Δόθηκε στην δημοσιότητα η λίστα των χωρών που εμποδίζουν ή στηρίζουν την ελευθεροτυπία. Αλλαγές στις θέσεις πολλών χωρών. Η Ελλάδα, κατρακύλησε από την 35η στην 70η θέση μέσα σε ένα χρόνο!
H κατάσταση της ελευθεροτυπίας παγκοσμίως έχει επιδεινωθεί σοβαρά, σύμφωνα με την νέα λίστα των «Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα», η οποία δόθηκε στην δημοσιότητα πριν από λίγες ημέρες. Η τάση υποχώρησης και η πτωτική πορεία που διαπιστώθηκε σε ορισμένα κράτη της Νότιας Ευρώπης στην λίστα του 2009, συνεχίζεται και τώρα.
Η τάση αυτή δεν έχει αναστραφεί ούτε στα δύο ιδρυτικά κράτη της ΕΕ, Ιταλία και Γαλλία. Σύμφωνα με την νέα λίστα, παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Ανάμεσα στις τρεις χώρες που πλασάρονται στην κορυφή της λίστας αναφορικά με την κατάσταση της ελευθεροτυπίας (Ολλανδία, Φινλανδία, Σουηδία) και στις δύο τελευταίες που βρίσκονται στην χειρότερη θέση, μεσολαβούν τουλάχιστον 70 θέσεις.
Η κατάσταση στις τελευταίες θέσεις της λίστας, παραμένει δυστυχώς ίδια και απαράλλακτη. Χώρες όπως Βιρμανία, Τουρκμενιστάν, Βόρειος Κορέα, και Ιράν συγκαταλέγονται σε εκείνες που παραβιάζουν κάθε έννοια δίκαιου αναφορικά με την ελευθερία του Τύπου. Στις χώρες αυτές προστέθηκαν φέτος άλλες δύο. Πρόκειται για την Ρουάντα και το Σουδάν.
Με την συγκεκριμένη λίστα των «Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα», γίνεται προσπάθεια συγκριτικής καταγραφής της κατάστασης της ελευθεροτυπίας σε 178 κράτη και περιοχές παγκοσμίως. Στην αξιολόγηση της λίστας συμπεριλήφθηκαν οι παραβιάσεις κατά του συγκεκριμένου ανθρώπινου δικαιώματος την χρονική περίοδο από τον Σεπτέμβρη του 2009 μέχρι τον Αύγουστο του 2010.
Τα μισά περίπου από τα 27 ευρωπαϊκά κράτη μέλη βρίσκονται κάτω από τις είκοσι πρώτες θέσεις της λίστας, θέσεις στις οποίες ανήκουν κράτη που ευνοούν την ελευθεροτυπία. Το εν λόγω στοιχείο είναι ανησυχητικό αναφορικά με την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Συγκεκριμένα, δώδεκα χώρες βρίσκονται μεταξύ 30ης και 70ης θέσης. Η Ελλάδα είναι η χώρα που παρουσίασε την μεγαλύτερη υποχώρηση αναφορικά με την ελευθεροτυπία.
Η Ελλάδα ουραγός απέναντι στην ελευθεροτυπία
Η χώρα μας, σύμφωνα με την λίστα, σημείωσε την μεγαλύτερη πτώση. Έτσι, από την 35η που βρισκόταν το 2009, έφτασε την 70η (!) το 2010. Η χώρα μας, μαζί με την Βουλγαρία είναι οι ουραγοί αναφορικά με την ελευθερία του Τύπου.
Αλήθεια, είδατε κάτι από την θλιβερή αυτή εξέλιξη να ανακοινώνεται από τα μεγάλα ΜΜΕ; Ή απλά κάποιοι κύκλοι συνεχίζουν να αποκρύβουν στοιχεία για να μην δημιουργείται αρνητική εικόνα για την χώρα εν μέσω οικονομικής κρίσης;
Οι «Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα» αποδίδουν την θεαματική αυτή πτώση στους ξυλοδαρμούς διαδηλωτών και τις απειλές σε βάρος δημοσιογράφων.
Η Ευρώπη έχει πρόβλημα!
Αλλά και χώρες όπως Γαλλία (θέση 44) και Ιταλία (θέση 49) συνεχίζουν να καταγράφουν αρνητικά στοιχεία σχετικά με την ελευθεροτυπία και τοιουτοτρόπως δεν διαφαίνεται και εκεί καλυτέρευση της κατάστασης.
Καταστρατήγηση δικαιωμάτων άσκησης του δημοσιογραφικού επαγγέλματος, παραβιάσεις που αφορούν την προστασία των πηγών, όπως και δικαστικές διώξεις κατά δημοσιογράφων συνεχίζονται ακατάπαυστα. Από τα νοτιοευρωπαικά κράτη, η Τουρκία, που σε σχέση με το 2009 έπεσε 16 θέσεις, κατέχει τώρα την 138η θέση.
Συλλήψεις δημοσιογράφων και ποινές φυλάκισης σε βάρος τους, αποτελούν πλέον καθημερινό φαινόμενο. Η Τουρκία γειτνιάζει στην λίστα με την «γνωστή άγνωστη» Ρωσία, που βρίσκεται στην 140η θέση.
Εκεί δεν χρειάζεται να πούμε τίποτε περισσότερο πέραν της λογοκρισίας, των απειλών, της βίας άλλα και της δολοφονίας δημοσιογράφων που επίσης αποτελούν καθημερινό φαινόμενο.
Τα Βαλκάνια λογοκρίνουν και νοσούν...
Η λίστα των «Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα» καταγράφει όμως σοβαρό πρόβλημα για την ελευθεροτυπία και στα Βαλκάνια.
Το πρόβλημα εντοπίζεται εδώ και πολλά χρόνια. Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση στην Σερβία και το Κόσσοβο. Η πρώτη βρίσκεται στην θέση 85, το Κόσσοβο στην 92η, και το Μαυροβούνιο στην θέση 104.
Τα κράτη που φιμώνουν τον Τύπο
Από το 2005, η Ερυθρέα (θέση 178), η Βόρειος Κορέα (177), και το Τουρκμενιστάν (176) βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις της λίστας. Πρόκειται για τις χώρες αυτές που εμποδίζουν την ελευθερία του Τύπου.
Συστηματική δίωξη των ανεξάρτητων ΜΜΕ, και μόνιμη απουσία πληροφοριών ή ενημέρωσης, χαρακτηρίζουν την κατάσταση στις χώρες αυτές. Η θέση επίσης της Κίνας δεν έχει αλλάξει (171) όπως και του Ιράν (172) και της Συρίας (173).
Ανήκουν εδώ και χρόνια στις χώρες που λογοκρίνουν, φυλακίζουν και απειλούν συστηματικά δημοσιογράφους.
Χώρες που άλλαξαν θεαματικά θέση
Η Ελλάδα, όπως προαναφέρθηκε, το Κιργιστάν και οι Φιλιππίνες είναι οι χώρες που υποβιβάστηκαν σε χαμηλότερες θέσεις από το 2009 στο 2010, αναφορικά με την ελευθεροτυπία.
Στις Φιλιππίνες, τον προηγούμενο Νοέμβρη, συνέβη μια από τις μεγαλύτερες σφαγές δημοσιογράφων. Στο Κιργιστάν, οι διώξεις των δημοσιογράφων που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες αποτελούν καθημερινό φαινόμενο.
Ποιοι ευνοούν την ελευθεροτυπία
Να σημειώσουμε, τέλος, ότι τις πρώτες ευνοϊκές για την ελευθερία του Τύπου θέσεις συνεχίζουν να κατέχουν βορειοευρωπαϊκές χώρες όπως Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία και Ισλανδία. Μαζί τους συμπεριλαμβάνονται η Ελβετία και η Ολλανδία.
Από το 2002, και με την δημοσιοποίηση της πρώτης λίστας των «Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα», τα έξι αυτά κράτη στηρίζουν την ελευθεροτυπία. Πρότυπο αποτελούν οι νομικές και συνταγματικές εγγυήσεις προστασίας του δημοσιογραφικού επαγγέλματος.
Ο σεβασμός στον δημοσιογράφο είναι πανάκεια.
*Φίλιππος Ζάχαρης
Σύνδεσμος Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων.