Θα ψαρεύουμε μόνο... μέδουσες!

Ενδιαφέρουσα η ημερίδα στο Ενυδρείο της Ρόδου στο πλαίσιο του προγράμματος Mare Nostrum

Ρεπορτάζ: Λίζα Τσοπανάκη lizatsopanaki@rodiaki.gr Μια ενδιαφέρουσα εσπερίδα στον υπέροχο χώρο του Ενυδρείου της πόλης μας πραγματοποιήθηκε προχθές το απόγευμα στο πλαίσιο του προγράμματος Mare Nostrum του δήμου Ρόδου αλλά και «Το Σπίτι της Ευρώπης» σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών με ομιλητές την βιολόγο του Υδροβιολογικού Ινστιτούτου κ. Μαρία Κορσίνι Φωκά με τίτλο της ομιλίας«Μια ματιά στη βιοποικιλότητα της Μεσογείου και στις κυριότερες απειλές της» και τον ιχθυολόγο του Υδροβιολογικού Ινστιτούτου κ. Στέφανο Καλογήρου με τίτλο της ομιλίας «Ψάρια- εισβολείς στη Μεσόγειο και η επίδραση αλιευτικών εργαλείων στα παράκτια οικοσυστήματα». Αφού προηγήθηκε μια ευχάριστη ξενάγηση στις υπέροχες κτιστές δεξαμενές του Ενυδρείου στην οποία οι παραβρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να πάρουν μια γεύση από τον ενάλιο κόσμο της Μεσογείου ακολούθησε μια σύντομη εισήγηση της προέδρου «Το Σπίτι της Ευρώπης» κ. Μαριλένα Σωκιανού, η οποία έκανε μια εκτενή αναφορά στο πρόγραμμα Mare Nostrum. Αξίζει να σημειωθεί πως η έμπνευση του προγράμματος Mare Nostrum ήταν η πορεία και η δραστηριότητα των Φοινίκων γύρω από τη Μεσόγειο, επελέγησαν να συμμετάσχουν οι εξής έξι χώρες: Ελλάδα, Ιταλία, Λίβανος, Μάλτα, Συρία, Τυνησία, χώρες στις οποίες είτε υπήρχαν Φοινικικές πόλεις- λιμάνια ή είχαν αναπτύξει οικονομικές σχέσεις με τους Φοίνικες (λαό θαλασσινό που ανέπτυξε τη ναυπηγική, τη ναυτιλία και το εμπόριο σε υψηλό δεσμό). Κοινός δεσμός των χωρών υπήρξε η αλιεία, ο ενάλιος πλούτος, η πανίδα που υπήρξαν και εξακολουθούν να είναι πηγή εισοδήματος για τους λαούς της Μεσογείου, η πολιτιστική τους κληρονομιά κ.λπ. Σκοπός του προγράμματος αυτού είναι μέσα από δράσεις να φέρει κοντά τους λαούς αυτούς, να ανοίξει δίαυλους επικοινωνίας, συνεργασίας και συνεννόησης. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων η κ. Σωκιανού «στη Ρόδο επικέντρωσε την προσοχή του κυρίως στη Μεσαιωνική Πόλη καταγράφοντας τη σχέση ανάμεσα στους κατοίκους και τα λιμάνια, στους κατοίκους και τα τείχη, τους κατοίκους και τους επισκέπτες και τον τουρισμό». Η κ. Φωκά αναφέρθηκε στις σημαντικές αυξομειώσεις της βιοποικιλότητας, αλλά και στην προσφορά της βιοποικιλότητας όχι μόνο όσον αφορά τα προϊόντα που προσφέρονται μέσω αυτής αλλά και μέσα από τις οικολογικές υπηρεσίες τις οποίες προσφέρει. Κάνοντας μια αναφορά στη διώρυγα του Σουέζ, η κ. Φωκά τόνισε πως λόγω της διώρυγας, το σημερινό βιοτικό σύνολο της Μεσογείου αποτελείται όχι μόνο από αυτόχθονα αλλά και από ξενικά είδη ενώ επεσήμανε πως η Μεσόγειος είναι πρώτη παγκοσμίως σε ευθραυστότητα, αιτία αυτού η υπεραλιεία και εκμετάλλευση θαλάσσιων βιολογικών πόρων κ.λπ. Η κλιματική αλλαγή και οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις (όπως ρύπανση, δόμηση κ.λπ.) έχουν ως αποτέλεσμα να εξαφανίζονται πολλά από τα υπάρχοντα είδη και οι λίστες των απειλούμενων και προστατευόμενων ειδών να αυξάνονται συνεχώς. Ενώ, όπως η ίδια σημείωσε, είναι πολύ χαρακτηριστικό το γεγονός ότι τα τελευταία δέκα χρόνια δεν βρίσκουμε πλέον ιππόκαμπους (τουλάχιστον στα ρηχά νερά) ενώ έχουν αρχίσει να εξαφανίζονται και άλλα είδη όπως οι καρχαρίες, οι θαλάσσιες φώκιες, οι θαλάσσιες χελώνες κ.λπ. τα οποία αποτελούν τα απορριπτόμενα και δευτερεύοντα αλιεύματα και αυτό συμβαίνει αρκετές φορές εξαιτίας του ότι τυχαία μπλέκονται σε δίχτυα ή πέφτουν θύματα άλλων ανθρωπογενών παρεμβάσεων. Ο κ. Καλογήρου, έπειτα από μια μικρή αναδρομή στους τρόπους αλιείας από τα αρχαία χρόνια αλλά και το πλήθος αλιευτικών μεθόδων όπως οι τράτες, τα δίχτυα, οι παγίδες, τα αγκίστρια, οι μηχανότρατες, τα παραγάδια ανέφερε πως οδηγούμαστε σε κατάρρευση της αλιείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός πως από 1.000.000 αυγά, καταλήγουν ουσιαστικά μόνο 2 ενήλικα ψάρια τονίζοντας πως «μια χρονιά κακής στρατολόγησης σημαίνει καταστροφή για την αλιεία». Ο ίδιος, αναφερόμενος στη μεγάλη καταστροφή που οδηγούμαστε τόνισε πως «θα καταλήξουμε να αλιεύουμε μόνο μέδουσες» και σημαντικό ρόλο σε αυτό έχει το γεγονός ότι ο άνθρωπος αλιεύει από πάνω προς τα κάτω δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο αρκετά προβλήματα στη βιοποικιλότητα. Ο κ. Καλογήρου αναφέρθηκε και στους εισβολείς της Μεσογείου, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον γνωστό σε όλους μας λαγοκέφαλο, έναν πρόσφατο εισβολέα που μας έχει προβληματίσει αρκετά στην περιοχή της Δωδεκανήσου. Για τον λόγο αυτό μάλιστα, ο κ. Καλογήρου εστιάστηκε στην επικινδυνότητα του (παράλυση στο διάφραγμα κ.λπ.). Eνδιαφέρουσα ήταν η παρέμβαση του διευθυντή του Ενυδρείου κ. Ανδρέα Σιούλα, ο οποίος αναφέρθηκε στις προσπάθειες που γίνονται από τον Υδροβιολογικό Σταθμό για την καταγραφή της βιοποικιλότητας, στα προβλήματα λειτουργίας του ερευνητικού σκάφους που έχει στη διάθεσή του το Ενυδρείο (για το οποίο απαιτούνται 100.000 ευρώ τον χρόνο) και για την ανάγκη να υπάρξει ενίσχυση του Ενυδρείου έτσι ώστε να διευρυνθεί το παραγόμενο επιστημονικό έργο.