Δημήτρης Κρητικός: «Η Ρόδος δεν αντέχει άλλο τουρισμό χωρίς υποδομές»

Rodiaki NewsRoom

Ο πρώην Δήμαρχος Καμείρου Δημήτρης Κρητικός καταθέτει την άποψή του για το μέλλον του τουρισμού στο νησί, υποστηρίζοντας ότι η συνεχής αύξηση των αφίξεων δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό όταν οι υποδομές αδυνατούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες.

Στο άρθρο του επισημαίνει ότι η Ρόδος έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου απαιτείται αλλαγή στρατηγικής με έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη, την αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών και την ενίσχυση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος, ώστε να διασφαλιστεί τόσο η ποιότητα ζωής των κατοίκων όσο και η μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα του προορισμού.

Αναφέρει συγκεκριμένα:

Η Ρόδος είναι σήμερα ένας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου. Κάθε χρόνο υποδέχεται εκατομμύρια επισκέπτες, γεμίζει ξενοδοχεία, αεροπλάνα, πλοία, εστιατόρια και επιχειρήσεις. Οι αριθμοί των αφίξεων αυξάνονται και παρουσιάζονται ως απόδειξη επιτυχίας.

Όμως, πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να αγνοείται:

Η Ρόδος δέχεται όλο και περισσότερους επισκέπτες, χωρίς να διαθέτει τις υποδομές που απαιτούνται για να τους εξυπηρετήσει.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό σε όλους τους κατοίκους. Κυκλοφοριακή συμφόρηση, ελλιπείς χώροι στάθμευσης, αυξημένη πίεση στο οδικό δίκτυο, προβλήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, υπερφόρτωση στη διαχείριση των απορριμμάτων, επιβάρυνση των παραλιών και των κοινόχρηστων χώρων, καθώς και μεγάλες δυσκολίες στην καθημερινότητα.

Δεν είναι δυνατόν να πανηγυρίζουμε κάθε χρόνο για νέο ρεκόρ αφίξεων, όταν οι δρόμοι, τα δίκτυα, οι υπηρεσίες και οι δημόσιες υποδομές παραμένουν ανεπαρκείς.

Ο τουρισμός δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Είναι άνθρωποι που χρειάζονται νερό, ηλεκτρική ενέργεια, δρόμους, μετακινήσεις, καθαριότητα, ασφάλεια, υγειονομική περίθαλψη και ποιοτικές υπηρεσίες. Όταν όλα αυτά δεν επαρκούν, επιβαρύνονται τόσο οι κάτοικοι όσο και οι ίδιοι οι επισκέπτες.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό:

Πόσους επισκέπτες μπορεί να δεχθεί η Ρόδος χωρίς να υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής των κατοίκων και χωρίς να καταστρέφεται η εμπειρία των τουριστών;

Μέχρι σήμερα, η συζήτηση αυτή δεν έχει γίνει με τη σοβαρότητα που απαιτείται. Αντί για έναν επιστημονικό υπολογισμό της φέρουσας ικανότητας του νησιού, κυριαρχεί συχνά η λογική «όσο περισσότεροι, τόσο καλύτερα».

Αυτή όμως η λογική έχει όρια.

Η Ρόδος δεν πρέπει να επιδιώκει απλώς περισσότερους τουρίστες. Πρέπει να επιδιώκει έναν τουρισμό που δημιουργεί μεγαλύτερη αξία για το νησί, σέβεται το περιβάλλον και ενισχύει την τοπική οικονομία.

Η μεγάλη εξάπλωση των ξενοδοχείων all inclusive, σε συνδυασμό με την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb, έχει αλλάξει σημαντικά το τουριστικό μοντέλο.

Το all inclusive δεν είναι από μόνο του αρνητικό. Ωστόσο, όταν κυριαρχεί, περιορίζει τη διάχυση του τουριστικού εισοδήματος στην τοπική αγορά. Πολλοί επισκέπτες καταναλώνουν σχεδόν αποκλειστικά μέσα στις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. Έτσι, μικρότερες επιχειρήσεις, εστιατόρια, καταστήματα, τοπικοί παραγωγοί και επαγγελματίες δεν απολαμβάνουν πάντοτε το οικονομικό όφελος που θα περίμενε κανείς από τόσο μεγάλους αριθμούς επισκεπτών.

Παράλληλα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αυξάνουν σημαντικά τη δυναμικότητα φιλοξενίας χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλογη ενίσχυση των υποδομών. Επιπλέον, η μετατροπή πολλών κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα περιορίζει τη διαθεσιμότητα στέγης για μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους και συμβάλλει στην αύξηση των ενοικίων.

Το πρόβλημα δεν είναι ο επισκέπτης. Δεν είναι η εθνικότητα ή η κοινωνική του προέλευση. Το πρόβλημα είναι ένα μοντέλο που επιδιώκει διαρκώς μεγαλύτερο όγκο, συχνά χωρίς να εξετάζει αν το νησί μπορεί να τον αντέξει και χωρίς να εξασφαλίζει ότι το οικονομικό όφελος επιστρέφει δίκαια στην τοπική κοινωνία.

Ευθύνη δεν έχουν μόνο οι πολιτικοί φορείς

Είναι εύκολο να αποδίδεται όλη η ευθύνη στην κυβέρνηση, στην Περιφέρεια ή στον Δήμο. Ασφαλώς, οι πολιτικοί και διοικητικοί φορείς έχουν την κύρια ευθύνη για τον σχεδιασμό, τα έργα και τη λειτουργία των δημόσιων υποδομών.

Όμως δεν είναι οι μόνοι υπεύθυνοι.

Μεγάλη ευθύνη έχουν και οι ξενοδόχοι, οι τουριστικοί πράκτορες και γενικότερα οι επιχειρηματικοί φορείς που διαμορφώνουν το τουριστικό μοντέλο του νησιού.

Δεν μπορεί να ζητείται κάθε χρόνο αύξηση των αφίξεων, μεγαλύτερη τουριστική περίοδος και συνεχής επέκταση της δυναμικότητας, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη συμμετοχή στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργεί η υπερβολική πίεση.

Δεν μπορεί η επιτυχία να μετριέται μόνο με πληρότητες, αριθμούς διανυκτερεύσεων και οικονομικά αποτελέσματα, ενώ οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν καθημερινά την κυκλοφοριακή συμφόρηση, την επιβάρυνση των υπηρεσιών και την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.

Οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και οι τουριστικοί πράκτορες έχουν συμφέρον να προστατεύσουν τη Ρόδο. Η ποιότητα του νησιού είναι και η βάση της δικής τους μακροχρόνιας επιτυχίας.

Αν η Ρόδος γίνει ένας υπερφορτωμένος, ακριβός και δύσκολα προσβάσιμος προορισμός, αν οι παραλίες και οι δημόσιοι χώροι υποβαθμιστούν και αν η καθημερινότητα των κατοίκων γίνει αφόρητη, τότε θα υποβαθμιστεί τελικά και το ίδιο το τουριστικό προϊόν.

Η Ρόδος χρειάζεται να στραφεί σε ένα πιο ισορροπημένο και ποιοτικό μοντέλο.

Χρειάζεται επισκέπτες που θα παραμένουν περισσότερες ημέρες, θα γνωρίζουν την ιστορία και τον πολιτισμό του νησιού, θα επισκέπτονται τα χωριά και την ενδοχώρα, θα στηρίζουν την τοπική αγορά και θα αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες.

Χρειάζεται ανάπτυξη του πολιτιστικού, γαστρονομικού, συνεδριακού, αθλητικού, περιπατητικού και θεματικού τουρισμού. Χρειάζεται καλύτερη κατανομή της τουριστικής κίνησης στον χρόνο και σε ολόκληρο το νησί.

Δεν πρέπει να επιδιώκουμε απλώς περισσότερους επισκέπτες. Πρέπει να επιδιώκουμε μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, καλύτερες υπηρεσίες και μεγαλύτερο όφελος για την τοπική κοινωνία.

Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με συγκεκριμένες αποφάσεις:

* επιστημονική καταγραφή της φέρουσας ικανότητας του νησιού,

* άμεση ενίσχυση της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της διαχείρισης απορριμμάτων,

* βελτίωση του οδικού δικτύου και δημιουργία οργανωμένων χώρων στάθμευσης,

* σύγχρονο σχέδιο δημόσιων μεταφορών,

* έλεγχος και σωστή χωροθέτηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων,

* προστασία της κατοικίας για τους μόνιμους κατοίκους και τους εργαζομένους,

* ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας, ασφάλειας και πολιτικής προστασίας,

* ουσιαστική συμμετοχή των τουριστικών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση και προστασία των κοινών υποδομών,

* προώθηση της ποιότητας αντί της αδιάκοπης αύξησης του αριθμού των επισκεπτών.

Η Ρόδος δεν είναι μια απλή τουριστική επιχείρηση. Είναι ένας ζωντανός τόπος, με κατοίκους, ιστορία, πολιτισμό, περιβάλλον και ανάγκες.

Η Ρόδος δεν χρειάζεται άλλο ένα ρεκόρ αφίξεων. Χρειάζεται σχέδιο, υποδομές, όρια και υπευθυνότητα.

Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν είναι να έρχονται κάθε χρόνο περισσότεροι επισκέπτες.

Η πραγματική επιτυχία είναι να παραμένει η Ρόδος ένας όμορφος, λειτουργικός και βιώσιμος τόπος για να ζουν οι κάτοικοί της και ένας ποιοτικός προορισμός που οι επισκέπτες θα θέλουν να ξαναεπισκεφθούν.