Ελευθερία Φτακλάκη: Η μετάβαση της Ελλάδας στη εποχή της ύστερης νεωτερικότητας;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Ελευθερία Φτακλάκη
Διεθνολόγος/Διδάκτωρ Eυρωπαϊκών Σπουδών
Πολιτευτής της ΝΔ στα Δωδεκάνησα

Στην εποχή της (ανα) παγκοσμιοποίησης οι ραγδαίες εξελίξεις λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και των ανατροπών που θα επιφέρουν στη ζωή μας, οι μεγάλες απειλές της κλιματικής κρίσης, η παγκόσμια ύφεση και οι πολλαπλές περιφερειακές συγκρούσεις, δεν αφήνουν ανεπηρέαστο το πεδίο της κοινωνίας.

Κινήματα παντός τύπου με διεκδικήσεις από το πλέον σύνηθες και καθολικά αποδεκτό- το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, των ευάλωτων ομάδων, και έως τα νέα κινήματα, όπως το “Wokeism”1 (το κίνημα της αφύπνισης, επίγνωσης), της κουλτούρα του εξοστρακισμού (“cancel culture”), της «πολιτικής ορθότητας», είναι μόνο μερικές από αυτές, που όμως περικλείουν ένα μέρος του φαινομένου. Φαινόμενα ακραία για το δυτικό κόσμο καθώς στρέφονται εναντίον του ως προς τα ζητήματα φύλου, φυλής, ταυτότητας, κ.λπ.

Οι ριζικές ανατροπές των παραδοσιακών προτύπων και στερεοτύπων, ειδικά σε κοινωνίες με συντηρητικά αντανακλαστικά, δημιουργούν συνθήκες για την αποκαθήλωση και ανακατασκευή ιδεολογιών (πολιτικών και κοινωνικών).

Παρατηρούμε σταδιακά τον προοδευτισμό να διεμβολίζει τον συντηρητισμό και τα πολιτικά ιδεολογήματα που μέχρι πρότινος αποτελούσαν προνόμιο των δυνάμεων της κεντροαριστερά, σήμερα αποτελούν οριζόντιες πολιτικές που διεκδικούν και οι δυνάμεις της κεντροδεξιάς.

Ως πρότινος για παράδειγμα η ταυτότητα «προοδευτικός» αποτελούσε ένα πολύ σημαντικό επίδικο λόγο στον πολιτικό ανταγωνισμό, λόγω της πολιτικοϊδεολογικής συγκρότησης των κομμάτων στην μεταπολιτευτική Ελλάδα δημιουργώντας κάποιες σταθερές για τη διαφοροποίηση «αριστερό-δεξιό». Ο κεντρώος χώρος, θεωρητικά έτεινε να είναι προοδευτικός με όρους «κοινωνικής νεωτερικότητας», αλλά πιο κοντά στη δεξιά́ με όρους οικονομίας και κοινωνικού φιλελευθερισμού.

Όμως, στην εποχή της ύστερης νεωτερικότητας στην οποία έχει εισέλθει η Ελλάδα, οι κλασικές πολιτικές ταμπέλες «δεξιά- αριστερά» έχουν χάσει την καθαρότητα τους σε σχέση με τις προτεραιότητες και τις πολιτικές επιλογές των κομμάτων που ταυτίζονταν με αυτές καθώς τα όρια ανάμεσα τους δεν είναι πλέον διακριτά. Ως εκ τούτου, τα αφηγήματα της αριστεράς αποζητούν επανακαθορισμό των πολιτικών ιδεολογιών και προτεραιοτήτων τους και το κέντρο δεν αποτελεί προνομιακό τους πεδίο.

Όπως μας υπενθύμισε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη που έδωσε στοn δημοσιογράφο, κ. Γ. Κουβαρά, ο πρώτος πολιτικός που ζήτησε «να ξεφύγουμε από τις ταμπέλες της Δεξιάς, του Κέντρου και της Αριστεράς», ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, στην ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος της Ν.Δ , πριν από 50 χρόνια…

1. Το κίνημα Woke και η κουλτούρα του εξοστρακισμού επικρατούν στον κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με τους χρήστες-οπαδούς του να χρησιμοποιούν το hashtag #StayWoke (μείνε αφυπνισμένος), προτρέποντας άλλους χρήστες να επαγρυπνούν σχετικά με τα κοινωνικά ζητήματα.
2. Νεωτερικότητα: είναι η τάση να αποδέχεται κάποιος κάτι καινούργιο που μέχρι χθες ήταν άγνωστο ή απαγορευτικό…