Κώστας Σπανός, πρόεδρος ΕΣΡ: «Στα 20-25 εκατ. ευρώ η ζημιά για τον εμπορικό κόσμο της Ρόδου από τη φωτιά στο Blue Carrier 2»

Βαρβάρα Μπογδάνου

Στα 20 έως 25 εκατομμύρια ευρώ εκτιμά ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου, Κώστας Σπανός, τη συνολική ζημιά που έχει υποστεί ο εμπορικός κόσμος του νησιού από την πυρκαγιά στο πλοίο Blue Carrier 2, επισημαίνοντας ότι οι πραγματικές διαστάσεις της καταστροφής θα αποσαφηνιστούν σε βάθος χρόνου.

Όπως εξηγεί στη «Ροδιακή», μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί ιδιαίτερα προβλήματα στην τροφοδοσία της Ρόδου όσον αφορά τα τρόφιμα και τα βασικά αγαθά, καθώς τα συγκεκριμένα φορτία έχουν προτεραιότητα στα πλοία που εξακολουθούν να εκτελούν τα δρομολόγια προς το νησί. Παράλληλα, καταβάλλονται προσπάθειες για την πραγματοποίηση έκτακτων δρομολογίων.

Η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στο λεγόμενο «ξηρό φορτίο», δηλαδή στα μη άμεσα αναγκαία εμπορεύματα. Οι διαθέσιμες θέσεις στα πλοία είναι περιορισμένες, ενώ από την αγορά έχουν αφαιρεθεί σημαντικός αριθμός φορτηγών και επικαθήμενων που βρίσκονταν στο πλοίο. «Μέσα στο Blue Carrier 2 υπήρχαν περίπου 100 φορτηγά. Τα 100 φορτηγά αντιστοιχούν περίπου στην ημερήσια τροφοδοσία του νησιού κατά τη μη τουριστική περίοδο. Το καλοκαίρι οι ανάγκες είναι σχεδόν διπλάσιες, καθώς φτάνουμε περίπου στα 180 με 190 φορτηγά ημερησίως», σημειώνει ο κ. Σπανός.

Η απώλεια των συγκεκριμένων μεταφορικών μέσων δημιουργεί, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου, δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη μεταφορά των φορτίων. Οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων και στη συμπλήρωση των φορτώσεων, ωστόσο ήδη καταγράφονται καθυστερήσεις. «Δεν είναι πολύ σημαντικές οι καθυστερήσεις αυτή τη στιγμή, αλλά υπάρχουν κάποια προβλήματα στα πρακτορεία», αναφέρει χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι το μεγαλύτερο ζήτημα αφορά το οικονομικό κόστος που καλούνται να επωμιστούν οι επιχειρήσεις.

Ζημιές 20-25 εκατ. ευρώ για τον εμπορικό κόσμο

Ο Κώστας Σπανός εκτιμά ότι η συνολική ζημιά για τον εμπορικό κόσμο της Ρόδου ανέρχεται σε 20 έως 25 εκατομμύρια ευρώ. Όπως διευκρινίζει, το ποσό δεν αφορά μόνο την αξία των εμπορευμάτων που καταστράφηκαν, αλλά και το κόστος αντικατάστασής τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι έμποροι θα χρειαστεί να παραγγείλουν εκ νέου εμπορεύματα που είχαν ήδη πληρώσει και τα οποία χάθηκαν.

«Δεν είναι μόνο τα εμπορεύματα τα οποία κάηκαν. Είναι και το κόστος αυτών των εμπορευμάτων που θα χρειαστεί να αντικατασταθούν», επισημαίνει. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο έμπορος είναι εκείνος που καλείται αρχικά να επωμιστεί το κόστος, μέχρι να ξεκαθαρίσει η διαδικασία των αποζημιώσεων και να προσδιοριστεί ποιος ασφαλιστικός φορέας θα καλύψει κάθε ζημιά.

Ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα υπάρχει σχετικά με το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής στο εσωτερικό του πλοίου. Όπως εξηγεί ο κ. Σπανός, δεν είναι ακόμη σαφές ποια εμπορεύματα έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά από τη φωτιά και ποια έχουν υποστεί ζημιές από τον καπνό ή το νερό που χρησιμοποιήθηκε για την κατάσβεση.

«Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς γίνεται μέσα στο πλοίο, τι έχει καταστραφεί είτε από τη φωτιά, είτε από τον καπνό, είτε από το νερό που έχει πέσει μέσα. Θα πρέπει να εξεταστεί κάθε εμπόρευμα ξεχωριστά και να διαπιστωθεί αν μπορεί να σωθεί ή όχι», αναφέρει. Η διαδικασία αυτή, εκτιμά, θα είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα και ενδέχεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες.

Το περίπλοκο ζήτημα των αποζημιώσεων

Ιδιαίτερα σύνθετο χαρακτηρίζει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου και το ζήτημα των αποζημιώσεων, καθώς η διαδικασία διαφοροποιείται ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρθηκε κάθε φορτίο. Όπως εξηγεί, σε γενικές γραμμές ο έμπορος απευθύνεται αρχικά στο πρακτορείο μεταφοράς και στη συνέχεια το πρακτορείο διεκδικεί την αντίστοιχη αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρεία του πλοίου.

Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις όπου τα φορτία είναι ασφαλισμένα από τους ίδιους τους εμπόρους, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις όπου δεν μεσολαβεί πρακτορείο μεταφορών. «Το πλαίσιο είναι κάπως μπερδεμένο. Η κανονική διαδικασία είναι ότι ο έμπορος διεκδικεί από το πρακτορείο και το πρακτορείο από την ασφαλιστική του πλοίου. Όμως κάθε περίπτωση είναι διαφορετική», σημειώνει.

Σημαντικό ρόλο θα παίξει και η καταγραφή των φορτίων. Τα πρακτορεία έχουν ήδη ζητήσει από τους πελάτες τους τα σχετικά τιμολόγια, προκειμένου να συγκεντρωθούν τα στοιχεία και να προσδιοριστεί η αξία των εμπορευμάτων που βρίσκονταν στα οχήματα.

Από τις μικρές αποστολές μέχρι τα αυτοκίνητα

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο μεγάλες εμπορικές αποστολές. Στο πλοίο υπήρχαν, σύμφωνα με τον κ. Σπανό, και μεγάλος αριθμός μικρότερων δεμάτων, τα οποία διακινούνταν μέσω μεταφορικών και εταιρειών ταχυμεταφορών. Παράλληλα, ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν τα αυτοκίνητα που βρίσκονταν στο πλοίο, καθώς η αντικατάστασή τους δεν είναι πάντα άμεσα εφικτή.

«Πρέπει να δούμε ποια από αυτά τα εμπορεύματα μπορούν άμεσα να αντικατασταθούν και ποια όχι. Ένα αυτοκίνητο, για παράδειγμα, δεν είναι εύκολα αντικαταστάσιμο», τονίζει. Το ίδιο ζήτημα προκύπτει και σε περιπτώσεις εμπορευμάτων που είχαν παραγγελθεί ειδικά για συγκεκριμένο πελάτη και για τα οποία είχε δοθεί προκαταβολή. Αν δεν είχε εκδοθεί ακόμη τιμολόγιο προς τον τελικό πελάτη, η ευθύνη παραμένει στον έμπορο, ο οποίος θα πρέπει να αναζητήσει λύση μέσω της ασφαλιστικής διαδικασίας.

Οι συνέπειες, όμως, δεν περιορίζονται στους εμπόρους. Σημαντικές είναι και οι ζημιές που έχουν υποστεί τα ίδια τα πρακτορεία μεταφορών, καθώς μεγάλος αριθμός φορτηγών και ειδικών οχημάτων καταστράφηκε ή τέθηκε εκτός λειτουργίας. Ο κ. Σπανός επισημαίνει ότι το κόστος αντικατάστασης των οχημάτων διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με τον τύπο και τις προδιαγραφές τους. Ένα απλό επικαθήμενο μπορεί να έχει σημαντικά χαμηλότερη αξία από ένα φορτηγό-ψυγείο ή ένα όχημα με ειδικές προδιαγραφές, η αξία του οποίου μπορεί να είναι πολλαπλάσια.

«Δεν βρίσκεις 100 επικαθήμενα από τη μία μέρα στην άλλη»

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την ομαλή επαναφορά της μεταφορικής αλυσίδας είναι, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου, η έλλειψη διαθέσιμων οχημάτων. «Δεν είναι εύκολο να αγοράσεις την επόμενη μέρα ένα καινούριο όχημα για να καλύψεις το κενό. Δεν βρίσκεις 100 επικαθήμενα να πάρεις αύριο. Και ακόμη κι αν βρεις 100 επικαθήμενα, η αυξημένη ζήτηση θα ανεβάσει τις τιμές», υπογραμμίζει.

Για τον εμπορικό κόσμο της Ρόδου, επομένως, η φωτιά στο Blue Carrier 2 δεν αποτελεί μόνο μια άμεση απώλεια εμπορευμάτων. Δημιουργεί ένα ντόμινο επιπτώσεων που αφορά την τροφοδοσία του νησιού, τις μεταφορές, τις επιχειρήσεις, τα πρακτορεία, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τελικά τους ίδιους τους καταναλωτές. Η πλήρης εικόνα της ζημιάς αναμένεται να διαμορφωθεί σταδιακά, καθώς θα ξεκινήσει η λεπτομερής καταγραφή των φορτίων και θα ξεκαθαρίσει ποια εμπορεύματα μπορούν να αποζημιωθούν ή να αντικατασταθούν. Όπως εκτιμά ο Κώστας Σπανός, πρόκειται για μια διαδικασία που θα απαιτήσει αρκετούς μήνες.