Μαρία Καρίκη: Όταν είσαι μπερδεμένος και δέχεσαι κριτική γι’ αυτό…

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, MSc

Σε κάθε φάση της ζωής μας συμβαίνουν αλλαγές και προκλήσεις που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε. Άλλοτε νιώθουμε έτοιμοι και δυνατοί κι άλλοτε ευάλωτοι και αβέβαιοι. Κάθε φορά είναι μια ξεχωριστή δοκιμασία όπου τσεκάρουμε τις δυνάμεις, τις αντοχές και τα όριά μας. Δεν είναι πάντα ξεκάθαρο το πώς σκεφτόμαστε ή το πώς νιώθουμε. Ανάλογα με το πώς βιώνουμε την κάθε κατάσταση και πώς την ερμηνεύουμε, προκύπτουν διάφορες συναισθηματικές αντιδράσεις.

Συχνά θέλουμε να πάρουμε γρήγορα μια απόφαση ή να κάνουμε μια επιλογή, χωρίς να είμαστε σίγουροι γι’ αυτό. Γιατί αισθανόμαστε ότι πιεζόμαστε από τον χρόνο ή από τους άλλους. Αυτή η συνεχής πίεση δεν βοηθάει. Αντί να πάρουμε τον χρόνο που χρειαζόμαστε να ξεκαθαρίσουμε μέσα μας κάποια πράγματα, βιαζόμαστε να καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα ή σε ένα αποτέλεσμα. Αν μάλιστα αργούμε, με βάση τα δεδομένα των άλλων, νιώθουμε ότι “κάνουμε κάτι λάθος”. Λες και δεν έχει κανείς το δικαίωμα να καθυστερήσει ή να πάρει όσο χρόνο έχει ανάγκη.

Ζούμε στην εποχή των ταχυτήτων. Όλα “τρέχουν” με φρενήρεις ρυθμούς. Ο άνθρωπος αισθάνεται ότι δεν προλαβαίνει να εμβαθύνει ή δεν “επιτρέπεται” να χαλαρώσει και να πάει πιο αργά. Ακόμα και στην περίπτωση που μπορεί κανείς να είναι μπερδεμένος για κάτι. Σαν να υπάρχει η απαίτηση (κοινωνικά) να είναι βέβαιος για το κάθε βήμα του. Σαν να κατακρίνεται κάποιος αν πει “δεν ξέρω”, “δεν είμαι σίγουρος”, “δεν είμαι έτοιμος”.

Σε έναν κόσμο στερεοτυπικό και προκατασκευασμένο, το να εκφράζει κανείς την αλήθειά του και τη διαφοροποίησή του απαιτεί τόλμη και αρκετή ενδοσκόπηση. Είναι πιο εύκολο να ακολουθήσεις παρά να αντισταθείς και να δηλώσεις την ένστασή σου. Γι’ αυτό, ακόμα και το να είσαι μπερδεμένος απέναντι σε κάτι, είναι πιο ειλικρινές και πιο έντιμο από το να κάνεις αυτό που περιμένουν από εσένα, χωρίς να το αισθάνεσαι. Δεν υπάρχει μόνο το “ναι” ή το “όχι”. Υπάρχει και το “δεν ξέρω” ή “δεν μπορώ να καταλάβω τι θέλω”.

Μπορεί οι άλλοι γύρω μας να μην έχουν υπομονή να περιμένουν μια ξεκάθαρη απάντηση ή στάση από εμάς. Μπορεί ακόμη να ειρωνεύονται ή να κριτικάρουν που αργούμε να καταλήξουμε κάπου. Ωστόσο, δεν είναι οι άλλοι που αποφασίζουν για εμάς. Κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει μέσα μας και γιατί δείχνουμε διστακτικοί. Ίσως χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο να κατανοήσουμε τις πραγματικές ανάγκες και επιθυμίες μας. Ίσως να φοβόμαστε να παραδεχτούμε ή να ανακαλύψουμε πράγματα που δεν θα αρέσουν στους άλλους...

Όταν, λοιπόν, νιώθεις μπερδεμένος, δεν χρειάζεται να νιώθεις ενοχές γι’ αυτό, ούτε να πιέζεις τον εαυτό σου να βιαστεί. Χρειάζεται απλά να ακολουθήσεις τον χρόνο σου για να ξεδιπλώσεις σιγά σιγά τις διαπιστώσεις και τις συνειδητοποιήσεις σου! Μπορεί να σε “καθυστερεί” το άγχος σου, οι φόβοι σου ή οι ανασφάλειές σου! Μπορεί μέσα σου πραγματικά να μη θες ή να μην είσαι έτοιμος για το επόμενο βήμα ακόμα. Μπορεί και να μη θες να προχωρήσεις άλλο προς την ίδια κατεύθυνση και να αναζητάς έναν άλλο δρόμο...

Όλοι έχουμε δικαίωμα να μπερδευόμαστε σε διάφορες φάσεις και καταστάσεις της ζωής μας. Μπορεί να φταίνε και οι προσδοκίες που ματαιώνονται ή οι ανατροπές που προκύπτουν. Όπως και να έχει, όμως, είναι μέρος της εξελικτικής μας ψυχικής διαδικασίας. Ωριμάζουμε μέσα από τα διλήμματα, μέσα από τα αδιέξοδα, μέσα από τις λάθος επιλογές του παρελθόντος. Το ζητούμενο δεν είναι το πότε θα αποφασίσουμε. Το ζητούμενο είναι να αποφασίσουμε τι μας ταιριάζει περισσότερο, τι αντιπροσωπεύει περισσότερο τις ανάγκες μας και το σύνολο του εαυτού μας. Η λογική, τα συναισθήματα, τα θέλω μας, τα όνειρά μας, η προσωπικότητά μας, οι προτεραιότητές μας θα συναποφασίσουν προς τα πού θα κινηθούμε.

Το μόνο που χρειάζεται προσοχή είναι να μην εγκλωβιστούμε στην αναποφασιστικότητά μας και μείνουμε για πάρα πολύ διάστημα εκεί! Υπάρχει κίνδυνος, από φόβο, να αναβάλλουμε συνεχώς το συμπέρασμά μας και την κατάληξή μας. Από φόβο για το άγνωστο, από φόβο για το τι θα πουν οι άλλοι και από φόβο μιας αποτυχίας ή μιας λάθος επιλογής. Δεν χρειάζεται να είμαστε τόσο αυστηροί
ή επικριτικοί με τον εαυτό μας. Κανείς δεν είναι σίγουρος για την έκβαση. Όλοι μας ρισκάρουμε. Κι αν δεν πάει καλά, ποιος είπε ότι δεν υπάρχει αναθεώρηση ή εναλλακτική; Ποιος είπε ότι δεν δικαιούμαστε να κάνουμε λάθη; Άλλωστε, κάθε τέλος είναι μια αρχή για ένα καινούργιο μονοπάτι...!