Ηλίας Καραβόλιας/ Daniel Kahneman: Ένα σπουδαίο μυαλό
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 861 ΦΟΡΕΣ
Γράφει ο Ηλίας Καραβόλιας
Όταν φεύγει από τη ζωή ένας άνθρωπος, αυτό που μένει πίσω είναι το αποτύπωμά του.
Πέθανε λοιπόν ένας μεγάλος δάσκαλος, ο ψυχολόγος Daniel Kahneman (90 ετών) καθηγητής στo Princeton και γνωστός για το πολύπλευρο έργο του στην ηδονική ψυχολογία, στη θεωρία λήψης αποφάσεων αλλά κυρίως στα «οικονομικά της συμπεριφοράς».
Γι’ αυτά του απονεμήθηκε το 2002 το βραβείο Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών, με τον Amos Tversky, διότι έθεσαν τα θεμέλια για να κατανοούμε τα κοινά ανθρώπινα λάθη που προκύπτουν από τις «ευρετικές» μεθόδους και προκαταλήψεις, ενώ ανέπτυξαν μεταξύ άλλων και την περίφημη «θεωρία προοπτικής».
Με τις έρευνες και τα εμπειρικά ευρήματά τους αμφισβήτησαν την υπόθεση τού «ανθρώπινου ορθολογισμού» που επικρατούσε στη σύγχρονη οικονομική σκέψη και εισήγαγαν τη γνωσιακή επιστήμη στη θεωρία λήψης αποφάσεων.
Στην πραγματικότητα ο Kahneman αμφισβήτησε το ορθολογικό μοντέλο περί κρίσεων και λήψης αποφάσεων και γι’ αυτό, οι ιδέες του έχουν ευρεία εφαρμογή σε πολλά πεδία. Μας φανέρωσε το γρήγορο, διαισθητικό και συναισθηματικό κομμάτι του νου αλλά και το πιο αργό, συνετό και έλλογο.
Μας αποκάλυψε τις εξαιρετικές δυνατότητες -αλλά και τα ελαττώματα και τις στρεβλώσεις- της σκέψης μας και τη μεγάλη επιρροή των διαισθητικών εντυπώσεων στη συμπεριφορά μας.
Ο αντίκτυπος της αποστροφής ζημίας και της υπερβολικής εμπιστοσύνης στις εταιρικές στρατηγικές, οι δυσκολίες της πρόβλεψης για το τι θα μας κάνει ευτυχισμένους, οι προκλήσεις της κατάλληλης πλαισίωσης των κινδύνων στη δουλειά και στο σπίτι, η ισχυρή επίπτωση των γνωστικών προκαταλήψεων στα πάντα : από το παίξιμο στο χρηματιστήριο μέχρι τον προγραμματισμό των διακοπών, όλα τελικά μπορούν να εξηγηθούν και να κατανοηθούν.
O Kahneman αφιερώθηκε επιστημονικά στα ευρήματα των ερευνών σχετικά με τα κίνητρα και τις ειδικές ατομικές συμπεριφορές, την ψυχολογία του χρήματος και των συναλλαγών. Κορυφαία βιβλία του: «Σκέψη, αργή και γρήγορη» και το «Θόρυβοι» που συνέγραψε με τους Sunstein και Siboni. Με τον Kahnemnan πρωτοπόρο είναι γεγονός ότι, η οικονομική επιστήμη εμπλούτισε το θεωρητικό της «οπλοστάσιο» με στοιχεία ατομικής και κοινωνικής ψυχολογίας…

Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News