Tην απόσυρση του νέου χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ ζητά ο δήμος Ρόδου

Rodiaki NewsRoom

«Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να γίνει σε βάρος των νησιών»

Την απόσυρση του υπό διαβούλευση σχεδίου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), με στόχο τη ριζική αναθεώρηση και τροποποίηση των βασικών του παραδοχών και κατευθύνσεων, ζητά με απόφαση που έλαβε σήμερα, νωρίτερα το πρωί, κατά πλειοψηφία, το δημοτικό συμβούλιο Ρόδου.

Συγκεκριμένα, σήμερα το δ.σ. συνεδρίασε εκτάκτως, δια περιφοράς, με δύο θέμα στην ημερήσια διάταξη, τα οποία ήρθαν με τη μορφή του κατεπείγοντος, λόγω της λήξης προθεσμιών.

Όπως επισημαίνεται στη σχετική απόφαση, ο δήμος Ρόδου στηρίζει πλήρως τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την ενεργειακή μετάβαση και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο των ΑΠΕ στο νέο ενεργειακό μοντέλο της χώρας. Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι η επιδίωξη της πράσινης μετάβασης δεν μπορεί να πραγματοποιείται εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, του τοπίου, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ποιότητας ζωής των κατοίκων των περιοχών που καλούνται να φιλοξενήσουν μεγάλες ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο όχι μόνο δεν διορθώνει τις αδυναμίες και τις στρεβλώσεις του ισχύοντος καθεστώτος, αλλά στην πράξη τις διατηρεί και τις νομιμοποιεί, δημιουργώντας τον κίνδυνο περαιτέρω επιβάρυνσης συγκεκριμένων περιοχών της χώρας και κυρίως των νησιών, όπου ήδη παρατηρείται έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων μεγάλης κλίμακας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης των αποτελεσμάτων που είχε η εφαρμογή του υφιστάμενου χωροταξικού πλαισίου κατά τα τελευταία δεκαοκτώ χρόνια. Όπως σημειώνεται, δεν έχουν αποτιμηθεί οι πραγματικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις της συγκέντρωσης έργων ΑΠΕ σε συγκεκριμένες περιοχές, ούτε έχουν εξεταστεί επαρκώς ζητήματα όπως η κοινωνική αποδοχή των έργων, οι συνέπειες στο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο και οι σωρευτικές επιβαρύνσεις που δημιουργούνται όταν πολλές εγκαταστάσεις αναπτύσσονται στην ίδια γεωγραφική ενότητα.

Στην εισήγηση που εγκρίθηκε, εκφράζονται, παράλληλα, σοβαρές επιφυλάξεις για τη μεθοδολογία πάνω στην οποία βασίζεται το νέο πλαίσιο. Όπως αναφέρεται, εξακολουθούν να ισχύουν χωροταξικά κριτήρια και δείκτες που δεν διαθέτουν επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, ενώ διατηρούνται οι προβλέψεις του προηγούμενου σχεδιασμού παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα τη σημαντική αύξηση του μεγέθους των σύγχρονων ανεμογεννητριών.

Η δημοτική αρχή εκτιμά ότι οι προβλεπόμενες αποστάσεις ασφαλείας από οικισμούς, παραλίες, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και άλλα σημεία ενδιαφέροντος είναι πλέον ανεπαρκείς, ειδικά για τις νέας γενιάς ανεμογεννήτριες, οι οποίες είναι σημαντικά μεγαλύτερες από εκείνες που είχαν ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη του προηγούμενου χωροταξικού πλαισίου. Παράλληλα, εκφράζεται ανησυχία ότι η ανάγκη δημιουργίας νέων οδικών προσβάσεων για την εξυπηρέτηση των εγκαταστάσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε παρεμβάσεις μέσα σε μέχρι σήμερα αδιατάρακτες φυσικές περιοχές και ευαίσθητα οικοσυστήματα του νησιωτικού χώρου.

Στην εισήγηση αναδεικνύεται και το ζήτημα της λεγόμενης «φέρουσας ικανότητας», δηλαδή του ανώτατου αριθμού εγκαταστάσεων που μπορεί να υποστηρίξει μία περιοχή. Ο τρόπος με τον οποίο αυτή υπολογίζεται χαρακτηρίζεται από τον Δήμο ως αντιεπιστημονικός, καθώς βασίζεται σε διοικητικά όρια δημοτικών ενοτήτων και όχι σε ολοκληρωμένες χωρικές ή οικολογικές ενότητες, ενώ δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη κρίσιμους παράγοντες όπως οι χρήσεις γης, η ύπαρξη προστατευόμενων περιοχών, η τουριστική ανάπτυξη ή η γεωργική δραστηριότητα.

Οι ανησυχίες αυτές γίνονται ακόμη εντονότερες στην περίπτωση της Ρόδου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, μόνο σε τέσσερις από τις δέκα δημοτικές ενότητες του νησιού, όπου έχει ήδη εκδηλωθεί επενδυτικό ενδιαφέρον, θα μπορούσαν να εγκατασταθούν συνολικά έως και 527 ανεμογεννήτριες, εφόσον αξιοποιηθεί πλήρως η προβλεπόμενη φέρουσα ικανότητα του ισχύοντος πλαισίου.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό θεωρείται το στοιχείο που αφορά την ενεργειακή ισχύ των σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων. Όπως αναφέρεται, η συνολική ισχύς των αιολικών έργων που έχουν λάβει άδεια παραγωγής ή βρίσκονται σε διαδικασία αδειοδότησης στον δήμο Ρόδου εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσει τα 800 MW. Το μέγεθος αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συγκριθεί με το μέγιστο φορτίο κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας του νησιού, το οποίο ακόμη και κατά την κορύφωση της τουριστικής περιόδου δεν υπερβαίνει τα 260 MW. Η διαφορά αυτή, σύμφωνα με τον δήμο, αποδεικνύει ότι ο σχεδιασμός δεν εξυπηρετεί τις τοπικές ενεργειακές ανάγκες αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό παραγωγής ενέργειας με δυσανάλογη επιβάρυνση συγκεκριμένων περιοχών της χώρας.

Η εισήγηση επισημαίνει ακόμη ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο φαίνεται να αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ αποκλειστικά ως εργαλείο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να συνδέει τον σχεδιασμό με ευρύτερες πολιτικές απανθρακοποίησης επιμέρους τομέων της οικονομίας ή με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και των παραγωγικών δραστηριοτήτων τους.

Καταλήγοντας, ο δήμος Ρόδου υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ πρέπει να βασίζεται στις αρχές της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, της αναλογικότητας και της προφύλαξης, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες κατανάλωσης κάθε περιοχής, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Στο πλαίσιο αυτό ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση σχεδίου και η εκ νέου επεξεργασία του με διαφορετικές παραδοχές και κριτήρια χωροθέτησης.

Η σχετική απόφαση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία, με 31 δημοτικούς συμβούλους να ψηφίζουν υπέρ της πρότασης (σ.σ. ανάμεσά τους και «παρών»). Αναλυτικά:

Η παράταξη «Με δύναμη για τη Ρόδο» ψήφισε «παρών», δηλαδή ο επικεφαλής της, τέως δήμαρχος, Αντώνης Καμπουράκης και τα μέλη της κ.κ. Στράτος Καρίκης, Τάσος Σπανός, Μιχάλης Κορδίνας, Θανάσης Στάμος, Γιάννης Φλεβάρης και η κα Τσαμπίκα Κιαχαγιά – Μαγιόγλου. «Κατά» ψήφισε ο επικεφαλής της «Αρχής Οργάνωσης για το νησί μας» Νίκος Γερονικόλας ο οποίος δήλωσε όσο αφορά στην αιτιολογία της ψήφου του: «Καταγγέλλω την διαδικασία της δια περιφοράς συνεδρίασης για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα. Δεν νομιμοποιούμε την προχειρότητα της διοίκησης σε θέματα που κρίνουν το μέλλον του νησιού μας». Τέλος, ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης», Τάκης Πότσος, απείχε από την ψηφοφορία.