Ρόδος: Οι θησαυροί της Νεοελληνικής Τέχνης που εκπέμπουν φως και πολιτισμό στο Μουσείο του δήμου της Ρόδου

Rodiaki NewsRoom

Οι «θησαυροί» της Ρόδου δεν προέρχονται μόνο από την αρχαιότητα. Ούτε στεγάζονται μόνο σε κρατικά μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους. Αποπνέουν εξαιρετική τέχνη αποτυπωμένη με χρώματα, με σκιές, με χαραγμένο χαλκό και σμιλεμένο μάρμαρο, με ανοικτούς ορίζοντες και άπειρες ομορφιές, μέσα σε καμβάδες, κορνίζες και κάδρα.

Βρίσκονται εδώ και πολλές δεκαετίες, στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του δήμου της Ρόδου. Σταματούν τον χρόνο κι ανοίγουν τη σκέψη και τον προβληματισμό των ανθρώπων που στέκονται μπροστά τους. Εκείνων που αντικρίζουν με δέος το θεϊκό χάρισμα σπουδαίων ζωγράφων και καλλιτεχνών, που κατάφεραν να καταξιωθούν σε παγκόσμιο επίπεδο με τα μοναδικά έργα τους. Πρόκειται για έναν ανεκτίμητο θησαυρό.

Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του δήμου Ρόδου θεωρείται δεύτερο καλύτερο στην Ελλάδα ως προς τη συλλογή του, μετά την Εθνική Πινακοθήκη, δήλωσε η πρόεδρος Σουσάνα Καρδούλια. Διαθέτει περίπου 1.500 έργα σύγχρονων Ελλήνων ζωγράφων του 20ού και 21ου αιώνα, όπως έργα του Τσαρούχη, Μόραλη, Εγγονόπουλου και Θεόφιλου, προερχόμενα από αγορές και δωρεές, υπογραμμίζοντας την πολιτιστική βαρύτητα και ποικιλία της συλλογής.

Το μουσείο δεν περιορίζεται στη ζωγραφική. Φιλοξενεί έργα χαρακτικής και γλυπτικής, με εκθέσεις που εναλλάσσονται στη Νέα Πτέρυγα. Παρουσιάζονται εκθέσεις χαρακτικών από τη συλλογή και στη συνέχεια γλυπτά και πίνακες, επιβεβαιώνοντας το εύρος των εικαστικών μέσων και την αποστολή του μουσείου να καλύπτει διαφορετικά ρεύματα και εκφράσεις της νεοελληνικής τέχνης. Αυτή τη χρονική περίοδο φιλοξενείται στη Ρόδο έκθεση από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, με θεματική την εισβολή στην Κύπρο και τη μνήμη ως μοναδική πατρίδα των ανθρώπων. Η έκθεση προσθέτει ιστορικο-πολιτιστικό βάθος στο πρόγραμμα και δείχνει την πρόθεση του μουσείου να συμμετέχει σε ευρύτερους διαλόγους μνήμης και ταυτότητας.

Ένας ανεκτίμητος θησαυρός σύγχρονης τέχνης

Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του δήμου Ρόδου, επισημαίνει ο Δρ Νικόλαος Φρόνας, περιλαμβάνει εκτεταμένες συλλογές ζωγραφικής και χαρακτικής, καθώς και πολλά γλυπτά, σχέδια και ντοκουμέντα. Οι ενότητες ζωγραφικής και χαρακτικής εκπροσωπούν πλήρως την ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα και τους διακεκριμένους καλλιτέχνες της, συχνά με έργα που ανήκουν στα σπουδαιότερα της συνολικής προσφοράς τους και τα οποία αφηγούνται εύγλωττα την ιστορία της.

Η κεντρική ιδέα των συλλογών είναι να εξιστορηθεί η Ελλάδα όπως ζει στα μάτια και στις ψυχές των εικαστικών καλλιτεχνών της τα τελευταία εκατό χρόνια. Το Μουσείο εκφράζει την άποψη μιας Ελλάδας που πιστεύει στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία της και ταυτόχρονα στον παγκόσμιο χαρακτήρα της.

Ουσιαστικά, η Ρόδος διαθέτει τη δεύτερη σημαντικότερη πινακοθήκη στην Ελλάδα σε έργα και τη δεύτερη σε παλαιότητα μετά την Κέρκυρα. Πρόκειται για έναν ανεκτίμητο θησαυρό που ξεκίνησε να δημιουργείται το 1960 από τον τότε νομάρχη Ανδρέα Ιωάννου και εδραιώθηκε από τον δήμαρχο Ρόδου Μιχάλη Πετρίδη.

Σήμερα, το μουσείο φιλοξενεί μεγάλα έργα του Μόραλη (γυμνό) και τον Ορφέα του Εγγονόπουλου, πίνακα που εκπροσώπησε την Ελλάδα στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Πεκίνου με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων 2008. Γενικότερα, τα έργα που έχει η Ρόδος είναι πολύ αντιπροσωπευτικά πολλών επώνυμων καλλιτεχνών.

Η κα Ισμήνη Κουφού, αναπληρώτρια προϊσταμένη του Μουσείου, επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα πανόραμα της νεοελληνικής τέχνης. Οι ενότητες ζωγραφικής και χαρακτικής εκπροσωπούν πλήρως την ελληνική τέχνη του 20ού αι., με δημιουργίες μεγάλων Ελλήνων καλλιτεχνών: Μαλέας, Παρθένης, Κόντογλου, Θεόφιλος, Εγγονόπουλος, Τσαρούχης, Γκίκας, Μόραλης, και πολλοί άλλοι.

Η κεντρική ιδέα των συλλογών είναι να εξιστορηθεί η Ελλάδα όπως ζει στα μάτια και τις ψυχές των εικαστικών καλλιτεχνών της τα τελευταία 100 χρόνια. Μια ολοκληρωμένη ιστορία της νεοελληνικής τέχνης από το 1900 μέχρι σήμερα.

Ο προγραμματισμός της δράσης και των εκθέσεων

«Προσπαθούμε καθημερινά να φέρνουμε κοντά στους θησαυρούς της τέχνης που διαθέτει η Ρόδος νέους ανθρώπους, είτε είναι κάτοικοι είτε επισκέπτες του νησιού», τόνισε η πρόεδρος του μουσείου Σουσάνα Καρδούλια.

Τον Μάιο 2026 προγραμματίζεται ατομική έκθεση του Γιάννη Παπαγιανούλη στη Νέα Πτέρυγα. Τον Ιούνιο και Αύγουστο 2026 θα παρουσιαστεί ατομική έκθεση της Νεφέλης Μασία, Ελληνίδας με διεθνή καριέρα, που ζει στη Νέα Υόρκη.

Τον Σεπτέμβριο 2026 θα γίνει κάλεσμα 10 σύγχρονων καλλιτεχνών για να «συνομιλήσουν» με 10 έργα της συλλογής. Θα ακολουθήσει κάλεσμα σε ντόπιους καλλιτέχνες για παρόμοιο εγχείρημα, ενισχύοντας την προβολή των εκθέσεων και των δράσεων του μουσείου.

Στο κτήριο του Νεστορίδειου Μελάθρου (Πλατεία Γ. Χαρίτου)

Στον πρώτο όροφο την έκθεση με τίτλο «Τοπιογραφία».

Στον δεύτερο όροφο μπορεί να θαυμάσει κανείς τη δωρεά των πιο αντιπροσωπευτικών έργων του αείμνηστου εικαστικού Βάλια Σεμερτζίδη.

Στο Κτήριο της Νέας Πτέρυγας του Νεστορίδειου Μελάθρου (οδός Ι. & Π. Νεστορίδη) παρουσιάζονται περιοδικές εκθέσεις.

Στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης (Παλαιό Συσσίτιο, οδός Σωκράτους 179, Μεσαιωνική Πόλη), οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν την έκθεση κεραμικής με τίτλο «Η Δύση συναντά την Ανατολή μέσα από την Κεραμική». Η έκθεση αποτελεί μέρος της συλλογής Παναγιώτη Ιωαννίδη, η οποία αποκτήθηκε από τον δήμο Ρόδου μετά από πρόταση του δημάρχου Γιώργου Βρούχου το 1973 και ανήκει πλέον στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης Ρόδου.

Τα πιάτα Ιζνίκ ή Νίκαιας, από την ομώνυμη πόλη της Μικράς Ασίας, θεωρούνται ιδιαίτερης αξίας, καθώς η πόλη αποτέλεσε κέντρο κεραμικής παραγωγής για δύο αιώνες (16ο και 17ο αιώνα). Τα φωτεινά χρώματα και τα ζωντανά σχέδια τους τα έκαναν περιζήτητα τόσο κατά την περίοδο της παραγωγής τους όσο και κατά τον 19ο αιώνα, και αποτελούν ένα από τα πιο λαμπρά επιτεύγματα στην ιστορία της κεραμικής.

Η Συλλογή του Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης, δήμου Ρόδου

Η συλλογή περιλαμβάνει τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα της ελληνικής ζωγραφικής, χαρακτικής και γλυπτικής του 20ού αιώνα, αλλά και αντιπροσωπευτικά έργα του 19ου αιώνα, αποτελούμενη από 1.600 τεκμήρια. Τα τεκμήρια ανήκουν στη Μόνιμη Συλλογή, η οποία καλύπτει περισσότερο από έναν αιώνα τέχνης. Η αξία των έργων αναφορικά με την καλλιτεχνική και ιστορική τους σημασία αλλά και την εμπορική τους αξία είναι ανεκτίμητη.

Ενδεικτικά:

1. Συλλογή Ζωγραφικής και Σχεδίων
   Φιλοξενεί έργα διακεκριμένων ονομάτων της ελληνικής πρωτοποριακής ζωγραφικής όπως Θεόφιλου, Κ. Παρθένη, Σ. Παπαλουκά, Φ. Κόντογλου, Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Γ. Μπουζιάνη, Γ. Τσαρούχη, Γ. Μόραλη, Σ. Βασιλείου, Γ. Σπυρόπουλου, Α. Ακριθάκη, Α. Φασιανού και πολλών άλλων Ελλήνων καλλιτεχνών.
2. Συλλογή Χαρακτικής
   Φιλοξενεί έργα που καλύπτουν δύο αιώνες ελληνικής χαρακτικής με έργα σπουδαίων Ελλήνων, όπως οι Δ. Γαλάνης, Λ. Κογεβίνας, Α. Θεοδωρόπουλος, Ε. Παπαδημητρίου, Ν. Βεντούρας, Γ. Κεφαλληνός, Α. Τάσσος, Β. Κατράκης, Κ. Γραμματόπουλος, Π. Γράββαλος.
3. Συλλογή Γλυπτικής και Εγκαταστάσεων
   Εκπροσωπούνται οι γλύπτες Μ. Τόμπρος, Θ. Απάρτης, Χ. Καπράλος, Γ. Ζογγολόπουλος, Θόδωρος, Ν. Πάστρα, Φ. Μιχαλέα, Μ. Αρμάος, Γ. Παρμακέλης, Θ. Παπαγιάννης.