Περιορισμός και απομόνωση: οι κίνδυνοι

Μαρία Καρίκη

Άλλη μια φορά ο αναγκαστικός περιορισμός γίνεται μέρος της πραγματικότητάς μας. Οι αντιδράσεις ποικίλες και οι ανησυχίες πολλαπλές. Για πόσο καιρό; Πώς θα διαχειριστούμε πάλι τον «εγκλεισμό»; Θα παραμείνουμε ψύχραιμοι; Τι πρόγραμμα μπορώ να δώσω στην καθημερινότητά μου; Τι θα μου λείψει πολύ; Τι θα γίνει με τον εκνευρισμό και τα «νεύρα» που νιώθω έχοντας την αίσθηση ότι χάνω την ελευθερία μου; Ανάμεικτα συναισθήματα: για κάποιους αναγκαίο κακό, για κάποιους άλλους σκληρή δοκιμασία.

Όσο κι αν κάποιος προετοιμαστεί για ένα ακόμα “lockdown” μέσα από την εκλογίκευση, αυτό δεν σημαίνει ότι αυτόματα θα είναι ψύχραιμος απέναντι σε όλες τις ψυχολογικές διακυμάνσεις που τον περιμένουν. Είναι μια πρόκληση, αλλά και μια πιεστική συνθήκη για τον ψυχισμό μας.

Η κοινωνική αλληλεπίδραση ελαχιστοποιείται, οι αγαπημένοι μας άνθρωποι μπορεί να είναι μακριά και να ανησυχούμε, η επαγγελματική μας ιδιότητα υπολειτουργεί και εκπίπτει, ενώ η απαγόρευση κυκλοφορίας μας κάνει να αισθανόμαστε «φυλακισμένοι». Σε βάθος χρόνου όλα αυτά ασκούν μια αρνητική επίδραση στην ισορροπία μας και στην αίσθηση ασφάλειάς μας.

Η αβεβαιότητα, η έλλειψη προοπτικής βελτίωσης, η προσμονή για το παρακάτω που δεν προβλέπεται, ο φόβος, ο πανικός, το άγχος και η οικονομική ανασφάλεια κάνουν τον άνθρωπο να αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο και δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί το ασαφές και το μη οικείο.

Ο τρόπος που θα ερμηνεύσουμε όλο αυτό που ζούμε θα έχει καταλυτική συνέπεια στις αντιδράσεις και τις συμπεριφορές μας. Αν η «τραυματική» εμπειρία αποκτήσει ένα καινούριο νόημα στα μάτια μας, μπορούμε πιο εύκολα να ανακάμψουμε, διαφορετικά θα πάρει χρόνο…

Ειδικά, οι άνθρωποι που είναι υπερδραστήριοι, υπερκινητικοί από τη φύση τους, υπερβολικά κοινωνικοί, εξωστρεφείς θα ταλαιπωρηθούν περισσότερο με τον «κατ’οίκον» περιορισμό. Θα νιώθουν ότι «ασφυκτιούν» και ότι βουλιάζουν σε μια ρουτίνα που δεν τους αρέσει και δεν τους εκφράζει.

Ωστόσο, η ψυχική μας ανθεκτικότητα λειτουργεί προστατευτικά και εστιάζει στη διασφάλιση της συγκρότησης της ψυχικής μας υγείας. Οφείλουμε, λοιπόν, παρά τους περιορισμούς να πάρουμε θέση απέναντι σε όλο αυτό που εκτυλίσσεται μπροστά μας. Θέση ενεργητική και όχι παθητική.

Πρώτη προτεραιότητα είναι να «χτίσουμε» μια καθημερινότητα που να μας ικανοποιεί. Το να μην έχει κανείς ένα ημερήσιο πρόγραμμα (έστω και μέσα στο σπίτι) ευνοεί τα συναισθήματα πλήξης, άγχους, απόγνωσης και αποπροσανατολισμού. Επίσης, καλλιεργεί την υπερένταση, τη νευρικότητα και τις ενδοοικογενειακές συγκρούσεις.

Η επιλογή δραστηριοτήτων–ενδιαφερόντων που μπορούν λάβουν χώρα εντός του περιορισμού κρατούν το άτομο σε μια δημιουργική απασχόληση και το αποσυμπιέζουν. Επιπλέον, η συστηματική γυμναστική, το άκουσμα μουσικής, η επαφή με την τέχνη, η παρακολούθηση ενδιαφέροντων ταινιών και σειρών βοηθούν να γεμίσουμε τον πολύ ελεύθερο χρόνο μας, αλλά και αποτρέπουν την υπερβολική σκέψη σχετικά με τα προβλήματα που καλούμαστε να διαχειριστούμε. Γενικότερα, η εναλλαγή των ερεθισμάτων γύρω μας αποτελεί ένα πολύτιμο «δίχτυ» προστασίας προκειμένου να μη νιώσουμε έντονα την απόσυρση, την κλεισούρα.

Τέλος, μπορεί η ανθρώπινη –δια ζώσης- επικοινωνία να πλήττεται σε μεγάλο βαθμό, αυτό δε σημαίνει όμως ότι δεν μπορούμε να στραφούμε προς το παρόν στη διαδικτιακή επικοινωνία με τους ανθρώπους που αγαπάμε. Μπροστά στην υγεία –που είναι το πολυτιμότερο αγαθό- θα χρειαστεί να κάνουμε κάποιους συμβιβασμούς, ακόμα κι αν δεν μας αρέσουν.

Παρατηρώντας τον εαυτό μας,στηρίζοντάς τον και ενθαρρύνοντας τον να αντέξει, να ελλίσσεται και να βρίσκει λύσεις. Το ένστικτο επιβίωσης, η ψυχραιμία, η σωστή πληροφόρηση (κι όχι η υπερπληροφόρηση), το υποστηρικτικό δίκτυο που διαθέτει ο καθένας μας και η δημιουργία ενός υγιούς μικρόκοσμου μέσα στο ίδιο μας το σπίτι θα μας βοηθήσουν να αντέξουμε και αυτή τη φορά!