Η Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Είναι φέτος αφιερωμένη στην ποιότητα.

Υπάρχουμε επειδή υπάρχει νερό Με την απόφαση 47/193 της 22 Δεκεμβρίου 1992, η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξε την 22η Μαρτίου κάθε έτους ως Παγκόσμια Ημέρα Νερού, αρχής γενομένης από το 1993. Είναι μια ευκαιρία να θυμόμαστε τη σημασία του νερού και των προσπαθειών που πρέπει να καταβληθούν για να εξασφαλιστεί επαρκές πόσιμο νερό για όλο τον πλανήτη. Η δεκαετία 2005 έως 2015 έχει εξάλλου ανακηρυχθεί από τη Γενική Συνέλευση ως Παγκόσμια Δεκαετία για Δράση με την ονομασία «Νερό για τη Ζωή» με την απόφαση 58/217 της 23ης Δεκεμβρίου 2003. Η φετινή μέρα είναι αφιερωμένη στην ποιότητα του νερού καθώς περίπου 1,1 δισ. άνθρωποι εξακολουθούν να βασίζονται σε μη ασφαλείς πηγές πόσιμου νερού και να πίνουν νερό χαμηλής ποιότητας. Πώς ορίζεται η ποιότητα του νερού Το νερό ορίζεται ως ποιοτικό όταν έχει εκείνα τα φυσικά, χημικά και βιολογικά χαρακτηριστικά για τις επιθυμητές χρήσεις του (ΟΗΕ, 1995). Η ποιότητα του νερού είναι λοιπόν άμεσα συνδεδεμένη με την τελική χρήση του. Έτσι το νερό που πίνουμε και αυτό για αναψυχή, ψάρεμα και το νερό ως φυσικό περιβάλλον για τους υδρόβιους οργανισμούς απαιτεί μεγαλύτερη καθαρότητα ενώ π.χ. το νερό για παραγωγή ενέργειας έχει χαμηλότερα πρότυπα ποιότητας. Ποια είναι όμως η ποιότητα του νερού παγκοσμίως; Η ποιότητα του νερού είναι σε πτώση κυρίως λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, η ταχεία αστικοποίηση, νέοι παθογόνοι οργανισμοί και νέα χημικά από τις βιομηχανίες είναι οι κύριοι παράγοντες που συνεισφέρουν στην επιδείνωση της ποιότητας του νερού. Επιπλέον, οι κλιματικές αλλαγές θα επιβαρύνουν περαιτέρω την ποιότητα του νερού τα επόμενα χρόνια. Η σχέση ποσότητας και ποιότητας Η ποσότητα του νερού και ειδικά του πόσιμου είναι άρρηκτα συνδεμένη με την ποιότητά του. Αυτό γιατί, για παράδειγμα, σε ένα τόπο όπως η Ρόδος οι αυξημένες ποσότητες που απαιτούνται ιδιαίτερα τη θερινή περίοδο, η άσκοπη κατανάλωση και οι απώλειες των δικτύων, έχουν ως αποτέλεσμα την υπεράντληση και την υφαλμύρωση των υπόγειων υδάτων. Η κατάσταση στη Ρόδο Το Φράγμα Γαδουρά - Λίγο πιο πάνω από 50 εκ. μ3 Όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες το Φράγμα του Γαδουρά κοντεύει να φτάσει στο ανώτερο του σημείο, οπότε και θα έχει γύρω στα 67 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού (67 εκατ. μ3). Αυτή τη στιγμή βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τα 50 εκ. μ3 . Το Φεβρουάριο του 2009 ήταν στα 13,5 εκατ. μ3 ενώ το Μάρτιο του ίδιου έτους είχε φτάσει τα 20 εκ. μ3. Τα διυλιστήρια στην περιοχή Χαράκι βρίσκονται ακόμα σε φάση κατασκευής και ελπίζεται ότι μέσα στο 2010 ή το αργότερο το 2011 το έργο να έχει ολοκληρωθεί μαζί βέβαια με το δίκτυο. Από το έργο θα ευεργετηθεί η πόλη της Ρόδου με μια κατανάλωση σήμερα γύρω στα 5,5 εκ. μ3 και οι Δήμοι Αρχαγγέλου, Αφάντου και Καλλιθέας με μικρότερες βέβαια καταναλώσεις. Υπάρχει εξάλλου μελέτη σε εξέλιξη για του Δήμους Νότιας Ρόδου και αυτούς της Δυτικής πλευράς του νησιού η οποία όμως θα πρέπει να τύχει πρώτα έγκρισης και φυσικά χρηματοδότησης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το έργο αυτή τη στιγμή, και που μπορεί να το καθυστερήσει σημαντικά, είναι το θέμα της χρηματοδότησης. Όπως μας δήλωσε ο κ. Χατζηγεωργίου, επιβλέπων μηχανικός του έργου, το έργο πρέπει να περάσει ως γέφυρα στο ΕΣΠΑ, πράγμα που δεν έχει γίνει ακόμα. Αφού το έργο ολοκληρωθεί θα είναι υπό την ευθύνη της κοινοπραξίας ΜΕΤΩΝ-ΑΕΓΕΚ που τώρα το κατασκευάζει για ένα χρόνο και κατόπιν θα το αναλάβει ο Φορέας Διαχείρισης Φράγματος Γαδουρά που φυσικά δεν έχει ακόμα συσταθεί. Το φράγμα αναμένεται να ανακουφίσει τον επιβαρυμένο υδροφόρο ορίζοντα του νησιού αφού αφενός η άντληση από τις γεωτρήσεις θα μειωθεί σημαντικά αλλά και ο ίδιος ο υδροφόρος ορίζοντας θα εμπλουτίζεται διαρκώς. Εξάλλου μεγάλες είναι και οι προοπτικές εξέλιξης του έργου όταν πλέον τελειώσει σε υδροβιότοπο και τουριστικό πάρκο αναψυχής. Το νερό του φράγματος βεβαίως θα βοηθήσει και στην πυροπροστασία της περιοχής. Καλά φαίνεται όμως πως ήταν τα πράγματα και για την Κω και την Αστυπάλαια με «πρωταθλητή» Δωδεκανήσου τον υδρολογικό σταθμό Ασφενδιού στην Κω με αύξηση +285 χιλ. Το Φράγμα της Απολακκιάς Αν και δεν υπάρχουν ακριβείς μετρήσεις για το Φράγμα της Απολακκιάς φαίνεται ότι και εκεί τα πράγματα είναι αρκετά καλά, χωρίς να φτάνουμε όμως τα επίπεδα καλύτερων χρονιών όπως το 2006. Στη βελτίωση της κατάστασης, εκτός από την καλή υδρολογική χρονιά, φαίνεται να έχει συνεισφέρει και η πρωτοβουλία του Δήμου Νότιας Ρόδου, ο οποίος έχει συνάψει προγραμματική σύμβαση με το διαχειριστή του φράγματος, να βάλει υδρόμετρα στους χρήστες του φράγματος και να επεμβαίνει άμεσα στις βλάβες. Οι δύο αυτές ενέργειες φαίνεται πως έχουν μειώσει τη σπατάλη νερού. Προσέχουμε για να έχουμε Μια ή δύο καλές υδρολογικές χρονιές δεν είναι βέβαια δυνατόν να μας εξασφαλίσουν το μέλλον. Επαρκείς ποσότητες νερού μπορούμε να έχουμε εάν η διαχείρισή του είναι σωστή. Εάν δηλαδή οι ποσότητες που καταναλώνουμε είτε πραγματικά είτε λόγω βλαβών, διαρροών και σπατάλης είναι αυτές που μπορεί να αντέξει ο υδροφόρος ορίζοντας. Να θυμίσουμε ότι από τη συνολική ποσότητα που πέφτει στη γη μόνο το 8%-10% τελικά κατεισδύει στον υδροφόρο ορίζοντα. Η κατάσταση στη Ρόδο έγινε χειρότερη λόγω των πρόσφατων πυρκαγιών αλλά και της αλματώδους αύξησης του αριθμού των τουριστών τις τελευταίες δεκαετίες που είναι μια σημαντική επιβάρυνση στον πόρο αυτό. Περισσότερα από 250 λίτρα νερού χρειάζεται κάθε κάτοικος και επισκέπτης του νησιού καθημερινά. Εάν αναλογιστούμε ότι οι διανυκτερεύσεις των επισκεπτών το 2008 ανήλθαν σε 12.000.000, μπορείτε να καταλάβετε τι ποσότητες νερού χρειαζόμαστε και γιατί η ποιότητα του έχει πέσει τόσο πολύ στο νησί μας. Όλοι οι έλεγχοι στο διαδίκτυο Γράψαμε και σε προηγούμενο φύλλο μας για την ανάγκη της ύπαρξης καθαρού και ποιοτικού νερού από τη βρύση. Για να γίνει όμως αυτό θα πρέπει να τονωθεί η εμπιστοσύνη του καταναλωτή στο νερό της βρύσης. Οι ωφέλειες είναι προφανείς και σχετίζονται και με την τεράστια οικονομική επιβάρυνση των καταναλωτών και την υπέρμετρες επιπτώσεις στο περιβάλλον από το εμφιαλωμένο νερό. Δύο είναι τα μέτρα που θα βοηθούσαν σε μεγάλο βαθμό προς αυτή την κατεύθυνση. Πρώτον, να υπάρχει ένας ενιαίος φορέας ελέγχου που θα δίνει άμεσα και έγκυρα αποτελέσματα για την ποιότητα του πόσιμου νερού και δεύτερον τα αποτελέσματα αυτά να δημοσιοποιούνται στο διαδίκτυο ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι νερό πίνουν. Και αν ο ενιαίος φορέας αργεί, η δημοσιοποίηση στο διαδίκτυο είναι κάτι που μπορεί να γίνει άμεσα φτάνει να υπάρχει η ανάλογη πολιτική βούληση από τους δημάρχους του νησιού. Το Ύψος της Βροχόπτωσης το 6μηνο Σεπτεμβρίου – Φεβρουαρίου 2010. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψαν οι υδρολογικοί σταθμοί σε διάφορα σημεία του νησιού, αυξημένες ήταν οι βροχοπτώσεις το εξάμηνο Σεπτεμβρίου 2009 – Φεβρουαρίου 2010.