Το πρόγραμμα ECOMOBILITY και η παρουσία της Ρόδου, για μια βιώσιμη κινητικότητα

Γράφει ο αρχιτέκτονας μηχανικός Αγαπητός Ξάνθης Φέτος, συμπληρώνονται εννέα συνεχόμενες χρονιές που υλοποιείται το πρόγραμμα και τα αποτελέσματά του είναι φανερά πλέον στην διαμόρφωση αντίληψης των νέων αλλά και στην αλλαγή νοοτροπίας που βοηθά στην ανάπτυξη μίας βιώσιμης πόλης. Με το σύνθημα «Οι Μαθητές ερευνούν, οι Πόλεις ενημερώνονται, η Κοινωνία ευαισθητοποιείται», ομάδες μαθητών από τριάντα οκτώ πόλεις της χώρας μελέτησαν, ερεύνησαν και κατέγραψαν τα προβλήματα που προκαλούν οι συνήθειες και οι συνθήκες μετακίνησης στην πόλη τους και από τις αρχές Φεβρουαρίου έως και το τέλος Μαρτίου θα καταθέσουν τις προτάσεις τους για την Πράσινη Μετακίνηση στις 38 πόλεις με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας ζωής. Η Εκστρατεία ECOMOBILITY 2011-12 διοργανώνεται κάθε χρόνο από το ECOCITY με την συνεργασία πλήθους φορέων και είναι υπό την αιγίδα του υπουργείου Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, του υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, του υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, του υπουργείου Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του υπουργείου Εσωτερικών και του Επιτρόπου Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μία από τις 38 πόλεις που κατέθεσε προτάσεις και λύσεις για την περιοχή ενδιαφέροντος είναι και η Ρόδος με την άξια συμμετοχή του 5ου Γυμνασίου με μία ομάδα εργασίας έξι δραστήριων κοριτσιών (Ε.Γιαλάτσου, Α.Ζαράνη, Α.Σαρικά, Τ.Σκεντεράι, Φ.Φύκα και Ε.Χυσένη) με την επίβλεψη του καθηγητή κ. Γεωργίου Λιάπη. Η προσπάθεια του 5ου Γυμνασίου με την συμμετοχή στο ecomobility μέσα από την παρουσία μιας εκπληκτικής εργασίας, έρχεται να μας αποδείξει ότι υπάρχουν «ανήσυχα μυαλά» και εκκολαπτόμενοι ενεργοί πολίτες που μπορούν να αναλάβουν το μέλλον της Ρόδου. Οι προβληματισμοί της εργασίας απέδειξαν το μέγεθος ενός περιβαλλοντικού προβλήματος που μαστίζει την Ρόδο μετά την άναρχη υπερανάπτυξη των τελευταίων δεκαετιών. Το στήσιμο της παρουσίας και οι μεθοδικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από συναρμόδιους φορείς κατέγραψαν το ερευνητικό πεδίο που μαζί με το πλούσιο φωτογραφικό υλικό διαπίστωσης μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ώστε να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα, πρωτοβουλιών από το Δήμο Ρόδου. Ο διάλογος που αναπτύχθηκε μετά την παρουσία της εργασίας ήταν πολύ εποικοδομητικός, συνεκτικός και το κοινό με την ερωτήσεις του επιβράβευσε την προσπάθεια των μαθητριών για μια «διαφορετική» πόλη, βιώσιμη και οικολογική. Διαχείριση της κινητικότητας που αναπτύσσεται σήμερα στον αστικό χώρο με στόχο την βιωσιμότητα του, είναι ένα από τα σύγχρονα μεγάλα ζητήματα που αγγίζουν κάθε άτομο, κάθε οικογένεια σε πολυεπίπεδη διάσταση. Η κυκλοφορία έχει αναγνωριστεί-σύμφωνα με την Χάρτα της Αθήνας του 1933- ως η τέταρτη βασική συνιστώσα που σκοπό έχει τη διασύνδεση των τριών υπολοίπων βασικών λειτουργιών της πόλης, δηλαδή της αναψυχής, της εργασίας και της ανάπαυσης, επομένως αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της διαθρωτικής λειτουργίας του δομημένου χώρου. Μία πόλη μπορεί να χαρακτηριστεί ως αειφόρος όταν ο τρόπος με τον οποίο κατανέμονται οι πολεοδομικές χρήσεις, καθώς αυτές καθορίζουν το πλήθος και το μήκος των μετακινήσεων που πραγματοποιούνται για την διασύνδεση τους. Κατά συνέπεια η αναδιάταξη και η μετατόπιση των πολεοδομικών λειτουργιών αποτελεί ένα βασικό εργαλείο σήμερα για τη διαμόρφωση αειφόρων πόλεων. Η ελληνική εμπειρία είναι τραγική με τις αστικές μετακινήσεις και με την άναρχη χωροθέτηση πολεοδομικών λειτουργιών. Η περίπτωση της Ρόδου όπου το κέντρο επιβαρύνεται με κυκλοφοριακό φόρτο λόγω της συγκέντρωσης μοναδικών λειτουργιών και της αδυναμίας ύπαρξης «υπο-κέντρων / πυρήνων» στις περιφερειακές περιοχές που θα μπορούσαν να επικοινωνούν μεταξύ τους σε δικτυακή μορφή ελαφρύνοντας το κέντρο, είναι ένα μοντέλο προς ανασχεδιασμό. Με τη διευθέτηση των χρήσεων γης με τρόπο ώστε να πραγματοποιούνται στο εσωτερικό του αστικού χώρου οι λιγότερες αριθμητικά και οι μικρότερες χιλιομετρικά μετακινήσεις. Η επιδιωκόμενη αυτή μείωση των μετακινήσεων θα έχει ως αποτέλεσμα τις ελαχιστότατες δυνατό εκπομπές ρύπων. Επομένως μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ατμοσφαιρικής ποιότητας και στην επίτευξη ικανού βαθμού αστικής αειφορίας και βιώσιμης κινητικότητας. Σε όλα αυτά η ομάδα εργασίας του 5ου Γυμνασίου Ρόδου προκάλεσε ευχάριστα με την παρουσία της εργασίας αλλά και με γεμάτη σκέψη για το σήμερα και την προοπτική της αστικής οικολογικής κινητικότητας. Ζούμε σε μια εποχή απαξίωσης και ρευστότητας. Συγκεκριμένα φωτεινά υποδείγματα λάμπουν για το τώρα με ακτίνες αισιοδοξίας για το αύριο. Αυτά τα υποδείγματα είναι τα έξι κορίτσια της ομάδας του 5ου Γυμνασίου, σηματοδότες του μέλλοντος.