Σε μιαν Ιθάκη

Απόσπασμα είναι από την "Ιθάκη" του πολυαγαπημένου ποιητή των Ελλήνων Κωνσταντίνο Καβάφη, ο οποίος στις 28 Απριλίου του 1933 άφησε την τελευταία του πνοή.

"[...]Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη. Το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου. Aλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου. Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει· και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί, πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο, μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη. Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξείδι. Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο. ʼλλα δεν έχει να σε δώσει πια.[...]" Το παραπάνω απόσπασμα είναι από την “Ιθάκη” του πολυαγαπημένου ποιητή των Ελλήνων Κωνσταντίνο Καβάφη, ο οποίος στις 28 Απριλίου του 1933 άφησε την τελευταία του πνοή. Και διάλεξα αυτό το ποίημα γιατί εξακολουθεί να είναι επίκαιρο και διδακτικό. Γιατί το πνεύμα νικά το χρόνο και ο χρόνος σέβεται τους εργάτες του πνεύματος. Τους κάνει αθάνατους. Διανύουμε ώρες δύσκολες όλοι. Αναζητάμε ευτυχία, ξεγνοιασιά και γαλήνη. Αλλά όλοι μέσα στο σπίτι μας έχουμε την πηγή της δυστυχίας. Μια τηλεόραση που μας σερβίρει μόνο μιζέρια, απογοήτευση, θλίψη και προσπαθεί τηρώντας εντολές να διαστρεβλώνει τα γεγονότα κατά το δοκούν. Η εποχή της εικόνας και της αποχαύνωσης. Η τηλεόραση απέχοντας από κάθε έννοια διαπαιδαγώγισης και πνευματικής αναβάθμισης, υπηρετεί πιστά το σκοπό που την εφηύραν. Να κρατάει τις συνειδήσεις σε καταστολή, το πνεύμα σε υπόταση, το φρόνημα χαμηλά και να καλλιεργεί ύπουλα το φόβο των ισχυρών. Γράφοντας ο Καβάφης για την Ιθάκη στην ουσία μακαρίζει τον Οδυσσέα που ταλαιπωρήθηκε να φθάσει σπίτι του μετά το τέλος του Τρωικού Πολέμου αλλά αυτή του η ταλαιπωρία ήταν το μεγαλύτερο μάθημα της ζωής του. Δοκιμάστηκε, απογοητεύτηκε, πάλεψε με ένα σωρό δυσκολίες και φθάνοντας σπίτι του ακόμα χρειάστηκε να το καθαρίσει από αυτούς που λυμαίνονταν το βιος του. Δεν το έβαλε όμως κάτω. Έφθασε στην Ιθάκη του και βρήκε τη γαλήνη που ζητούσε. Η σοφία του λαού μας λέει πως ο Θεός στους δυνατούς δίνει δοκιμασίες. Ναι. Σ' αυτούς τις δίνει τις δοκιμασίες, αυτούς όμως ανταμοίβει και στο τέλος. Αν ο Οδυσσέας έφθανε στο σπίτι του αμέσως θα είχε χαραχθεί το όνομά του στην Ιστορία; Αν οι Μεσολογγίτες παραδίδονταν αμαχητί στους Τούρκους θα ήταν αθάνατοι; Μπορώ να βρω χιλιάδες τέτοιες παρόμοιες περιπτώσεις για να σας δείξω πως καμία θυσία δεν πάει χαμένη. Η ζωή είναι μια αιώνια μάχη. Από την πρώτη στιγμή που γεννιόμαστε αγωνιζόμαστε ενάντια στον θάνατο και το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο. Ο θάνατος στο τέλος κερδίζει. Κερδίζει όμως την ύλη. Το πνεύμα δεν καταφέρνει να το κερδίσει. Σήμερα λοιπόν μαζί με τον Καβάφη τιμώ όλους τους αγωνιστές της ζωής. Αυτούς που θυσιάστηκαν για τα πιστεύω τους, αυτούς που παλεύουν για να μεγαλώσουν σωστά τα παιδιά τους, αυτούς που δε σκύβουν το κεφάλι όσο κι αν προσπαθούν να τους ταπεινώσουν, αυτούς που σε κάποιο νοσοκομείο δηλητηριάζουν τους εαυτούς τους με πειραματικά φάρμακα για να μην τραβήξουν κι άλλοι το δικό τους Γολγοθά, αυτούς που βουτάνε στις φλόγες ρισκάρωντας τη ζωή τους για να σώσουν μιαν άλλη ζωή, αυτούς που κάνουν το καθήκον τους ως άνθρωποι. Φθάνοντας στην Ιθάκη του ο καθένας, φέρνει ασυναίσθητα στο μυαλό του το ταξίδι. Όσο πιο συναρπαστικό και δύσκολο, τόσο πιο όμορφη τη βρίσκει... * Γράφει ο Θάνος Ζέλκας