Μαρία Καρίκη: Γιατί κάποιοι δεν τα παρατούν εύκολα;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, Msc

Πολλές φορές στη ζωή μας θα συναντήσουμε προκλήσεις, δυσκολίες, διλήμματα, εμπόδια, απρόοπτα και ανατροπές.

Θα διστάσουμε, θα αμφιβάλλουμε, θα μπερδευτούμε, θα αγχωθούμε. Κάποιοι θα κάνουν πίσω. Κάποιοι άλλοι, όμως, παρά την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια δεν θα εγκαταλείψουν τόσο εύκολα. Τι είναι αυτό, άραγε, που διαφοροποιεί τους ανθρώπους ως προς τη συγκεκριμένη επιλογή;

Αναζητώντας τα χαρακτηριστικά εκείνων που δεν τα παρατούν εύκολα, ένα πρώτο σημαντικό στοιχείο είναι η αυτοπεποίθηση.

Οι περισσότεροι που επιμένουν παρά τις δυσκολίες είναι όσοι πιστεύουν βαθιά μέσα τους ότι θα τα καταφέρουν! Αναγνωρίζουν τις ικανότητες και τις δεξιότητές τους και δεν αμφισβητούν εύκολα τον εαυτό τους. Επιμένουν και δεν απογοητεύονται με το παραμικρό. Όποια καθυστέρηση προκύπτει, δεν την αποδίδουν σε δική τους ανεπάρκεια ή ανικανότητα. Έχουν την υπομονή και την πρόθεση να δώσουν χρόνο σε αυτό που κάνουν για να δουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Σημαντικός συντελεστής, επίσης, για να παραμείνει κανείς σε έναν στόχο είναι το νόημα που προσδίδει ο ίδιος σε όλο το εγχείρημα. Εκείνοι που έχουν ένα ευρύτερο όραμα σε ό,τι κάνουν και δεν μένουν απλά στις επιμέρους πράξεις έχουν πιο ισχυρό κίνητρο να συνεχίσουν και να μην εγκαταλείψουν εύκολα. Νοηματοδοτούν το σύνολο των κινήσεών τους προς κάτι μεγαλύτερο που τους περιμένει μετά και δεν επηρεάζονται τόσο από τα απρόοπτα γεγονότα.

Οι άνθρωποι που επιμένουν, ενώ άλλοι φεύγουν, είναι και εκείνοι που σαν προσωπικότητες έχουν περισσότερο αναπτύξει σαν δεξιότητα την επικέντρωση στην επίλυση του προβλήματος κι όχι στο ίδιο το πρόβλημα. Δεν πανικοβάλλονται, δεν πελαγώνουν εύκολα. Παραμένουν ψύχραιμοι και εστιάζουν στις λύσεις ή στις εναλλακτικές.

Δεν παρασύρονται από τα συναισθήματά τους και βασίζονται περισσότερο στην ορθή λογική για τα παρακάτω βήματά τους. Είναι διαλλακτικοί στη σκέψη τους και πιο προσαρμόσιμοι στις αλλαγές. Δεν χρεώνουν άκριτα στον εαυτό τους τα όποια προβλήματα προκύπτουν, αλλά προσπαθούν να διερευνήσουν τι πήγε λάθος για να το διορθώσουν ή να δοκιμάσουν κάτι άλλο.

Η επιμονή ή όχι μπροστά σε μια δυσκολία εξαρτάται, επιπλέον, από τον γενικότερο τρόπο σκέψη μας. Είμαστε άνθρωποι που εστιάζουμε εύκολα στο αρνητικό ή ψάχνουμε και τα θετικά σε κάθε περίπτωση; Είμαστε απαισιόδοξοι ή καταφέρνουμε να διατηρούμε την αισιοδοξία μας παρά τα όσο προσωρινά συμβαίνουν;

Ο τρόπος θεώρησης της πραγματικότητας θα παίξει καταλυτικό ρόλο μπροστά σε μια δύσκολη στιγμή. Αν εστιάσει κανείς μόνο σε ό,τι συμβαίνει τώρα, χάνοντας το ευρύτερο πλαίσιο, είναι εύκολο να βγάλει μεροληπτικά συμπεράσματα και να τα πιστέψει. Μια παροδική δυσκολία δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να ξεπεραστεί ή ότι δεν έχει λύση! Αν είμαστε αρνητικοί στον τρόπο σκέψη μας γενικά, εύκολα θα μας πείθει το καθετί ότι δεν θα τα καταφέρουμε ή ότι δεν γίνεται τελικά!

Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει εξίσου και η επιρρέπειά μας στο άγχος. Το συναίσθημα αυτό διογκώνει οτιδήποτε φαίνεται δύσκολο ή δυσεπίλυτο. Μας κάνει να σκεφτόμαστε συνεχώς σενάρια αποτυχίας ή καταστροφής. Ανησυχούμε με το παραμικρό και αισθανόμαστε συνεχώς αβεβαιότητα για το κάθε επόμενο βήμα.

Οι άνθρωποι που παραμένουν στο στόχο τους σταθεροί είναι εκείνοι που έχουν υιοθετήσει υγιείς τρόπους διαχείρισης του άγχους και το κρατούν σε ένα επίπεδο που δεν τους «καταπίνει». Καταφέρνουν και λειτουργούν καλά και με διαύγεια παρά την αγωνία τους. Χωρίς το δυσλειτουργικό άγχος, έχουν περισσότερα ψυχικά αποθέματα προκειμένου να αγωνιστούν για αυτό που τους ενδιαφέρει πολύ.

Τέλος, χρειάζεται να αναφερθεί και η ψυχική ανθεκτικότητα του κάθε ατόμου απέναντι σε μια διαδρομή συνεχούς προσπάθειας. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια ανθεκτικότητα απέναντι στις δυσκολίες. Άλλοι αντέχουν περισσότερο, άλλοι λιγότερο. Αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: πώς μεγαλώσαμε, τι βιώματα έχουμε, πόσες ήδη δύσκολες καταστάσεις μας έτυχαν. Ανάλογα με ό,τι έχει περάσει κανείς, έχει ή δεν έχει ψυχικά αποθέματα να παραμείνει σε κάτι που τον ζορίζει.

Κάθε άνθρωπος έχει την επιλογή να παραμείνει ή να μην παραμείνει σε μια πιεστική συνθήκη. Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος σε αυτό. Ζυγίζουμε την επιθυμία, την αντοχή και την ίδια την κατάσταση κι ανάλογα πράττουμε. Δεν χρειάζεται να θεωρούμε ότι η παραίτηση είναι αδυναμία, γιατί δεν είναι. Μερικές φορές, ίσως, είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε για τον εαυτό μας, ώστε να μη φθειρόμαστε άλλο.

Στην περίπτωση που επιμένουμε και δεν εγκαταλείπουμε με τίποτα, καλό είναι να αξιολογήσουμε μέσα μας αν τελικά αξίζει τόσο ψυχικό κόστος.

Ούτε χρειάζεται να τα παρατάμε με την παραμικρή δυσκολία, ούτε, όμως, προτείνεται να εξαντλούμε τον εαυτό μας μέχρι εκεί που δεν πάει άλλο προκειμένου να μην εγκαταλείψουμε. Σε όλα ενδείκνυται να υπάρχει ένα μέτρο και μια ισορροπία που χρειάζεται να σεβαστούμε: «τόσο...όσο...»!