του τέλους, να τελειώσει αυτός ο φαύλος κύκλος του κοινωνικού αποκλεισμού μέσα στον καταυλισμό και αυτοί οι άνθρωποι να ενταχθούν και να είναι μέσα στην κοινωνία της Ρόδου, ορατοί, περήφανοι για τη ζωή τους και όχι να κρύβονται ή να στιγματίζονται. Απ' την άλλη και οι Ροδίτες, ένας πολύ περήφανος λαός, θα πρέπει και αυτός να ανοίξει την αγκαλιά του…».

«Ολιστικό» σχέδιο κοινωνικής ένταξης

Από την πλευρά της, η κα Παπαγεωργίου δήλωσε: «Έχουμε δει μια μεγάλη αλλαγή τα τελευταία χρόνια και το παράστημα εδώ έχει κάνει καλή δουλειά. Εγώ βλέπω κάποιους ανθρώπους, τους περισσότερους πιστεύω ότι θέλουν να φύγουν και με την βοήθεια του δήμου και της κυβέρνησης, νομίζω ότι μπορούμε να καταφέρουμε πολλά πράγματα».

Στη συνέχεια, η κα Καραγιάννη «αποκωδικοποίησε» το τοπικό σχέδιο:

«Το τοπικό σχέδιο που έχουμε κάνει είναι μια συνέχεια του προηγούμενου. Τα τοπικά δεν είναι ανακαλύπτεις στην Αμερική ούτε έχεις ένα μαγικό ραβδάκι το οποίο φτιάχνεις. Ουσιαστικά επικαιροποιείς τη βάση». Εξήγησε, λοιπόν, αυτή αφορά πέντε άξονες που είναι οι εξής: Ο πρώτος άξονος είναι η στέγαση η οποία περιλαμβάνει τρεις «δρόμους»:

Ο πρώτος δρόμος ήταν η μετεγκατάσταση για δέκα χρόνια σε έναν προσωρινό οικισμό.

Εκεί θα πάνε με εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας και με ένα πολύκεντρο, δηλαδή ένα παράρτημα Ρομά, με πιο πολλές δράσεις και υπηρεσίες για να μπορούν οι πιο αδύναμες οικογένειες και οι πιο ευάλωτες να ενταχθούν ξανά στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό. Το δεύτερο είναι από το πρόγραμμα της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (2021-2027). Και εκεί υπάρχει η βελτίωση των συνθηκών στέγασης και συγκεκριμένα, η ενοικίαση κτηρίων, η οποία όμως θα προβλέπει ένας ενήλικας να μπορεί να εργάζεται από την οικογένεια.

Το τρίτο κομμάτι και είναι και το καινούριο και έχει να κάνει με την αξιοποίηση του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για αστέγους». Αυτό, ο δήμος Ρόδου και η διεύθυνση το έχουν αξιοποιήσει επιτυχημένα στις γυναίκες που ήταν θύματα βίας.

Στο προηγούμενο ενέταξαν ένα νοικοκυριό Ρομά που, σύμφωνα με την κα Καραγιάννη, πήγε πάρα πολύ καλά και στο καινούριο έχουν άλλα 8 νοικοκυριά. Έχουν επίσης τους άξονες της κοινωνικής προστασίας, της υγείας, της εκπαίδευσης και της απασχόλησης.

Σ’ αυτό το κομμάτι, υπήρχε πάλι από την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (2021-2027) το πρόγραμμα για την καταπολέμησης της παιδικής φτώχειας, το οποίο το αξιοποίησαν και μάλιστα παρουσίασαν το σχέδιο κεντρικά και και το υιοθέτησαν όλες οι περιφέρειες. Τον Σεπτέμβριο, λοιπόν, περιμένουν να ξεκινήσει αυτό το πρόγραμμα στο οποίο θα υπάρχει για κάθε παιδί, ακόμα και για τα παιδιά του καταυλισμού, ένα εξατομικευμένο σχέδιο παρέμβασης για το παιδί με κοινωνικούς λειτουργούς που από εκεί και πέρα το παιδί θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε επιταγές υγείας, για παράδειγμα αν χρειάζεται έναν παιδοψυχίατρο που δεν έχει το νοσοκομείο μας, λογοθεραπευτή, φυσικοθεραπευτή κ.λπ..

Επίσης, θα έχει το κομμάτι της εκπαίδευσης, τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα να γράφονται σε φροντιστήρια, σε σχολές, σε κομπιούτερ κ.λπ. αλλά και δημιουργική απασχόληση, όπως να πάνε σε ένα θέατρο. Η κα Καραγιάννη, δεν παρέλειψε ακόμη ναι πει ότι, σε αυτή την προσπάθεια, έχουν δίπλα τους και το Πανεπιστήμιο Αιγαίο, που θα ξαναξεκινήσει τον επιτυχημένο θεσμό των κοινωνικών φροντιστηρίων, αλλά αυτή φορά θα είναι και εμπλουτισμένο με το τμήμα νηπιαγωγών, που θα αναλάβει τα κέντρα έκφρασης και δημιουργίας, τα ροδοπαιχνιδίσματα, για να μπορούν τα παιδιά είτε το καλοκαίρι είτε τα απογεύματα, να έχουν ενασχολήσεις.

Τέλος, για την εκπαίδευση ενηλίκων, γιατί βρήκαν ότι μέσα σε αυτή την κοινότητα έχουν μία επαφή με το διαδίκτυο και θα αξιοποιήσουν πρόγραμμα που έχουν εντοπίσει στην περιφέρεια Νότιου Αιγαίου, στο οποίο θα καταθέσουν πρόταση μόλις ανοίξει η πρόσκληση, «για να μπορεί αυτή η ευάλωτη ομάδα να αρχίσει να μαθαίνει πράγματα διαφορετικά».