Η αστυνομική λογοτεχνία ανήκει στο νουάρ

Η αστυνομική λογοτεχνία έχει αφήσει πίσω της από την εποχή του Ρέιμοντ Τσάντλερ και του Ντάσιελ Χάμετ την ιστορία μυστηρίου της βρετανικής παράδοσης, για να περάσει στο νουάρ ή το μαύρο μυθιστόρημα.

Η αστυνομική λογοτεχνία έχει αφήσει πίσω της από την εποχή του Ρέιμοντ Τσάντλερ και του Ντάσιελ Χάμετ την ιστορία μυστηρίου της βρετανικής παράδοσης, για να περάσει στο νουάρ ή το μαύρο μυθιστόρημα.

Όμως αντί για έναν προικισμένο με πάνοπλη λογική ντετέκτιβ, όπως ο Σέρλοκ Χολμς ή ο Ηρακλής Πουαρό, που λύνει πάντοτε με θηριώδη ευχέρεια το σταυρόλεξο ενός σκοτεινού φόνου, ανεβάζει επί σκηνής έναν ήρωα που εμπλέκεται ψυχή τε και σώματι στο υπό διερεύνηση έγκλημα, αντιμετωπίζοντας τους πιο απρόσμενους και τρομαχτικούς κινδύνους.

Η Αμερική είναι ο τόπος γέννησης της αστυνομικής λογοτεχνίας: από τον Έντγκαρ ʼλαν Πόε, που μετέδωσε το είδος στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού, ανακαλύπτοντας την ιστορία μυστηρίου, μέχρι τον Τζέιμς Ελρόι, που είναι ο σημαντικότερος κληρονόμος των Τσάντλερ και Χάμετ και απευθύνεται σήμερα σ’ ένα πολύ μεγάλο διεθνές κοινό.

Ο Λόφος των αυτοκτονιών, που κυκλοφορεί σε μετάφραση Ανδρέα Αποστολίδη από τις εκδόσεις ʼγρα, ανήκει στα πρώτα έργα του Ελρόι (τελευταίο μέρος της Τριλογίας του Λόυντ Χόπκινς, η οποία δημοσιεύτηκε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980), αλλά διαθέτει μια κατακτημένη ωριμότητα.

Με σκηνικό τη μητρόπολη του Λος ʼντζελες, ο Ελρόι ξετυλίγει ένα εκτεταμένο χρονικό βίας, όπου είναι αδύνατον να υπάρξει η οποιαδήποτε σωτήρια λύση, όπως και να ξεχωρίσουν οι εγκληματίες από τους διώκτες τους.

Ως δράστες, θρησκόληπτοι Μεξικανοί, που δεν το έχουν σε τίποτε να βιάσουν όποια γυναίκα βρουν μπροστά τους, κλέφτες αυτοκινήτων, που ξεπαστρεύουν ομαδικά αστυνομικούς, αλλά και ακροδεξιοί ή παρανοϊκοί αστυνομικοί, που χαλκεύουν τα στοιχεία της έρευνας, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους αμφίβολους σκοπούς τους.

Κι όλα αυτά σ’ ένα βαθιά διαβρωμένο και διεφθαρμένο περιβάλλον, όπου κυριαρχούν το εμπόριο και η χρήση ναρκωτικών, η πορνεία και η πορνογραφία, οι ληστείες τραπεζών από τα διευθυντικά τους στελέχη και ο άγριος τζόγος, τα βρόμικα καλλιτεχνικά κυκλώματα, καθώς και η συνεχής διαπλοκή της πολιτικής με την παρανομία.

Το αστυνομικό μυθιστόρημα μετατρέπεται στις σελίδες του Λόφου των αυτοκτονιών σε οξεία πολιτικοκοινωνική κριτική, που δεν αφήνει κανέναν ανέγγιχτο με τα δηλητηριώδη βέλη της. Παρά την ένταση των συγκρούσεων που εικονογραφεί, ο Ελρόι δεν υψώνει ποτέ τους τόνους, αποφεύγοντας την οποιαδήποτε καταγγελία.

Η πραγματικότητα είναι αυτή που είναι και μάλλον δεν υπάρχει τρόπος για να αλλάξει ή να βελτιωθεί: μοιάζει, αντίθετα, να στέλνει τους πρωταγωνιστές της στον πάτο των αδιεξόδων τους, που κάνουν ό,τι μπορούν για να υπονομεύσουν τη θέση τους και να χάσουν κάθε ελπίδα για επιβίωση.

Εντυπωσιακοί είναι στο βιβλίο του Ελρόι και οι χαρακτήρες: ο ντετέκτιβ Λόυντ Χόπκινς, που από τη μια ποθεί απεριόριστα την ασφάλεια της οικογενειακής ζωής και από την άλλη είναι έτοιμος να τινάξει ολόκληρο το Λος ʼντζελες στον αέρα.

Από την άλλη ο Ντουέην Ράις, που σκοτώνει όποιον αποπειραθεί να παρεμβάλει έστω και το παραμικρό εμπόδιο στην αγάπη του για μια πορνοστάρ δευτέρας διαλογής, και ο Μπόμπυ με τον Τζόε Γκαρσία, που είναι ενωμένοι με έναν αυτοκαταστροφικό αδελφικό δεσμό.

Βιογραφικά: Ο Τζέιμς Ελρόι γεννήθηκε το 1948 στο Λος ʼντζελες. Γιος μιας νοσοκόμας και ενός λογιστή, έζησε σε ηλικία δέκα ετών ένα τρομακτικό δράμα: η μητέρα του δολοφονήθηκε από άγνωστο χέρι και η αστυνομία δεν μπόρεσε ποτέ να φτάσει ώς τους ενόχους.

Καθιερώθηκε ως ένας από τους κορυφαίους του σύγχρονου νουάρ με την Τριλογία του Λόυντ Χόπκινς και την Τετραλογία του Λος ʼντζελες ενώ με την Τριλογία του Αμερικανικού Υποκόσμου πέρασε μέσα από όλη τη μεταπολεμική ιστορία των ΗΠΑ, ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1950 και φτάνοντας μέχρι τη δολοφονία των αδελφών Κένεντι και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

Πολλά μυθιστορήματά του έγιναν κινηματογραφικές επιτυχίες, με πιο πρόσφατη τη Μαύρη Ντάλια, που προβλήθηκε στις αίθουσες το 2006 σε σκηνοθεσία Μπράιαν Ντε Πάλμα.