Η Ελλάδα, ο Διγενής Ακρίτας της Ευρώπης

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αθανάσιος Κοσσιώρης
Επίτιμος Αντιπρόεδρος Αναθεωρητικού Δικαστηρίου

Ο Ηρόδοτος γεννήθηκε στην Αλικαρνασσό (απέναντι από την Κω, το σημερινό Μποντρούμ) το 484 π.Χ. και πέθανε στους Θούριους της Κάτω Ιταλίας το 425 ή το 410 π.Χ.
(Μια ένδειξη για το πού ήταν εξαπλωμένος ο Ελληνισμός).

Θεωρείται ο θεμελιωτής της επιστήμης της Ιστορίας και χαρακτηρίστηκε από τον Κικέρωνα «Πατέρας της Ιστορίας».

Δεν έδωσε τίτλο στο έργο του και στο προοίμιό του χρησιμοποιεί το χαρακτηρισμό «Ιστορίης Απόδειξις». Οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι το ονόμασαν «Ηροδότου Μούσαι», το χώρισαν σε εννέα βιβλία και έδωσαν σε καθένα το όνομα μιας Μούσας ( Α. Κλειώ, Β. Ευτέρπη, Γ. Θάλεια, Δ. Μελπομένη, Ε. Τερψιχόρη, ΣΤ. Ερατώ, Ζ. Πολύμνια, Η. Ουρανία, Θ. Καλλιόπη).

Θέμα και κύριος άξονας του έργου του είναι οι πόλεμοι Ελλήνων και Περσών, που αρχίζουν το 494 π.Χ. με την κατάπνιξη της «Ιωνικής Επανάστασης» και τελειώνουν με την κατάληψη του Περσικού Φρουρίου της Σηστού στη θρακική χερσόνησο του Ελλησπόντου από τους Έλληνες.
Είναι ο πρώτος που διαχωρίζει την Ευρώπη από την Ασία. (Σύμφωνα με τον Ησύχιο (Αθην. ΧV σελ.678), Ευρώπη σημαίνει η γυναίκα με μεγάλα μάτια, «ευρύωπος»= ευρείες «όπες», από το οπή>οπ-μα>όμμα>μάτι).

Ο Ηρόδοτος λοιπόν μας λέγει («Ιστορία» Η, 108) ότι το 480 π.Χ., μετά τη νίκη των Ελλήνων στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, ο Θεμιστοκλής εισηγήθηκε να σπεύσουν στον Ελλήσποντο και να καταστρέψουν τις γέφυρες που είχε φτιάξει ο Ξέρξης, ώστε να αποκλείσουν τους Πέρσες στην Ελλάδα.

Ο Ευρυβιάδης διαφώνησε και υποστήριξε ότι αν αποκόψουν τους Πέρσες στην Ευρώπη, θα κάνουν κακό παρά καλό, διότι οι Πέρσες, αφού δεν θα μπορέσουν να φύγουν, θα αναγκασθούν για να θρέψουν τον μέχρι τώρα ανέπαφο και πολυάριθμο στρατό τους, να στραφούν στις σοδειές των Ελλήνων και επίσης θα βρεθούν σε κίνδυνο οι πόλεις και τα έθνη της Ευρώπης «κατά πόλεις τε και κατά έθνεα». Εφόσον όμως φεύγουν πρέπει να τους αφήσουμε και να μεταφέρουμε τον πόλεμο στη χώρα των εχθρών. Στην άποψη αυτή συντάχθηκε τελικά και ο Θεμιστοκλής.

Επιβάλλεται εδώ να υπογραμμισθεί ότι ο Ευρυβιάδης ομιλεί περί Ευρώπης. Είναι ασφαλώς από τους πρώτους Έλληνες που μίλησαν για τη σωτηρία της Ευρώπης και πως πρέπει να μη μείνουν οι Πέρσες στην Ευρώπη «ου μενέειν εν τη Ευρώπη» (ως ανωτέρω Η, 108).
Αποδεικνύεται ότι από αρχαιοτάτων χρόνων η Ελλάδα είναι ο «Διγενής Ακρίτας» της Ευρώπης.
Ίσως είναι το πρώτο γραπτό κείμενο που μιλάει για το ενδιαφέρον της Ελλάδας ώστε να προστατευθούν «οι πόλεις και τα έθνη» της Ευρώπης.

Από την αρχή της Ιστορίας και από τη Μοίρα, μας έλαχε να ζούμε σ’ αυτόν τον τόπο. Στο σταυροδρόμι ηπείρων, θαλασσών και πολιτισμών. Είμαστε η αρχή και το όριο της Ευρώπης. Σ’ αυτή την Ευρώπη δώσαμε πρώτα το όνομά της. Τη βαφτίσαμε. Είμαστε οι νονοί της. Και αφού της δώσαμε τη «φώτιση», έπρεπε να της δώσουμε και τα «φωτίκια», τα δώρα του νονού προς το βαφτιστήρι.
Της δώσαμε τη γλώσσα. Αν αφαιρέσεις τις ελληνικές λέξεις από τις γλώσσες των ευρωπαϊκών κρατών, δύσκολα θα επικοινωνήσουν. Τους δώσαμε τη φιλοσοφία να εξετάζουν το «είναι» και το «γίγνεσθαι».

Τους δώσαμε το αθλητικό ιδεώδες για να καλλιεργήσουν την ευγενή άμιλλα και το «ευ αγωνίζεσθε», καθιερώνοντας από το 884 π.Χ. την Ολυμπιακή Εκεχειρία, η οποία έγινε σεβαστή επί δώδεκα αιώνες. Τους δώσαμε την ιδέα της Δημοκρατίας (ασχέτως αν αυτή την ωραία λέξη «ιδέα», την έκαναν, με την αγγλική προφορά, ηχητικά, «αϊντία»! –απλώς ευτράπελη παρένθεση-).

Η Ευρώπη, με όλες τις ατέλειες και τα δικά μας δίκαια παράπονα, δεν παύει να έχει το υψηλότερο επίπεδο πολιτισμού, κουλτούρας και μόρφωσης του μέσου πολίτη σε όλο τον πλανήτη. Είναι πόλος έλξης επισκεπτών από όλες τις Ηπείρους και γι’ αυτό δεν πρέπει να χάσει ή να αλλοιώσει την ποιότητα και τον χαρακτήρα του «είναι» της, εν ονόματι ενός «αχταρμά» πολυπολιτισμικότητας.