Δαπάνες περίθαλψης: Δεν είναι μόνον φαρμακευτικές

Γράφει ο Δημήτρης Ν.Πατσάκης Για λόγους που δεν έχουν επαρκώς τεκμηριωθεί, η συζήτηση για το ύψος και τον αναγκαίο περιορισμό των δαπανών περίθαλψης, αφορά κυρίως τα φάρμακα. Με αφορμή την έκδοση του τελευταίου Δελτίου Τιμών Φαρμάκων, το οποίο βρίθει λαθών και ανακριβειών (υπάρχουν στοιχεία μη συγγνωστής αμέλειας σε πλήθος περιπτώσεων), θεωρούμε πως υπάρχει ανάγκη επανατοποθέτησης του σχετικού ζητήματος σε περισσότερο διαφανή βάση. Κατ’αρχάς, η Περίθαλψη δεν εξαντλείται μόνον στην φαρμακευτική της πλευρά. Διαγνωστικές εξετάσεις (μικροβιολογικές,βιοχημικές, ακτινολογικές κ.ά), επαναλαμβανόμενες ιατρικές συνεδρίες ουσιαστικά για «παρηγορητικούς» λόγους των ασθενών, ιδιαίτερα μεγάλης ηλικίας, ασχέτως της σοβαρότητας ή της φανταστικής πάθησης, εισαγωγές σε δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια με ανεπαρκείς ή μη απαραίτητες αιτίες, κ.τ.λ. συμβάλλουν κατά το μέτρο του δυνατού στην διόγκωση των δαπανών ως προς το ύψος του Α.Ε.Π. ή του «κοινωνικού» κράτους. Παρά τις ομολογουμένως θετικές ενέργειες των συναρμοδίων Υπουργείων, εξαντλούμενες κατά βάση σε τιμολογιακές παρεμβάσεις (σε φάρμακα, νοσηλευτικό υλικό ή Αξονικές/Μαγνητικές Τομογραφίες) ή σε εξαιρέσεις (μη συνταγογραφούμενα ή και μη αποζημιούμενα σκευάσματα και αναλώσιμα) από τις παροχές σε είδος ή χρήμα από τους φορείς ασφάλισης περίθαλψης, υπάρχει ακόμη πολύ «λίπος» προς εξαγωγή από το «υπέρβαρο» σώμα της Υγείας στην Ελλάδα. Η επί σειρά ετών «παρεξήγηση» των πολιτών ότι δικαιούνται τα «πάντα» ή σχεδόν το 100% των όσων προτείνονται ή και συνταγογραφούνται από τους λειτουργούς της Υγείας, έναντι μηδενικής ή και σταθερής συμμετοχής τους στο κόστος, οδήγησε στην επίτευξη διεθνούς «πρωτιάς» στις δαπάνες. Το «ρεκόρ» αυτό τείνει να κατατάξει την Ελλάδα μεταξύ των κοινωνιών με «ασθενή» κατά κανόνα πληθυσμό, ενώ τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Το παράδειγμα των κρατικών νοσηλευτηρίων, αλλά και των ασφαλιστικών ταμείων, όπου σημειώθηκαν οικονομίες σε όγκο και σε αξία, χωρίς ωστόσο να περιορίσθηκε η πρόσβαση του κοινού, αποδεικνύει περίτρανα τι ακριβώς συνέβαινε και τι μπορεί να συμβαίνει ακόμη «κάτω από το χαλί». Η σύγκριση των δαπανών μεταξύ διαφόρων τομέων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ή εντός των τέως «ευγενών» ταμείων, παρουσιάζει αποκλίσεις στην κατά κεφαλή δαπάνη, σε βαθμό που, αν δεν προβληματίζει, τουλάχιστον δίνει το δικαίωμα της εξαγωγής συμπερασμάτων σε ό,τι αφορά στον ανεπαρκή έλεγχο των πραγμάτων. Αρκεί να αναφέρουμε πως, με βάση τα επίσημα στοιχεία, οι δικαιούχοι περίθαλψης που προέρχονται από τον Ο.Γ.Α. εμφανίζουν μεγαλύτερη δαπάνη από τους συν-δικαιούχους του Ι.Κ.Α. ή του Ο.Π.Α.Δ, πολλαπλάσια δε από τους αντίστοιχους του Ο.Α.Ε.Ε. Ενδεχομένως, οι τελευταίοι να είναι είτε υγιέστατοι, πράγμα που πρέπει να μελετηθεί δεόντως, είτε αυτό-θεραπεύονται με «ματζούνια», «σολομωνικές» ή άλλες εναλλακτικές θεραπευτικές μεθόδους που μας διαφεύγουν. Η συνεχιζόμενη εξάλλου διατήρηση των σχηματισμών του Ε.Σ.Υ. και ως α΄βάθμιων δομών περίθαλψης, με διαγνώσεις, συνταγογραφήσεις και παροχή φαρμάκων, παρά την παράλληλη ύπαρξη επαρκών και στελεχωμένων πολυϊατρείων των φορέων ασφάλισης περίθαλψης, συμβάλλει με την σειρά της στην ανεπάρκεια των ελέγχων και την «διαφυγή» των δαπανών πέραν των ορίων. ʼλλωστε, η προσφυγή σε αυτές εκατοντάδων «απόρων», «πολιτικών» προσφύγων και κοινωνικά «αποκλεισμένων», χωρίς την απαραίτητη απονομή π.χ. ΑΜΚΑ, αποδεικνύει πως πολλά πρέπει αλλά και μπορεί να γίνουν ακόμη. Διευκρινίζουμε πως, το δικαίωμα στην προαγωγή και διατήρηση της Υγείας οφείλει να παραμείνει αδιαπραγμάτευτο στοιχείο του συστήματος, ακόμη και σε χαλεπούς καιρούς. Από την άλλη όμως, η διαφύλαξη της επάρκειας των πόρων και της ορθής κατανομής τους, σε συνδυασμό με την «ίση» μεταχείριση, παραμένει επιτακτικά ζητούμενη.