Δωδεκάνησα: Πάνω από 480 νεκροί στους δρόμους σε δύο δεκαετίες – Πίσω από τους αριθμούς, ανείπωτες τραγωδίες

Μιχάλης Μαστής

Πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν γύρισε ποτέ στο σπίτι του. Μια οικογένεια που περίμενε ένα τηλέφωνο, μια πόρτα να ανοίξει, ένα παιδί, έναν γονιό, έναν φίλο. Και πίσω από τις ψυχρές στατιστικές των τροχαίων στα Δωδεκάνησα κρύβονται εκατοντάδες προσωπικές ιστορίες, δράματα και τραγωδίες που δεν μπορούν να χωρέσουν σε πίνακες και αριθμούς.

Η εικόνα της τελευταίας περίπου εικοσαετίας παραμένει βαριά. Παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί κατά καιρούς, τις εκστρατείες ενημέρωσης, τους αυξημένους ελέγχους της Τροχαίας και τις παρεμβάσεις σε τμήματα του οδικού δικτύου, οι δρόμοι των Δωδεκανήσων εξακολουθούν να στοιχίζουν ανθρώπινες ζωές.

Η επεξεργασία των διαθέσιμων στοιχείων για την τελευταία περίπου εικοσαετία ανεβάζει τον αριθμό των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα στα νησιά σε περισσότερους από 480. Πρόκειται για έναν απολογισμό που από μόνος του αποτυπώνει το μέγεθος μιας διαχρονικής πληγής για τα Δωδεκάνησα.

Ορισμένες χρονιές ήταν ιδιαίτερα βαριές, με δεκάδες ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες. Υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες τα θανατηφόρα τροχαία διαδέχονταν το ένα το άλλο, αφήνοντας πίσω τους νεκρούς, σοβαρά τραυματίες και οικογένειες που μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα έβλεπαν τη ζωή τους να αλλάζει για πάντα.

Το 2008 ήταν μία από τις πιο βαριές χρονιές, με 41 νεκρούς, 77 βαριά τραυματίες και 237 ελαφρά τραυματίες. Δύο χρόνια αργότερα, το 2010, 38 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους των Δωδεκανήσων, ενώ 71 τραυματίστηκαν σοβαρά και 314 ελαφρά.

Το 2012 οι νεκροί έφτασαν τους 35 και το 2015 τους 34, σε 32 θανατηφόρα τροχαία. Το 2018 ήταν επίσης μία πολύ δύσκολη χρονιά, με 33 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους.

Και αν κάποιος θεωρήσει ότι αυτή η εικόνα ανήκει κυρίως στο παρελθόν, οι αριθμοί των τελευταίων ετών δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει σταθερά παρόν.

Από το 2019 έως και το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 133 θανατηφόρα τροχαία στα Δωδεκάνησα. Στην ίδια επταετία 136 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 212 τραυματίστηκαν βαριά και 1.369 ελαφρά.

Το 2019 σημειώθηκαν 20 θανατηφόρα τροχαία με 20 νεκρούς. Το 2020 καταγράφηκαν 18 νεκροί και το 2021 άλλοι 14. Το 2022 ο αριθμός ανέβηκε ξανά στους 26, ενώ το 2023 έχασαν τη ζωή τους 21 άνθρωποι.

Το 2024 καταγράφηκαν 17 θανατηφόρα τροχαία, με 19 νεκρούς, 37 βαριά τραυματίες και 250 ελαφρά τραυματίες. Το 2025 σημειώθηκαν 18 θανατηφόρα δυστυχήματα, με 18 νεκρούς, 36 βαριά τραυματίες και 240 ελαφρά τραυματίες.

Μόνο αυτά τα στοιχεία της τελευταίας επταετίας αρκούν για να δείξουν ότι, παρά τη μείωση που μπορεί να εμφανίζεται σε σχέση με ορισμένες ιδιαίτερα δύσκολες χρονιές του παρελθόντος, το πρόβλημα κάθε άλλο παρά έχει αντιμετωπιστεί.

Τα μέτρα οδικής ασφάλειας που έχουν εφαρμοστεί όλα αυτά τα χρόνια δεν ήταν λίγα. Έλεγχοι για υπερβολική ταχύτητα και κατανάλωση αλκοόλ, επιχειρήσεις για τη χρήση κράνους και ζώνης ασφαλείας, ενημερωτικές δράσεις, παρεμβάσεις σε σημεία του οδικού δικτύου και κατά περιόδους αυξημένη αστυνόμευση επιχειρούν να περιορίσουν έναν απολογισμό που παραμένει ιδιαίτερα βαρύς.

Κι όμως, η αιμορραγία στους δρόμους συνεχίζεται.

Σε νησιά όπως η Ρόδος και η Κως, όπου τους θερινούς μήνες ο αριθμός των οχημάτων αυξάνεται κατακόρυφα, οι συνθήκες γίνονται ακόμη πιο απαιτητικές. Χιλιάδες επισκέπτες κινούνται καθημερινά με ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες και τετράτροχα, την ώρα που μεγάλα τμήματα του οδικού δικτύου καλούνται να σηκώσουν κυκλοφοριακό φορτίο πολλαπλάσιο από εκείνο των χειμερινών μηνών.

Η μεγάλη χρήση δικύκλων, η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, η μη χρήση κράνους, η κόπωση, η απροσεξία και η απόσπαση της προσοχής επανέρχονται ξανά και ξανά ως παράγοντες που συνδέονται με σοβαρά και θανατηφόρα τροχαία.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά του προβλήματος. Οι ελλείψεις ή οι αδυναμίες σε τμήματα του οδικού δικτύου, ο ανεπαρκής φωτισμός σε ορισμένα σημεία, η σήμανση, η κατάσταση του οδοστρώματος, οι διασταυρώσεις υψηλού κινδύνου και η ανάγκη για ασφαλέστερες υποδομές αποτελούν ζητήματα που εδώ και χρόνια τίθενται από φορείς και πολίτες.

Κάθε σοβαρό τροχαίο επαναφέρει για λίγες ημέρες τη συζήτηση για την οδική ασφάλεια. Ακολουθούν εκκλήσεις για προσοχή, ανακοινώσεις, έλεγχοι και νέες συζητήσεις για τα αναγκαία μέτρα. Μετά από λίγο, όμως, η δημόσια συζήτηση υποχωρεί, μέχρι να έρθει το επόμενο δυστύχημα για να υπενθυμίσει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι το πρόβλημα παραμένει.

Περισσότεροι από 480 άνθρωποι μέσα σε δύο δεκαετίες σημαίνουν εκατοντάδες σπίτια στα οποία κάποιος δεν επέστρεψε ποτέ. Σημαίνουν γονείς που έχασαν παιδιά, παιδιά που μεγάλωσαν χωρίς γονείς, οικογένειες που έμαθαν να ζουν με μια άδεια θέση στο τραπέζι.

Και πίσω από τον αριθμό των νεκρών υπάρχουν ακόμη περισσότεροι άνθρωποι που τραυματίστηκαν σοβαρά, άνθρωποι που πέρασαν μήνες σε νοσοκομεία και κέντρα αποκατάστασης και άλλοι που κλήθηκαν να συνεχίσουν τη ζωή τους με μόνιμες αναπηρίες.

Αυτός είναι ο πραγματικός απολογισμός της εικοσαετίας. Όχι μόνο οι περισσότεροι από 480 νεκροί, αλλά χιλιάδες οικογένειες και άνθρωποι που κουβαλούν μέχρι σήμερα τις συνέπειες μιας στιγμής στον δρόμο.