Ελευθέριος Μ. Σελλάς: Στους «εν πολλοίς» άγνωστους και ξεχασμένους ήρωες της λευτεριάς μας

Γράφει η
Μαρία Καραγιάννη-
Μαρμαροκόπου
συνταξιούχος εκπαιδευτικός


Αγαπητή "Ροδιακή "
Τον περασμένο Μάρτιο, λίγο πριν από τον εορτασμό της τοπικής Εθνικής μας εορτής, της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου με την μητέρα Ελλάδα, σταθμός της ιστορίας του τόπου μας, μου έκανες την τιμή να ζητήσεις και από εμένα, όπως και από άλλους συμπατριώτες μας, «μνήμες» εκείνων των ανεπανάληπτων και αξέχαστων ημερών και βεβαίως, όλοι μας ανταποκριθήκαμε.
Τώρα κοντεύει να ξημερώσει μια άλλη μέρα – σταθμός, τόσο για την ιστορία της Ελλάδας, όσο και για την ιδιαίτερη ιστορία του τόπου μας, της Δωδεκανήσου.

Είναι η 28η Οκτωβρίου. Είναι η ημέρα που οδήγησε στον τερματισμό του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, που τα νικηφόρα αποτελέσματά του, με τις πολλές θυσίες των Ελλήνων μαχητών πάνω στα Αλβανικά βουνά, μεταξύ των οποίων και ο δικός μας Αλέξανδρος Διάκος, καθώς και με τους κρυφούς και φανερούς αγώνες ολόκληρου του Δωδεκανησιακού λαού, άνοιξαν το δρόμο για τον ερχομό της Λευτεριάς και για τα πολύπαθα νησιά μας.

Μεγάλοι ιστορικοί σταθμοί της νεότερης ιστορίας μας, τόσον η 28η Οκτωβρίου 1940, όσο και η 7η Μαρτίου 1948 … Δωδεκανήσιοι και Ροδίτες συμμετείχαν στους αγώνες με τους οποίους σχετίζονται οι παραπάνω ιστορικοί σταθμοί.

Τους επώνυμους ήρωες ορθώς τους τιμούμε με πολλούς τρόπους, έστω και μια μέρα κάθε χρόνο, ανακαλώντας στη μνήμη μας τους αγώνες και τις θυσίες τους…..
Μερικοί όμως, πραγματικοί ήρωες, ήδη έχουν περάσει στην ανωνυμία και στη λησμονιά, ή μάλλον τους θυμόμαστε ακόμη, μόνο εμείς που ήμασταν παιδιά, πριν από 70 – 75 χρόνια και ακούγαμε να μιλούν γι΄ αυτούς, με θαυμασμό, οι γονείς και οι παππούδες μας…….

Ένας από αυτούς τους πολλούς άγνωστους και ξεχασμένους σήμερα ήρωες, ήταν ο νεαρός Ελευθέριος Σελλάς του Μιχαήλ, γιός του αείμνηστου Φιλόλογου Μιχαήλ Σελλά, που όταν το 1938, ο τότε διοικητής της Δωδεκανήσου, Cesare Maria De Vechi, έκλεισε τα Ελληνικά σχολεία, απεφάσισε να φύγει για την Αθήνα.

Για να πάρει «άδεια εξόδου» από τη Ρόδο, αναγκάστηκε να υπογράψει χαρτί στην Ιταλική Διοίκηση Δωδεκανήσου «περί μη επανόδου του» στη Ρόδο, στη γενέτειρά του.

Πηγαίνοντας στην Αθήνα, γράφτηκε στο ίδιο Γυμνάσιο που φοιτούσε ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας, στην ομάδα των οποίων εντάσσεται αμέσως και ο νεαρός Ροδίτης και τους διηγείται συνεχώς τα βάσανα των σκλαβωμένων Δωδεκανησίων όπως λέει και στα παρατιθέμενα φωτοτυπικά αποσπάσματα, ο ίδιος ο Μανώλης Γλέζος :

(Απόσπασμα 1ον)
Η προσπάθεια αφελληνισμού της Δωδεκανήσου, από τον Μουσολίνι, γινόταν γνωστή στην Ελλάδα και προκαλούσε την αντίδραση του λαού. Ο Δωδεκανήσιος Λευτέρης Σελλάς, που ήρθε στο Δ’ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών (Μέτωνος 4) το 1939 υπήρξεν η αιτία, με όσα μας ανιστορούσε για τον αφελληνισμό των Δωδεκανησίων, ώστε να δημιουργήσουμε πατριωτική οργάνωση για την Απελευθέρωση της Δωδεκανήσου, πέντε μαθητές της Ε’ Γυμνασίου οι: Λευτέρης Σελάς, Θόδωρος Ρεμουντάκης, Αντώνης Μοσχεβάκης, Απόστολος Σάντας και Μανώλης Γλέζος.

(Απόσπασμα 2ον)
Συνέντευξη με το Μανόλη Γλέζο
«Υπάρχει μια προϊστορία ολόκληρη που ξεκινάει από τότε που είμαστε μαθητές. Συγκεκριμένα από την 5η Γυμνασίου μερικοί μαθητές είχαμε ιδρύσει μια αντιφασιστική ομάδα, χωρίς την καθοδήγηση κανενός κόμματος, από πρωτοβουλία δική μας και με αφορμή το γεγονός ότι ένας συμμαθητής μας ήτανε Δωδεκανήσιος και μας περιέγραψε τη σκλαβιά. Η πρώτη αφορμή από το συμμαθητή μας αυτό το Δωδεκανήσιο, ήταν το θέμα της απελευθέρωσης της Δωδεκανήσου.

Στην πορεία των προσπαθειών μας διαπιστώνουμε ότι βρισκόμαστε σε σύγκρουση όχι με μια απλή σκλαβιά της Δωδεκανήσου από Ιταλούς, αλλά με μια φασιστική σκλαβιά. Αυτό και η αντιπαράθεση του καθεστώτος στη Δωδεκάνησο, του φασιστικού, με το δικό μας το φασιστικό του Μεταξά οδήγησαν αυτή την ομάδα σε πλήρη αντιφασιστική πορεία. Ενώ λοιπόν ξεκίνησε σε μια ομάδα βοήθειας προς το φίλο μας στην αρχή, στη συνέχεια έγινε ομάδα για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου.

Ακριβώς έτσι την ονομάσαμε, αλλά εξελίχτηκε, μετατράπηκε στην πορεία σε ομάδα αντιφασιστική εναντίον του καθεστώτος του Μεταξά. Είμαστε πέντε. Από τους πέντε που είμαστε στην ίδια τάξη όλοι, ένας πέθανε ο Δωδεκανήσιος από την πείνα στην κατοχή, όλοι οι άλλοι ζούμε. Κι οι άλλοι τέσσερις που ζούμε, είναι όλοι γνωστοί, δεν είναι άγνωστα πρόσωπα. Τους ονομάζουμε: είναι ο Λάκης ο Σάντος, ο Αντώνης ο Μοσχοβάκης ο ειδικός της κριτικής του κινηματογράφου και ο Θόδωρος Ρεμουντάκης που είναι γιατρός, ψυχίατορς κι έχει Ψυχιατρική κλινική στην Τρίπολη. Το Δωδεκανήσιο τον λέγανε Λευτέρη Σελά. Εχουμε να κάνουμε πλέον με μια αντιφασιστική ομάδα μαθητών. Αυτή η δουλειά γινότανε πριν αρχίσει ο πόλεμος.

Μάλιστα, πριν αρχίσει ο πόλεμος, κάναμε έντονη προπαγάνδα αντιμεταξική, αντιφασιστική. Γράφαμε συνθήματα στους τοίχους, γράψαμε συνθήματα μέσα στο ίδιο το Γυμνάσιο, στους πίνακες του σχολείου εναντίον του Μεταξά και η αντιφασιστική αυτή ομάδα στο τέλος της έπαιρνε σιγά-σιγά το χαρακτήρα όχι πια μιας απλής αντιφασιστικής ομάδας, αλλά μιας αντιφασιστικής ομάδας με κοινωνικό περιεχόμενο, διαποτιζόταν συνέχεια από τις σοσιαλιστικές ιδέες. Και αυτά όλα χωρίς καμιά επαφή με κανένα απολύτως γι’ αυτό και η ομάδα έμεινε και ανέπαφη, δεν χτυπήθηκε από πουθενά.

Η κατοχή μας βρήκε, αυτήν την ομάδα έτοιμη, συγκροτημένη.»
Συμμετείχε αμέσως στις πρώτες αντιστασιακές ομάδες που είχαν τότε σχηματιστεί από τον Μ. Γλέζο και τον Λ. Σάντα.

Ο Λευτέρης Σελλάς δεν ευτύχησε να συμμετάσχει, όπως ήταν προγραμματισμένο, στην ηρωική προσπάθεια του Μανώλη Γλέζου και του Απόστολου Σάντα, στο κατέβασμα δηλαδή της Γερμανικής σημαίας της υψωμένης στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, διότι ήταν πολύ άρρωστος, αφού είχε προσβληθεί από φυματίωση, από την οποία και τελικά έχασε τη ζωή του, σε πολύ νεαρή ηλικία, πριν αξιωθεί να ζήσει τον ερχομό της Λευτεριάς στα μαρτυρικά Δωδεκάνησα.

Ήταν φοιτητής της Οδοντιατρικής και μέχρι της τελευταίες του στιγμές διατηρούσε φιλικές σχέσεις, τόσο με τον Μανώλη Γλέζο, όσο και με τον Απόστολο Σάντα. Από την Ελληνική Πολιτεία και Δημοκρατία τιμήθηκε μετά θάνατον, με το «Αναμνηστικό Μετάλλιο Εθνικής Αντίστασης 1941- 1945» στις 11 - 03 – 1988 ως «Μεμονωμένος Αγωνιστής», όταν Υπουργός Εθνικής Αμυνας ήταν ο Ορέστης Παπαστρατής, εδώ στην ιδιαίτερη Πατρίδα του, τη Ρόδο, μαζί με άλλους αντιστασιακούς. Καμιά άλλη ιδιαίτερη τιμή, εδώ στην γενέτειρά του την Ρόδο, από ό,τι γνωρίζω μέχρι σήμερα δεν του έχει γίνει.

Το χειρότερο όμως είναι πώς οι σύγχρονοι νέοι, του τόπου μας δεν έχουν ακούσει να μιλούν οι μεγαλύτεροί τους, σχεδόν ποτέ, για ηρωικούς νέους του τόπου μας, όπως ο Ελευθέριος Σελλάς.
Στη δύση της ζωής μου (είμαι 80 χρονών), σαν παλιά μαθήτρια του Ιστορικού Καζούλλειου Γυμνασίου και μαθήτρια του αείμνηστου Μιχαήλ Σελλά, και μετέπειτα καθηγήτρια φιλόλογος στο ίδιο Γυμνάσιο, ένοιωσα εφέτος την ανάγκη να γράψω αυτά τα λίγα λόγια και για τη μνήμη του Λευτέρη Σελλά και για τη μνήμη του αξέχαστου καθηγητή μας Μιχαήλ Σελλά.

Ο Μιχαήλ Σελλάς ήταν ένας εξαιρετικός φιλόλογος, και «Μεγάλος Λατινιστής». Στην Δ΄ Γυμνασίου μας δίδασκε Λατινικά και δεν χρειαζόταν να τα διαβάζει από το βιβλίο ….. Τα ήξερε απ΄ έξω !!!!! Επειδή είχε παυθεί από τους Ιταλούς, μετά την απελευθέρωση των νησιών μας, για να εξασφαλίσει μια σύνταξη, έπρεπε να «εργασθεί» μερικά ακόμη χρόνια κι άς ήταν πια περίπου 80 χρονών. Έτσι, δούλευε ακόμα μέχρι το σχολικό έτος 1950 – 1951 και στο σχολείο τον οδηγούσε, «υποβασταζόμενο», η σύζυγος του, κυρία Καίτη …. Ας είναι αιωνία η μνήμη τους …….

Οι σύγχρονοι νεολαίοι του τόπου μας, δεν θα ήταν περιττό, εκεί που γνωρίζουν τόσα ονόματα και βιογραφικά σύγχρονων τραγουδιστών – τραγουδιστριών, χορευτών – χορευτριών, ηθοποιών και άλλων προσώπων της «Show business», να μάθουν και το όνομα ενός ακόμη νέου συμπατριώτη μας, του Ελευθερίου Σελλά που, στη σύντομη ζωή του, τα ιδανικά του ήταν «Πατρίδα και Λευτεριά».
Ευχαριστώ θερμά την κυρία Υβόνη Σελλά, σύζυγο του αξέχαστου Στέφανου Σελλά, αδελφού του Ελευθερίου Σελλά, η οποία μου παρεχώρησε ό,τι υλικό υπήρχε στο οικογενειακό τους αρχείο, για να συντάξω το παρόν κείμενο.