Γονείς σε πολλαπλούς ρόλους

Η γέννηση και η ανατροφή ενός παιδιού αποτελεί μια εξελικτική διαδικασία που καλεί τους γονείς να αναλάβουν συγκεκριμένους ρόλους και δεσμεύσεις. Κανένας γονιός δεν γνωρίζει εξαρχής τον καλύτερο δυνατό τρόπο αλληλεπίδρασης και διαπαιδαγώγησης του παιδιού του. Πρόκειται για μια δυναμική σχέση που «χτίζεται» σταδιακά, περνώντας μέσα από διάφορα συναισθηματικά «σκαμπανεβάσματα». Το άγχος, οι ανησυχίες, οι ανασφάλειες, οι προβληματισμοί, οι αμφιβολίες, οι ¨πειραματισμοί¨, οι συγκρούσεις είναι στοιχεία που αποτελούν μέρος των δεσμών που διαμορφώνονται ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Η προσωπικότητα του κάθε γονέα συναντά τις αναπτυσσόμενες προσωπικότητες/ιδιοσυγκρασίες των μικρότερων μελών και αρχίζει μια αδιάκοπη προσπάθεια αναζήτησης διασφάλισης των ισορροπιών και επίλυσης των καθημερινών προβλημάτων που προκύπτουν. Παράλληλα, όμως, με το γονεϊκό ρόλο, η μητέρα και ο πατέρας καλούνται να ανταποκριθούν εξίσου καλά και σε μια πληθώρα άλλων ρόλων: είναι σύντροφοισύζυγοι, εργαζόμενοι, εκπαιδευόμενοι, μέλη των πατρικών οικογενειών τους, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να ανήκουν σε διάφορες άλλες κοινωνικές ομάδες. Μέσα σ`όλα αυτά οφείλουν για τη δική τους ψυχική ευεξία να διατηρήσουν, να ενισχύσουν και να προφυλάξουν την ατομική τους οντότητα, εννοώντας τα προσωπικά τους όνειραστόχουςενδιαφέρονταφιλοδοξίες. Πόσο εύκολο είναι όμως τελικά να επιμερίσουν οι γονείς το χρόνο και την ενέργειά τους στις πολλαπλές ευθύνες, υποχρεώσεις ή επιθυμίες τους; Σε πόσα μπορούν ν`ανταποκριθούν με επιτυχία, χωρίς να εξαντλούν τον εαυτό τους ή να βιώνουν μια λιγότερο ποιοτική ζωή απ`ότι θα ήθελαν (με βάση τα δικά τους πάντα προσωπικά κριτήρια); Τι γίνεται όταν η πίεση του χρόνου, η αυστηρή αυτοκριτική, η απογοήτευση για τα τυχόν μη επιθυμητά αποτελέσματα, ο θυμός, οι ενοχές αρχίζουν να επιδρούν στις σχέσεις τους μέσα στην οικογένεια; Είναι εμφανές ότι ενώ από τη μια μεριά κάθε άτομο/γονέας είναι πολυδιάστατο ως προσωπικότητα και αναζητά διεξόδους διοχέτευσης και αξιοποίησης των πολλαπλών ταυτοτήτων ή ταλέντων του, δεν παύει ωστόσο μέσα στην πεπερασμένη μεταβλητή του χρόνου να έχει συγκεκριμένες δυνατότητες για επιλογές και αποτελεσματική απόδοση. Τα όρια, οι ανάγκες, οι αντοχές, οι υπαρξιακές ανησυχίες, οι προσωπικοί στόχοι του κάθε γονέα εξαρτώνται αποκλειστικά από βαθύτερες ενδογενείς διεργασίες που καθορίζουν τις προτεραιότητές του απέναντι στην οικογένειά του και τον τρόπο που βιώνει, αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει τις ενδοοικογενειακές σχέσεις. Οι περισσότεροι γονείς τείνουν να κάνουν κάποια λάθη, να αναρωτιούνται, να απογοητεύονται εύκολα, αξιολογούν την ποσότητα και ποιότητα του χρόνου που αφιερώνουν στα παιδιά τους, αναζητούν κανόνες ή πρότυπα αντιδράσεων που θα επιφέρουν την καλύτερη δυνατή διαπαιδαγώγηση σ`αυτά και προβληματίζονται για εξωτερικούς παράγοντες που είναι δυνατό ν`ασκήσουν σημαντική επιρροή τις στιγμές που οι ίδιοι δεν είναι φυσικά παρόντες. Τα ερωτηματικά πολλά, η αβεβαιότητα έντονη, η ανησυχία συνεχής και διάχυτη.Παγιωμένες, γενικευμένες απαντήσειςοδηγίες για τη γονεϊκή συμπεριφορά, ωστόσο δεν υπάρχουν. Αυτό συμβαίνει, κυρίως, γιατί η σχέση γονιώνπαιδιών είναι `ζωντανή`, ρευστή, διαρκώς εξελισσόμενη και πολυπαραγοντική. Κάθε παιδίμέλος της οικογένειας, λόγω της μοναδικότητάς του ως προσωπικότητα, συμπεριφορική αντίδραση και εκφραστικό ύφος, χρειάζεται τη δική του διαφορετική ίσως και από τα υπόλοιπα αδέρφια προσέγγιση. Ο γονέας οδηγούμενος από συναισθήματα ανιδιοτελούς αγάπης, έγνοιας, φροντίδας και σεβασμού, αφήνει το ίδιο το παιδί να του υποδείξει τον τρόπο που εκείνο ζητά ν`αγαπηθεί, ν`ακουστεί, να κατανοηθεί, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνει υπόψη του την ανυπομονησία, αφέλεια, τάσεις προς αντιδραστικότητα της παιδικής ηλικίας. Ο ρόλος του γονέα κατακτιέται έπειτα από διαρκείς εσωτερικές αναζητήσεις και αναστοχασμούς. Πρόκειται για έναν δια βίου ρόλο, χωρίς παρ`όλα αυτά ν`αποκλείει και την ταυτόχρονη ενασχόληση με άλλους ρόλους, οι οποίοι θα βοηθήσουν το άτομογονέα να φτάσει στη δική του προσωπική ολοκλήρωση και αυτοπραγμάτωση.