Σεβασμός στον γάδαρο

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Θανάσης Καραναστάσης

Ο γάδαρος είναι ζώο του χωραφιού. Απ’αυτό ξεκινά και σ’αυτό επιστρέφει. Δεν έχει σχέση με τα σαλόνια, όπως κάποια άλλα ζώα.

Ξέρω μόνο μια περίπτωση ανθρώπου που ανέβασε νεαρό γαϊδούρι σε διαμέρισμα του τρίτου ορόφου.

Είχε τον λόγο του που το έκανε.

Για χιλιάδες χρόνια, το ζώο αυτό προσέφερε ζωτικής σημασίας υπηρεσίες στους ανθρώπους της υπαίθρου. Δεν εκτελούσε μόνο μεταφορικό έργο.

Οι άνθρωποι το χρησιμοποιούσαν και στο αλώνι, στο ελαιοτριβείο και στο ζευγάρισμα (=όργωμα) των χωραφιών, τα οποία κόπριζε κιόλας με τα περιττώματά του.

Ήταν πάντα ένας αθόρυβος και λιτοδίαιτος εργάτης.

Η τροφή του ήταν απλή και ανέξοδη: γαϊδουράγκαθα, αγριόχορτα, ράππες (=σιτοκαλαμιές), άχυρα και τα καλοκαίρια φλούδες καρπουζιών και πεπονιών. Τα καλοκαίρια, ο γάδαρος αρσενικός ή θηλυκός, σε ώρες εκτός εργασίας, ήταν δεμένος στο χωράφι.

Συνήθως δενόταν στο μπροστινό αριστερό πόδι με τη σάουλα (=σχοινί) μήκους 10-12 μέτρων, η οποία κατέληγε στο καζίκι. Έτσι είχε την άνεση να κινείται και να βόσκει χωρίς να μπορεί να φύγει.

Ο ιδιοκτήτης του έπρεπε μία φορά την ημέρα να τον μεταδέσει για να έχει ευρύτερο πεδίο βόσκησης και φυσικά να τον ποτίσει.

Τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού, το πότισμα έπρεπε να γίνεται συχνότερα κι αν υπήρχε δέντρο κοντά, τον πλησίαζαν για να είναι στη σκια.

Τον χειμώνα η προστασία του ήταν σε κάποιο υπόστεγο ή μέσα στον αχυρώνα.

Πώς τα ξέρω όλα αυτά; Μα από χωριό είμαι και είχα στα παιδικά και νεανικά μου χρόνια καθημερινό βοηθό το ζώο αυτό. Με τα γαϊδούρια μας μετέφερα καρπούζια, πεπόνια, ντομάτες, κουτσουλιές, άχυρα, σιταροκρίθαρα και ό,τι άλλο χρειαζόταν να μεταφερθεί.

Ο γάδαρος δεν δαγκώνει, μόνο κλωτσά, ιδίως όταν τον τσιμπά η μύγα του Σεπτέμβρη. Γι’αυτό καλό είναι να αποφεύγει κανείς να στέκεται πίσω από το ζώο. Το μόνο που απαιτείται από τον άνθρωπο, είναι να του δείχνει σεβασμό.

Είναι αυτό που δεν έδειξε ο παλιάνθρωπος, ο οποίος έσερνε με το σχοινί για εκατοντάδες μέτρα το γαϊδουράκι του προκαλώντας του αφόρητο πόνο και οδηγώντας το τελικά στον θάνατο. Δεν μπορώ να περιγράψω την οργή μου γι’ αυτή την κτηνώδη συμπεριφορά.

Είναι ο βασικός λόγος που με οδήγησε στο να συντάξω αυτό το άρθρο.

Προσθέτω όμως και τη διαπίστωσή μου, ότι οι άνθρωποι των πόλεων δεν έχουν ιδέα από τη ζωή της υπαίθρου και τη θέση που είχε το συγκεκριμένο ζώο μέσα σ’αυτήν.

Μεταξύ άλλων, δεν ξέρουν ότι ο γάδαρος μπορεί να σηκώσει μεγαλύτερο βάρος από το βάρος ενός ανθρώπου. Κι’ αν τον παραφορτώσεις σου δείχνει με τις κινήσεις του να το καταλάβεις.

Σε μία τέτοια περίπτωση ο αγρότης δεν καβαλικεύει το ζώο, αλλά πηγαίνει δίπλα του με τα πόδια μέχρι το μέρος που θα το ξεφορτώσει.

Αγνοώντας τη μεταφορική ικανότητα των γαδάρων, διάφοροι εξ επαγγέλματος, πλέον ζωόφιλοι, προβαίνουν σε καταγγελίες για την κακοποίηση των ζώων, κυρίως επειδή σε τουριστικά μέρη χρησιμοποιούνται για να μεταφέρουν τουρίστες.

Φθάνουν δε καμμιά φορά σε γελοίες πρωτοβουλίες, όπως αυτή που είχαμε πέρυσι στη Ρόδο: κάποιοι κάλεσαν ομάδα «ειδικών» για να εξετάσουν την κατάσταση των γαϊδουριών στη Λίνδο.

Αφού τα εξέτασαν, διαπίστωσαν ότι τα ζώα είναι υπέρβαρα και συνέστησαν στους ονηλάτες να εφαρμόσουν ειδικό διαιτολόγιο! Ίσως σανό με... μηδέν λιπαρά.

Βέβαια, τα γαϊδούρια έπαψαν προ πολλού να έχουν ρόλο στη ζωή των ανθρώπων. Αντικαταστάθηκαν από τα... Datsun.

Για κάποιους στις μέρες μας αποτελούν πλέον συλλεκτικό είδος... Έστω και έτσι, εάν είναι να μην εξαφανιστεί το είδους αυτό που έχει γράψει τη δική του ιστορία. Μία ιστορία της οποίας στοιχείο είναι και η δική μου βιωματική μαρτυρία.

Στον γάδαρο, τον «γάρο» όπως το λέγαμε στο χωριό μου, οφείλουμε σεβασμό και καμμία ανοχή σε οποιαδήποτε εις βάρος του βαρβαρότητα.