«Έχουν μαυρίσει τα πάντα στα χωριά μας» | Πώς περιγράφουν οι πρόεδροι των κοινοτήτων την κατάσταση που βίωσε ο τόπος μας

Rodiaki NewsRoom

Τεράστιες οι ζημιές στο φυσικό περιβάλλον, στην κτηνοτροφία και στις καλλιέργειες

Με τον φόβο να μην έχει καταλαγιάσει ακόμα λόγω των συνεχών αναζωπυρώσεων, οι κάτοικοι των χωριών της Ρόδου που απείλησε ή «έγλυψε» ο πύρινος εφιάλτης, προσπαθούν να μαζέψουν τα κομμάτια τους, ευρισκόμενοι πάντα σε επιφυλακή.

Μιλώντας στη «Ροδιακή» οι πρόεδροι των χωριών που κινδύνευσαν περισσότερο από αυτή τη φρίκη που έζησε το νησί, περιέγραψαν (σ.σ. στα περισσότερα από αυτά), μία πιο ήρεμη κατάσταση τη χθεσινή ημέρα, σε σχέση πάντα με τις προηγούμενες. Δίχως αυτό βέβαια, σε καμία περίπτωση, να σημαίνει ότι εφησυχάζουν.

Τα συναισθήματα ανάμεικτα και δύσκολα για να τα επεξεργαστούν ακόμα: από τη μία η ανακούφιση ότι χθες ήταν η πρώτη μέρα που «δεν έβλεπαν φλόγα στο χωριό», από την άλλη η θλίψη της απόλυτης μαυρίλας σε κάποια χωριά και ο κόμπος στο λαιμό-δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς αν προκαλείται από τη μυρωδιά του καμένου και τις στάχτες ή από τη θλίψη, την κούραση και την αγωνία.

Αμέτρητες οι ζημιές στις καλλιέργειες και κυρίως στα ελαιόδεντρα, γεγονός που θα φανεί σε λίγους μήνες και από την παραγωγή λαδιού στο νησί. Οι ζημιές δεν έχουν καταγραφεί ακόμα, στην κτηνοτροφία, τις υποδομές, κυρίως τα αρδευτικά δίκτυα και βέβαια στον απαράμιλλο φυσικό πλούτο του νησιού. Υπήρξαν, όμως, και σπίτια που υπέστησαν σοβαρές ζημιές καθώς και ξενοδοχεία.

Στα περισσότερα από τα χωριά που κινδύνευσαν άλλωστε, οι πρόεδροι τονίζουν το εξής: ότι πάλεψαν με κάθε ικμάδα της δύναμής τους, πυροσβεστική, εθελοντές και οι ίδιοι, για να προστατεύσουν, πέρα από την ανθρώπινη ζωή, τον οικισμό των χωριών τους, δηλαδή τα σπίτια τους και τις αυλές τους.

Και αυτό ήταν μία πολύ μεγάλη νίκη απέναντι σε ένα «θεριό» πρωτοφανούς έντασης και έκτασης, που για δέκα μέρες τώρα μοιάζει ανίκητο. Μάλιστα, θα έλεγε κανείς ότι... ντρέπονται ν’ αναφέρουν τις ζημιές σε καλλιέργειες και δίκτυα όταν υπάρχουν συμπολίτες μας που κάηκαν τα σπίτια τους.

Όλοι τους, βέβαια, εξάρουν την ορμή και την αυτοθυσία με την οποία έπεσαν στις φλόγες οι εθελοντές, που δεν τους άφησαν στιγμή μόνους ενώ σε κάποια χωριά βρίσκονται ακόμη εκεί, άγρυπνοι φρουροί απέναντι στον πιο απρόβλεπτο εχθρό.

Εκείνο που τονίζουν, ακόμη, αρκετοί πρόεδροι είναι ότι δεν είχαν δημιουργηθεί ζώνες για να προστατευθούν οι οικισμοί και τις έκαναν οι ίδιοι ως το... τελευταίο οχυρό για να μην μπει στους οικισμούς η φωτιά.

Δέκατη μέρα της φωτιάς
Βάτι
«Επιτέλους, δεν βλέπουμε φλόγα στο χωριό!», λέει αφοπλιστικά ο πρόεδρός του Βατίου κ. Βασίλης Καλαποδάκης, για να συμπληρώσει «μέχρι τώρα». Κι αυτό διότι σε όλες τις πληγείσες περιοχές γνωρίζουν ότι, δυστυχώς, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει από ώρα σε ώρα.

Όπως είπε, στη «Ρ», κατάφεραν και δεν μπήκε η φωτιά στον οικισμό και αυτό από μόνο του είναι μία τεράστια νίκη, με πρωταρχικό βέβαια το γεγονός ότι δεν υπήρξε καμία απώλεια.

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος, κατάφεραν και προστάτευσαν τη νότια πλευρά του χωριού ενώ στ’ αριστερά έχει καεί ένα τμήμα. Εκείνο, όμως, που θέλει να τονίσει είναι ότι «πρέπει να αποδοθούν οι ευθύνες».

Δεν παραλείπει, βέβαια, να δηλώσει ότι έχουν μείνει άναυδοι από την προσφορά των εθελοντών, τους οποίους ευχαριστεί θερμά. Γενικά, όπως μεταφέρει ο πρόεδρος, οι κάτοικοι του Βατίου αντιμετώπισαν την επικίνδυνη αυτή κατάσταση με ψυχραιμία, ακόμα και κατά την εκκένωση του χωριού το περασμένο Σάββατο.

Κλείνοντας, μιλάει για την «απίστευτη αυταπάρνηση» των νέων του χωριού που «κρεμασμένοι» από τις καρότσες βρίσκονταν στα βουνά όλες αυτές τις ημέρες, δίχως δεύτερη σκέψη.

Γεννάδι
Με τις αναζωπυρώσεις πάνω από τα βουνά να συνεχίζονται και τη χθεσινή ημέρα, στο Γεννάδι τα πράγματα ήταν πιο ήρεμα... αφού δεν έβλεπαν τον κίνδυνο να πλησιάζει.

Όπως εξηγεί ο Πρόεδρος της κοινότητας, κ. Σταύρος Ακκούρης, δημιούργησαν περιμετρικά του χωριού μεγάλες ζώνες με χωματουργικά μηχανήματα και δεν επέτρεψαν στη φωτιά να μπει μέσα στον οικισμό.

Ωστόσο, φαίνεται ότι υπάρχουν μεγάλες ζημιές σε καλλιέργειες, κυρίως ελαιόδεντρα και στο ζωικό κεφάλαιο της περιοχής. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ένα 60%-70% των ελαιόδεντρων που έχει καεί σε κάποιες περιοχές και σε άλλες ένα 50%.

Μάλιστα, χθες, είχε μεταβεί εκεί κλιμάκιο του ΕΛΓΑ ώστε να ξεκινήσει τις καταγραφές για αποζημιώσεις. Βέβαια, θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάηκε κι ένα σπίτι λίγο έξω από το χωριό και δύο πέργκολες, υδρορροές και μία πόρτα γκαράζ. Το ενθαρρυντικό, πάντως, είναι ότι, σύμφωνα με τον πρόεδρο, «το Γεννάδι είναι καταπράσινο μέσα».

Κλείνοντας, ο κ. Ακκούρης δεν παραλείπει κι εκείνος να εξάρει την απίστευτη βοήθεια των εθελοντών που ήρθαν στην περιοχή με... αυτοσχέδια πυροσβεστικά, όπως λέει χαρακτηριστικά, δηλαδή με δικά τους οχήματα και ρίχτηκαν στη μάχη με τις φλόγες μη υπολογίζοντας τον κίνδυνο. Και οι κάτοικοι, όμως, έδειξαν ότι «έχουν μεγάλη λεβεντιά στην ψυχή τους», όπως και ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός.

Σημαντικό είναι ακόμη ότι όλες αυτές τις ημέρες είχαν νερό από τις γεωτρήσεις που δούλευαν με ηλεκτρογεννήτρια και με βυτιοφόρο μπόρεσαν να εφοδιάζουν και οχήματα της Πυροσβεστικής.

Σημειώνεται ότι οι κάτοικοι επέστρεψαν στο Γεννάδι και ξεκίνησαν την αποκατάσταση κοινόχρηστων σημείων του χωριού. Τέλος, ο κ. Ακκούρης, δεν παραλείπει να αναφέρει ότι όλοι οι υπάλληλοι της ΔΕ Νότιας Ρόδου, με επικεφαλής την προϊσταμένη κα Μαριάνθη Σαββίδη, όλες αυτές τις ημέρες, ετοιμάζουν τρόφιμα και τα στέλνουν σε όσους δίνουν τη μάχη στα μέτωπα της φωτιάς ενώ το συνεργείο των υδραυλικών φροντίζει να λειτουργούν οι γεωτρήσεις και οι δεξαμενές να είναι γεμάτες με νερό.

Προφύλια
Από τα λίγα χωριά που είδαν τη φωτιά να πλησιάζει αλλά από μακριά, ήταν αυτό της Προφύλιας. Όπως λέει ο πρόεδρός της, κ. Μαυρουδής Παπασάββας, κίνδυνο δεν ένιωσαν, ενώ όλες αυτές τις ημέρες, είχαν ρεύμα και νερό και μάλιστα εφοδιάζονταν από εκεί και οι υδροφόρες.

Ο ίδιος εκτιμά, πάντως, ότι τα χειρότερα απεφεύχθησαν, επειδή η φωτιά πλησίαζε με αργούς ρυθμούς προς το χωριό ενώ αν ο καιρός ήταν νότιος θα είχαν... καεί.
Σημειώνει ακόμη, ότι έχει καταλαγιάσει ο φόβος στο χωριό και ότι δεν έφυγε κανένας.

Μπορεί αυτή τη φορά να έβλεπαν τη φωτιά στα 7-8 χλμ. μακριά, νιώθοντας την αγωνία για το Βάτι, ωστόσο αρκετοί έχουν ζήσει το κακό τρεις φορές, το 1992, το 2008 και το 2018 αν και, όπως λέει χαρακτηριστικά, «αυτό που έγινε αυτή τη φορά ήταν το μεγαλύτερο κακό.

Δεν έχει ξαναγίνει». Τέλος, ευελπιστούν ότι από χθες ο κίνδυνος είναι μειωμένος διότι έχει πέσει η θερμοκρασία και η υγρασία είναι έντονη στην περιοχή.

Λαχανιά
Πιο αισιόδοξη ήταν η χθεσινή ημέρα και για τη Λαχανιά καθώς έβλεπαν ότι η φωτιά είχε απομακρυνθεί από το Γεννάδι. Βέβαια, η αναστάτωση στους κατοίκους είναι έντονη υπό τον φόβο αναζωπυρώσεων. Όπως περιγράφει, οι στιγμές ήταν αγωνιώδεις τις προηγούμενες ημέρες όταν έβλεπαν τη φωτιά να «γλύφει» το Γεννάδι και να «σαρώνει» το Κιοτάρι.

Καθ’ οδόν για τη Λαχανιά η εικόνα είναι απογοητευτική καθώς δεν μπορείς να αποστρέψεις το βλέμμα απ’ αυτά που άφησε πίσω της η πύρινη λαίλαπα. Μέσα στο χωριό όμως, το πράσινο είναι μία αναζωογονητική εικόνα.

Όπως λέει ο πρόεδρος, κ. Βασίλης Μιχαήλ, οι κάτοικοι και οι τουρίστες είναι μεν φοβισμένοι ωστόσο εξακολουθούν και παραμένουν εκεί. Κλείνοντας, μάλιστα, δεν παραλείπει να πει ότι η σκέψη τους είναι στους ανθρώπους που έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές αλλά και στο πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στην κορυφογραμμή του Βατίου...

Λάερμα
«Έχει μαυρίσει τα πάντα», λέει για τη φωτιά ο πρόεδρος των Λαέρμων κ. Τάσος Πατούνας, περιγράφοντας έτσι τον εφιάλτη που βίωσε για ακόμα μία φορά το χωριό. Η φωτιά το διαπέρασε και έκαψε αυλές, αυτοκίνητα, ζώα και αρκετά δένδρα και αμπέλια.

Όπως λέει, μάλιστα, με παράπονο ο πρόεδρος-ο οποίος βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση από το 2014-εδώ και χρόνια «φωνάζει» να ληφθούν μέτρα με τη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών. Η εικόνα που μεταφέρει για το πώς είναι σήμερα το χωριό είναι αποκαρδιωτική: όπως λέει η φωτιά έχει μαυρίσει τα πάντα.

Οι κάτοικοι μαζί με τους εθελοντές δημιούργησαν μία μεγάλη ζώνη και μπόρεσαν να αποτρέψουν τη φωτιά από το να μπει στο χωριό. Ωστόσο, μετά από δέκα μέρες δεν μπορούν να χαλαρώσουν ακόμα υπό τον φόβο μήπως ξαναγυρίσει η φωτιά στα Λάερμα.

Επίσης, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, ειδικά όσοι έχουν αναπνευστικά προβλήματα, δεν έχουν επιστρέψει ακόμα στο χωριό καθώς είναι πολύ έντονη η μυρωδιά του καπνού.

Μάσσαρι
Ευτυχώς, κατά τη χθεσινή ημέρα δεν είχαν κανένα μέτωπο στο χωριό, πέρα από κάποιες μικροεστίες, ωστόσο όπως λέει ο πρόεδρός του, κ. Τσαμπίκος Καμπαστάνας, ο φόβος δεν έχει φύγει και, έτσι, κατά τη διάρκεια της νύχτας, σε διάφορα σημεία επαγρυπνούν εθελοντές, μαζί βέβαια με την Πυροσβεστική.

Ως μία «κόλαση» περιγράφει ο πρόεδρος των Μασσάρων τη φωτιά που έβλεπαν να κατεβαίνει και να απειλεί το χωριό τους και ευτυχώς την πρόλαβαν πριν κάψει σπίτια. Στο πιο νότιο τμήμα δεν έχουν καεί εκτάσεις και βλέπει κανείς λίγο πράσινο, όπως και στο φράγμα.

Όπως είπε, η φωτιά πέρασε από τ’ Απόλλωνα και μετά γύρισε αλλά σταμάτησε στον Γαδουρά. Οι ζημιές που έχουν υποστεί στο χωριό είναι σε ελαιόδεντρα και στην άρδευση. Όταν η φωτιά ήταν ανεξέλεγκτη εκκένωσαν δύο φορές το χωριό καθώς επικράτησε πανικός και υπάρχουν και κάτοικοι με αναπνευστικά προβλήματα.

Επισημαίνει και εκείνος ότι δεν υπήρχαν αντιπυρικές ζώνες καθώς το απαγόρευε το Δασαρχείο, ωστόσο μετά από αυτή την πρωτοφανή καταστροφή πιστεύει ότι θα πρέπει να αναθεωρήσουν.

Παρ’ όλα αυτά, πριν πλησιάσει η φωτιά το χωριό κατάφεραν και έκαναν κάποιες αντιπυρικές ζώνες ωστόσο λόγω της έντασης του ανέμου που άλλαξε και έφυγε προς τα νότια, μπήκε η φωτιά στο χωριό. Και εκείνος απευθύνει τις ευχαριστίες τους στους πάρα πολλούς εθελοντές που ήρθαν και από τις τριγύρω περιοχές (σ.σ. Αρχάγγελο, Μαλώνα και Λάρδο) και βοήθησαν πάρα πολύ και βέβαια την Πυροσβεστική.

Μαλώνα
Από τα χωριά που χθες επικρατούσε μία σχετική ηρεμία ήταν και αυτό της Μαλώνας καθώς όπως λέει ο πρόεδρός του, κ. Νεκτάριος Μουστακέλλης, δεν υπήρχαν καθόλου εστίες ενώ ισχυρή ήταν η παρουσία της Πυροσβεστικής που ήταν διάσπαρτη στην περιοχή για επιτήρηση, συνεπικουρούμενη από εθελοντές.

Όπως λέει, η φωτιά απείλησε το χωριό στα διακόσια μέτρα ωστόσο πρόλαβαν να ετοιμαστούν δημιουργώντας ζώνες με τον κόσμο και μηχανήματα. Ζημιές υπήρξαν σε ελαιόδεντρα. Από το χωριό βλέπει κανείς και πράσινο και καμένη γη, όπως ανάμεικτα είναι και τα συναισθήματά τους.

Απόλλωνα
Σε επιφυλακή εξακολουθούν να βρίσκονται, βέβαια, μετά από δέκα ημέρες, και τ’ Απόλλωνα καθώς μέχρι προχθές υπήρχε μία μεγάλη εστία ενώ χθες υπήρχαν δύο μικρές.

«Η επόμενη μέρα είναι δύσκολη», δηλώνει στη «Ροδιακή» ο πρόεδρος της κοινότητας κ. Μάκης Λαγογιάννης, συμπληρώνοντας όμως «αλλά όχι πιο δύσκολη από την υπόλοιπη Ρόδο που έχασαν σπίτια και δουλειές».

Όπως τονίζει, ο Προφήτης Ηλίας είναι «ζωντανός» αλλά έχουν καεί πάρα πολλά κτήματα. Από χωριό βλέπει κανείς πράσινο στο ένα χιλιόμετρο. καθώς υπάρχει μία ζώνη που δεν έχει καεί. Μετά όμως -συνεχίζει- «όπου και να γυρίσεις είναι απελπισία».

Σύμφωνα με τον πρόεδρο, ο φόβος εξακολουθεί να υπάρχει στα χωριά γιατί το κλίμα είναι εμπόλεμο και κανείς δεν έχει πάει σπίτι του. Οι νέοι εξακολουθούν να βρίσκονται σε επιφυλακή και οι κάτοικοι στο χωριό τούς ετοιμάζουν φαγητά και προμήθειες.

Ο ίδιος, εκφράζει τις ευχαριστίες του προς τους χιλιάδες εθελοντές που βρέθηκαν κοντά τους από την πρώτη στιγμή και τους συγχωριανούς του που συνέβαλαν με μοναδικό τρόπο αφού γνωρίζουν την περιοχή.

Όσο για τη ζημιά, αυτή είναι πολύ μεγάλη στις καλλιέργειες αφού μέχρι και προχθές η φωτιά έκαιγε ενώ σε κίνδυνο βρίσκονται και οι υποδομές. Η διάσταση που βάζει ο πρόεδρος είναι η κραυγή των συγχωριανών του, όπως λέει χαρακτηριστικά, ότι οι περισσότεροι θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τη γεωργία αφού είναι μεγάλοι σε ηλικία και ήδη αντιμετώπιζαν σοβαρό πρόβλημα με την ανεξέλεγεκτη βόσκηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ο κ. Λαγογιάννης, αρκετές φορές επισημαίνει ότι δεν θέλει να μιλάει για τις ζημιές στις καλλιέργειες τη στιγμή που σε άλλα χωριά άνθρωποι έχουν χάσει τα σπίτια τους, ξενοδοχεία έχουν υποστεί ζημιές, όπως και υποδομές. Όπως τονίζει, όταν η πυρκαγιά θα σβήσει τελείως, πρέπει να γίνει η καταγραφή των ζημιών και να αποκατασταθούν οι υποδομές.

Σάλακος
Ηρεμία επικρατεί και στη Σάλακο μετά την πρώτη εκείνη ημέρα της πυρκαγιάς που «πάγωσαν» άπαντες όταν νιώσαμε ότι απειλείται ο Προφήτης Ηλίας. Ωστόσο, και εδώ, αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει εφησυχασμός και χαλάρωση.

Οι βάρδιες στο βουνό εκτελούνται κανονικά από την ΕΘΟΜΑΚ και τους κατοίκους και στο χωριό τούς ετοιμάζουν φαγητό. Καθημερινά δεκαπέντε άτομα κάνουν βάρδια στο βουνό και κατά τις νυχτερινές ώρες.

Όπως λέει ο πρόεδρος, κ. Στέργος Αγγουράς, βρίσκονται σε επιφυλακή διότι υπάρχουν συνεχείς αναζωπυρώσεις στο βουνό που θα μπορούσαν να είναι επικίνδυνες. Επίσης, όταν πρόλαβαν τη φωτιά στον Προφήτη Ηλία και είχε τη συνέχεια που όλοι ξέρουμε, όλη η δύναμη της Πυροσβεστικής επικεντρώθηκε στις άλλες περιοχές.

Περιγράφοντας τις πρώτες εκείνες δύσκολες ώρες, ο πρόεδρος λέει ότι η φωτιά βρισκόταν στη μύτη του βουνού και ανέβαινε οπότε εκκένωσαν με τάξη το χωριό. Ο φόβος ήταν μεγάλος βλέποντας το μαύρο σύνεφο, ωστόσο όπως ερχόταν η φωτιά ο άνεμος άλλαξε και σώθηκε η περιοχή. Αισιόδοξο, πάντως, είναι αυτό που περιγράφει ο πρόεδρος, ότι η ζωή στη Σάλακο επέστρεψε στους κανονικούς της ρυθμούς.

Ασκληπειό
Η πρώτη μέρα ηρεμίας θα μπορούσε να πει κανείς ότι ήταν η χθεσινή για το Ασκληπειό που ήταν επίσης από τα χωριά που έζησε πολύ δύσκολες στιγμές. Αυτό, εκτός από τη φωτιά που δεν τους απειλούσε πλέον, είχε να κάνει και με την παρουσία συνεργείου της ΔΕΗ που τοποθετούσε γεννήτριες και μέχρι το βράδυ επρόκειτο να ηλεκτροδοτηθεί όλο το χωριό το οποίο παρέμενε χωρίς ρεύμα από την πρώτη ημέρα της φωτιάς, δηλαδή εδώ και δέκα ημέρες!

Χθες, υπήρχαν κάποιες αναζωπυρώσεις βαθιά, ωστόσο, όπως λέει ο πρόεδρος, κ. Νίκος Κουγκράς, «η ηρεμία επήλθε στο Ασκληπειό». Χαρακτηριστικό είναι ότι έχουν αρχίσει και επιστρέφουν οι κάτοικοι που είχαν φύγει με την εκδήλωση της πυρκαγιάς.

Η εικόνα, ωστόσο, που αντικρίζει κανείς είναι αποκαρδιωτική αφού δεν υπάρχει πράσινο. «Θα μας λείψει για χρόνια και θα το δούμε τον χειμώνα», λέει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος. Χθες το κλιμάκιο για τις αποζημιώσεις πραγματοποίησε αυτοψία στο χωριό για τις ζημιές στα σπίτια.

Υπάρχουν πέντε-έξι μέσα στο χωριό που έχουν υποστεί πιο σοβαρές ζημιές στο εσωτερικό τους και τρία-τέσσερα μικρότερες, όπως και κάποια μικρά κτίσματα στο Κιοτάρι έχουν υποστεί επίσης μικρές ζημιές. Κι αυτό είναι το βασικό, ότι δηλαδή δόθηκε μεγάλη μάχη όλες τις προηγούμενες ημέρες με πρωταρχικό μέλημα να μην μπει η φωτιά μέσα στο χωριό. Έτσι, ό,τι έχει καεί είναι περιμετρικά.

Επίσης, χθες, επισκέφθηκαν το Ασκληπειό το κλιμάκιο του ΕΛΓΑ συνοδευόμενο από τον πρόεδρο του περιφερειακού συμβουλίου κ. Φιλήμονα Ζαννετίδη, προκειμένου να αποκτήσουν μία πρώτη εικόνα για τις ζημιές στις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία.

Τη μεγαλύτερη ζημιά φαίνεται να υπέστη κτηνοτρόφος του χωριού που από τις 700-800 κατσίκες που είχε, δυστυχώς διασώθηκαν μόλις 150. Επίσης, και σ’ αυτό το χωριό κάηκαν πολλές ελιές.

Ο κ. Κουγκράς εμφανίζεται αισιόδοξος για την επόμενη ημέρα, λέγοντας ότι από αύριο περιμένουν ότι θα είναι ακόμα πιο ομαλά τα πράγματα και με το νερό όπου είχαν πρόβλημα στην τροφοδότηση κάποιων κατοικιών διότι από τη δεξαμενή γινόταν ανεφοδιασμός των βυτιοφόρων για να τα μεταφέρουν στα πυροσβεστικά οχήματα. Τέλος, ο κ. Κουγκράς δεν παραλείπει να εξάρει τη δουλειά που έκαναν οι εθελοντές μαζί με τους ντόπιους.