Μανώλης Κασσώτης: Αμερικανοί Φιλέλληνες και η πόλη Greece NY

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Μανώλης Κασσώτης
στο anamniseis.net

Δύο αιώνες συμπληρώνονται από τότε που ο Λόρδος Βύρων ήρθε στην επαναστατημένη Ελλάδα και αγωνίστηκε για την Ελευθερία της. Ήταν τότε που η Ελλάδα «σηκώθηκε» ενάντια σε μια αυτοκρατορία και το πάθος της για τη λευτεριά και οι θυσίες της άφησαν εμβρόντητη την ανθρωπότητα.

Κι ήταν -τότε- που ο θαυμασμός δημιούργησε το ρεύμα του Φιλελληνισμού που εκδηλώθηκε με οικονομική και ηθική συμπαράσταση στον ηρωικό λαό, και με συμμετοχή στον ένοπλο αγώνα και θυσία ακόμη και της ζωής των. Έτσι εφέτος ο Απανταχού Ελληνισμός γιορτάζει τον Φιλελληνισμό.

Εκτός από την Ευρώπη που είχε διαφωτιστεί και διαπαιδαγωγηθεί από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ο Φιλελληνισμός αναπτύχθηκε και στην Αμερική όπου το πολίτευμά της είχε ως πρότυπο την Αρχαία Ελληνική Δημοκρατία.

Τα αισθήματα αγάπης και θαυμασμού προς την Αρχαία Ελλάδα είχαν εκδηλωθεί και με ονοματοδοσίες: πόλεις, χωριά, δρόμοι, δημόσια κτήρια πήραν ελληνικά ονόματα που η αρχιτεκτονική τους παραπέμπει στην αρχαία Ελλάδα.

Στην αμερικανική πρωτεύουσα και στις πρωτεύουσες των 50 αμερικανικών πολιτειών και άλλων πόλεων της Αμερικής πολλά δημόσια κτήρια και ιδιωτικά αρχοντικά είναι νεοκλασικού ρυθμού.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν 263 πόλεις και χωριά και άλλα τόσα τοπωνύμια και χιλιάδες δρόμοι με ελληνικά ονόματα.

Greece NY
Από τις 263 πόλεις και χωριά στην Αμερική με ελληνικά ονόματα, 30 που ονομάζονται Αθήνα, Αττική, Κέρκυρα, Κόρινθος, Όμηρος, Ιθάκη, Μαραθώνας, Μυκήνες κ.λπ. βρίσκονται στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. Η πιο σπουδαία απ’ αυτές φέρει το όνομα «Ελλάς» (Greece), έχει πληθυσμό γύρω στους 100.000 κατοίκους και βρίσκεται κοντά στο Rochester, 350 μίλια από την πόλη της Νέας Υόρκης.

Η Ελληνική Επανάσταση προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση στο Rochester και στη γύρω περιοχή. Αν και επαρχιακή πόλη, μια επιτροπή υπό την προεδρία του Φιλέλληνα συνταγματάρχη Nathaniel Rochester συγκέντρωσε 1.500 δολάρια (300 χρυσές λίρες) για να βοηθήσει την Ελληνική Επανάσταση.

Ο ίδιος αλλά και οι σύντροφοί του, συνεπαρμένοι από τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων, ξεκίνησε με ιστιοφόρο από τη Νέα Υόρκη για να πολεμήσουν μαζί τους.

Παράλληλα, ένας από τους κεντρικούς δρόμους του Rochester ονομάστηκε Οδός Χίου (Scio Street) στη μνήμη των 25.000 θυμάτων της «Σφαγής της Χίου».

Ο ιδιοκτήτης ενός γωνιακού οικοπέδου στην Οδό Χίου το πούλησε για 200 δολάρια που τα πρόσφερε στον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων.

Την ίδια εποχή, το λιμανάκι της πόλης Charlotte αποσπάστηκε από το Northampton και στις 22 Μαρτίου 1822 η πολιτεία της Νέας Υόρκης το αναγνώρισε ως ξεχωριστό δήμο με την ονομασία “Greece” προς τιμή της αγωνιζομένης Ελλάδος. Στην απογραφή του 1825 ο πληθυσμός της Greece ήταν 1.547 και σε μια δεκαετία έφτασε τους 3.265 κατοίκους, που σήμερα είναι γύρω στις 100.000.

Με πολλούς τρόπους, οι κάτοικοι της “Greece” εκδηλώνουν τα φιλελληνικά τους αισθήματα. Αρκετοί δρόμοι της φέρουν ελληνικά ονόματα: Αχιλλέας, Άδωνις, Αρκαδία, Αθηνά, Ευκλείδης, Ιθάκη, Ολυμπία, Σπάρτη κ.λπ. Τα τέσσερα High School της Greece φέρουν ελληνικά ονόματα: Αθηνά, Αρκαδία, Ολυμπία και Οδύσσεια, όπως και τα τρία Middle School: Αθηνά, Αρκαδία και Απόλλων.

Στο μέσο της σημαίας του δήμου που είναι διακοσμημένη με τον Μαίανδρο, υπάρχει αρχαία ελληνική ασπίδα. Στο Μουσείο της πόλης που βρίσκεται σε ένα παλιό αρχοντικό φαίνεται και η ελληνική επίδραση στη σκέψη και στην τέχνη των πρώτων κατοίκων της Greece.

Το 1997 η Greece NY γιόρταζε την 175η επέτειο των γενεθλίων της, εγκαινιάζοντας το νέο Δημαρχιακό Μέγαρο νεοκλασικού ρυθμού. Το εορταστικό πρόγραμμα προέβλεπε την αδελφοποίηση της “Greece” με μια Ελληνική πόλη.

Ο πρόεδρος του Εθνικού Δωδεκανησιακού Συμβουλίου Αμερικής (ΕΔΣΑ), Μανώλης Κασσώτης, που έτυχε να εργάζεται στο Rochester πρότεινε τη Ρόδο που έγινε αποδεκτή και από τις δυο μεριές.

Αδελφοποίηση
Στις 19 Μαρτίου 1988 έφτασαν στη Νέα Υόρκη ο αντιδήμαρχος της Ρόδου Αντώνης Αλαβέρας, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Μανώλης Γλυνός, ο πρόεδρος των ξενοδόχων Ρόδου Βάσος Μηναΐδης με τις συζύγους τους, και ο φωτογράφος Νίκος Κασσέρης.

Οι Γιάννης Σακελλάρης και Δημοσθένης Τριανταφύλλου τους υποδέχθηκαν και ο ροδιακής καταγωγής Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Σπυρίδων τους παράθεσε γεύμα στο μέγαρο της Αρχιεπισκοπής.

Το πρωί της 20ής Μαρτίου η ροδιακή αντιπροσωπεία με τον Γιάννη Σακελλάρη πέταξαν στο Rochester όπου τους περίμενε αντιπροσωπεία της πόλης Greece με τον πρόεδρο του ΕΔΣΑ. Όλοι μαζί πήγαν στο Athena High School, όπου τους περίμεναν ο διευθυντής του σχολείου με τον δήμαρχο John Auberger και άλλους αξιωματούχους.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν αρκετοί ομογενείς από την περιφέρεια του Rochester.
Στην αίθουσα δεξιώσεων είχαν συγκεντρωθεί 250 μαθητές, οι αριστούχοι απ’ όλα τα δημόσια και ιδιωτικά High Schools της “Greece”.

Μετά το πρόγευμα, ο δήμαρχος απευθύνθηκε στους μαθητές επισημαίνοντας πως η αδελφοποίηση στόχευε στο ηθικό και πολιτισμικό όφελος που θα προέκυπτε απ’ αυτήν.

Στη συνέχεια η κα Λη Μηναΐδη και ο Μανώλης Κασσώτης έδωσαν ολοκληρωμένη περιγραφή της ιστορίας, της πολιτισμικής παράδοσης και της φυσικής ομορφιάς της Ρόδου, και στην ιστορία και σημασία των ονομάτων Αθηνά, Απόλλων, Οδύσσεια, Ολυμπία και Αρκαδία καταλήγοντας:

«Με την αδελφοποίηση της Ρόδου με την Greece, η πολιτισμική κληρονομιά της Ελλάδας γίνεται και επίσημα δική σας και όποτε πάτε στην Ελλάδα θα σας δεχθούν και θα σας αγκαλιάσουν σαν παιδιά τους».

Στον Niagara
Μετά την τακτοποίηση των μελών της αποστολής στο Marriot Hotel, η αντιπροσωπεία συνοδεύτηκε στους καταρράκτες του Niagara και, μετά από ολιγόλεπτη ανάπαυση στο Marriot, ο δήμος παρέθεσε δείπνο στο Crescent Beach, ένα από τα ωραιότερα και φημισμένα εστιατόρια της Greece, κτισμένο στην όχθη της λίμνης Ontario.

Μεσάνυχτα επέστρεψε η αντιπροσωπεία στο ξενοδοχείο, στο μεταξύ το χιόνι είχε στρώσει αρκετές ίντσες και ορισμένοι βρήκαν την ευκαιρία να βγάλουν αναμνηστικές φωτογραφίες.

Στις 21 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η επίσημη εκδήλωση αδελφοποίησης στο νέο Δημαρχιακό Μέγαρο, κομψό διώροφο και άνετο κτήριο που συνδυάζει το αμερικανικό colonial style με τον ελληνικό νεοκλασικό ρυθμό. Η κεντρική αίθουσα ήταν στολισμένη με αμερικανικές και ελληνικές σημαίες και η τελετή άρχισε με την ανάκρουση των εθνικών ύμνων.

Στην ομιλία του ο γενικός πρόξενος της Νέας Υόρκης Χαράλαμπος Μάνεσης ανέφερε πως το όνομα που δόθηκε στην πόλη, αποτελεί συμβολική έκφραση της επιθυμίας των κατοίκων της να νιώθουν πως –κατά ένα τρόπο- ανήκουν κι αυτοί σε μια χώρα που εξεπαίδευσε και εκπολίτισε τον κόσμο.

Στη συνέχεια μίλησαν οι Αντώνης Αλαβέρας και Μανώλης Γλυνός που αναφέρθηκαν στους φιλικούς δεσμούς που συνδέουν την Ελλάδα και την Αμερική, ο δε δήμαρχος Auberger διάβασε μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνα.

Στη συνέχεια, ο γενικός πρόξενος μαζί με τους αξιωματούχους των δυο πόλεων αποκάλυψαν την προτομή του Απόλλωνα, ανάτυπο του Θεού Ήλιου που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ρόδου, η δε Greece χάρισε ένα τεράστιο υφαντό που απεικονίζει την ιστορική εξέλιξη της πόλης και ο κυβερνήτης George Pataki δώρισε μια σημαία της πολιτείας της Νέας Υόρκης και ακολούθησε η υπογραφή του πρωτόκολλου αδελφοποίησης.

Την επομένη, η αποστολή επέστρεψε στη Νέα Υόρκη όπου ο Παρροδιακός σύλλογος «Απόλλων» οργάνωσε Πανδωδεκανησιακή συγκέντρωση στο Crystal Palace στην Αστόρια, προς τιμήν της Ροδιακής αντιπροσωπείας.

Στη Ρόδο
Στις 12 Μαΐου έφτασε στη Ρόδο η αντιπροσωπεία της “Greece” για την επίσημη τελετή της αδελφοποίησης αποτελούμενη από τον πρώην δήμαρχο Rogers Boily με τη σύζυγό του, τον δικαστή William Vondohlen με τη σύζυγό του, τη δημοτική σύμβουλο Joan Korsch και την επιθεωρήτρια Παιδείας Anita Ferguson. Στο αεροδρόμιο τούς υποδέχτηκαν η επί των δημοσίων σχέσεων Λίτσα Φτακλάκη, η επί των πολιτισμικών σχέσεων Λη Μηναΐδη και ο πρόεδρος του ΕΔΣΑ που έφτασε στη Ρόδο από την προηγούμενη.

Ξενάγηση
Μετά από σύντομη παραμονή στο Astir Palace Hotel, η αποστολή πήγε στο Φαληράκι, όπου οι ιδιοκτήτες του Apollo Hotel, Βάσος Μηναΐδης και Γιώργος Γεωργάς, παρέθεσαν γεύμα προς τιμή των φιλοξενούμενων όπου παρακάθισαν εκπρόσωποι του δήμου και αντιπρόσωποι του καλλιτεχνικού, επιστημονικού και επαγγελματικού κόσμου της Ρόδου.

Το απόγευμα ακολούθησε ξενάγηση στη Παλιά Πόλη, στο Αρχαιολογικό Μουσείο, στο Καστέλλο και στο Κάστρο από τον αρχαιολόγο Βασίλη Καραμπάτσο.

Το πρωί της 13ης, άρχισε η ξενάγηση στο νησί. Ακολουθώντας την ανατολική παραλιακή οδική αρτηρία κατέληξαν στην Λίνδο, όπου επισκέφθηκαν τη μεσαιωνική εκκλησία της Παναγίας και την Ακρόπολη και ακολούθησε γεύμα από την κοινότητα.

Το απόγευμα αναχώρησαν από τη Λίνδο για το εσωτερικό του νησιού. Ανεβαίνοντας μέσα από ένα πυκνό δάσος, από πεύκα και έλατα, έφτασαν στην κορυφή του Προφήτη Ηλία.

Πέρασαν από τη Σάλακο με τρεχούμενα νερά που υδροδοτούν την πόλη της Ρόδου, και ακολουθώντας τη δυτική παραλιακή οδική αρτηρία, έφτασαν στη Φιλέρημο από τις πιο γραφικές και ιστορικές τοποθεσίες του νησιού με αρχαία και μεσαιωνικά κτίσματα.

Η τελετή
Η επίσημη τελετή της αδελφοποίησης έγινε στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου, στολισμένη με αμερικανικές και ελληνικές σημαίες. O πρόεδρος Μανώλης Γλυνός ανέγνωσε ψήφισμα της Γερουσία της Νέας Υόρκης με το οποίο χαιρετιζόταν η αδελφοποίηση των δύο πόλεων και οι επέτειοι των γενεθλίων τους, της 2400ης της Ρόδου και της 175ης της Greece.

Στη συνέχεια, μίλησαν ο δήμαρχος Γεώργιος Γιαννόπουλος και ο πρώην δήμαρχος της Greece, Rogers Boily.
Η τελετή ολοκληρώθηκε με την ανάγνωση και υπογραφή του πρωτοκόλλου αδελφοποίησης και ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων.

Ο κ. Γιαννόπουλος προσέφερε κεραμική πλάκα με το «Ρόδον» της Ρόδου, ο δε κ. Boily αντίγραφο του νέου νεοκλασικής αρχιτεκτονικής μεγάρου της πόλης “Greece”. Το ίδιο βράδυ αναχώρησε η αντιπροσωπεία της “Greece” παίρνοντας μαζί της αλησμόνητες αναμνήσεις και εντυπώσεις από τη Νύμφη του Ηλίου.

Πολιτιστικές εκδηλώσεις
Βάσει του προγράμματος πολιτισμικών ανταλλαγών, η αντιπροσωπεία της “Greece” κινηματογράφησε όλες τις εκδηλώσεις, τις φυσικές ομορφιές και τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Ρόδου. Αντίτυπα του Video διανεμήθηκαν στα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία, στη δημόσια βιβλιοθήκη, στους τηλεοπτικούς σταθμούς και σ’ όλους τους πολιτιστικούς και καλλιτεχνικούς φορείς της “Greece”.

Ομιλίες
Από την δική του μεριά, το ΕΔΣΑ προσκάλεσε στην Αμερική τον καθηγητή αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Θράκης Μανώλη Μελά, που έδωσε τρεις ομιλίες στην Greece ΝΥ με θέματα: «ο Μινωικός Πολιτισμός της Κρήτης», «η Ελληνιστική Ρόδος ως Κέντρο Πολιτισμού» και «η Ιστορία της Ρόδου».

Ανάτυπα αρχαίων έργων
Επίσης το ΕΔΣΑ προμηθεύθηκε από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών έξι ανάτυπα αρχαίων έργων για να δοθούν στα Λύκεια και Γυμνάσια της Greece NY.

Ο αντιδήμαρχος Max Streibel συνοδευόμενος από τον διευθυντή Παιδείας Paul Shiffnan, την διευθύντρια πολιτιστικών σχέσεων Kathryn Firkins, άλλους αξιωματούχους της Greece NY και τον Μανώλη Κασσώτη, επισκέπτονταν τα High και Middle Schools για να τους δώσουν τα ανάτυπα.

• Athena – ανάγλυφο Σκεπτόμενης Αθηνάς.

• Olympia – ανάγλυφο σκηνής εφήβων στην παλαίστρα.

• Apollo – κεφαλή του Ηνιόχου των Δελφών.

• Odyssey – κεφαλή της Σαπφούς.

• Arcadia – ανάγλυφο πομπής τεθρίππων και οπλιτών.

Στο κάθε σχολείο τους υποδεχόταν ο διευθυντής του σχολείου με το διοικητικό προσωπικό και τους οδηγούσε στην αίθουσα τελετών όπου είχαν συγκεντρωθεί οι αριστούχοι μαθητές και τα προεδρεία των μαθητικών οργανώσεων.

Στην ομιλία του ο κ. αντιδήμαρχος αναφέρθηκε στο ιστορικό της ονομασίας της πόλης "Greece" και στην αδελφοποίησή της με τη Ρόδο, στη συνέχεια ο Μανώλης Κασσώτης προσέφερε το ανάτυπο αναφερόμενος στο ιστορικό και τη σημασία του και ακολουθούσε η ανάρτηση του σε περίοπτη θέση. Την επομένη εβδομάδα, σε όλες τις τάξεις αφιερώθηκε από μια διδακτική ώρα για αναφορά στο συγκεκριμένο ανάτυπο.

Περισσότεροι από 500 μαθητές πήραν μέρος στις τελετές και γύρω στις 9.000 μαθητές αφιέρωσαν μια ώρα διδασκαλίας για την Ελλάδα. Το έκτο ανάτυπο η κεφαλή της Αφροδίτης της Μήλου απονεμήθηκε στο Μουσείο της Greece.

Στην πρόσοψη του κτηρίου που κτίστηκε στο οικόπεδο της Οδού Χίου που οι εισπράξεις από την πώληση διατέθηκαν υπέρ της Ελληνικής Επανάστασης, εντοιχίστηκε μια ορειχάλκινη πλάκα με σχετική ιστορική αναφορά. Μετά την κατεδάφιση του κτηρίου και την ανέγερση νέου, η πλάκα χάθηκε.

Μετά από έρευνα, ο Μανώλης Κασσώτης την εντόπισε σε ένα υπόγειο και την παρέδωσε στη Χιακή Ομοσπονδία, η οποία την τοποθέτησε στο «Χιώτικο Σπίτι» στην Αστόρια της Νέας Υόρκης.